Ludzie

Ciekawostki o Wolfgangu Amadeuszu Mozarcie

Znaleźliśmy 28 ciekawostek na temat Wolfganga Amadeusza Mozarta

Muzyczny geniusz

Wolfgang Amadeusz Mozart, obok Haydna i Beethovena, zaliczany jest do grona klasyków wiedeńskich. Uznawany jest za jednego z najwybitniejszych i najważniejszych kompozytorów w historii muzyki. Tworzył różne gatunki muzyczne - od utworów solowych, poprzez muzykę kameralną, koncerty, aż po symfonie i opery, czerpiąc z przeróżnych stylów. Był kompozytorem i jednocześnie wirtuozem gry na instrumentach klawiszowych.
1
Urodził się 27 stycznia 1756 roku w Salzbugu.
Choć był kompozytorem austriackim, często się mówi, że niemieckim. Wtedy, gdy Mozart przyszedł na świat, Salzburg był stolicą niezależnego, w ramach Rzeszy, arcybiskupstwa. Dopiero w latach 1805-1810 i ponownie od 1814 tereny te stały się częścią Cesarstwa Austriackiego.
2
Urodził się w kamienicy przy Getreidegasse 9, w tzw. "Domu Hagenauera".
Dom kompozytora przy Makrtplatz oraz kamienica przy Getreidegasse, mieszczą obecnie muzea poświęcone muzykowi.
3
Był siódmym dzieckiem Leopolda Mozarta oraz Anny Marii z domu Pertl.
Leopold Mozart był nadwornym skrzypkiem i kompozytorem, autorem pierwszego podręcznika gry na skrzypcach.
4
Amadeusz miał starszą o pięć lat siostrę Marię Annę, która przez domowników nazywana była Nannerl, również uzdolnioną muzycznie.
Pozostała piątka rodzeństwa zmarła w wieku niemowlęcym.
5
Ponieważ zarówno Amadeusz, jak i Nannerl wykazywali zdolności muzyczne, ojciec zrezygnował z własnej kariery i poświęcił się muzycznej edukacji dzieci.
Amadeusz od piątego roku życia uczył się gry na klawesynie (już jako trzylatek przysłuchiwał się grze siostry na tym instrumencie i zabawiał się wyszukiwaniem tercji - tak to wspominała Maria Anna po latach). Ponoć już wtedy wymyślał pierwsze menuety, które zapisywał mu ojcie, bo sam nie potrafił jeszcze pisać, a w wieku ośmiu lat skomponował swoją pierwszą symfonię.
6
Ambitny ojciec postanowił swoje utalentowane dzieci pokazywać na europejskich dworach książęcych.
Pierwszą swoją zagraniczną podróż Amadeusz odbył do Monachium w wieku sześciu lat. Kolejna trasa rodzinnego tournee wiodła przez Pasawę (miasto w południowo-zachodnich Niemczech) i Linz do Wiednia. Tam rodzeństwo, jako klawesyniści, występowało zarówno na dworze cesarskim, jaki i w pałacach arystokracji.
7
Po pierwszych sukcesach w Wiedniu, rodzina Mozartów postanowiła wyruszyć na kolejne tournee.
Pojechała z nimi także matka. Koncertowali w Monachium, Augsburgu, Schwetzingen, Moguncji, Frankfurcie nad Menem (na koncercie obecny był młody Goethe), Koblencji i prawdopodobnie w Akwizgranie.
8
Występy uzdolnionych dzieci przysparzały rodzinie splendoru i przede wszystkim korzyści materialnych.
Praktycznie całe dzieciństwo Amadeusz spędził na wyjazdach i koncertach w europejskich dworach, co odbiło się na jego zdrowiu, a skutki tego odczuwał w dorosłym życiu.  Amadeusz jako "obwoźna atrakcja" nabrał niechęci do własnego ojca, który despotycznie nadzorował poczynania uzdolnionego syna.
9
Ośmioletni Amadeusz koncertował w Wersalu dla Ludwika XV i w pałacu Buckingham dla Jerzego III.
W wieku trzynastu lat, w 1769 roku został koncertmistrzem kapeli arcybiskupiej.
10
Trzykrotnie odwiedzał Włochy w latach 1769-1773.
W czasie pierwszego pobytu poznał w Bolonii Giovanniego Battistę Martiniego, włoskiego kompozytora, pedagoga i teoretyka muzyki i został przyjęty na członka słynnej Accademia Filarmonica, w której Martini wykładał. Amadeusz został jego uczniem i pod jego okiem uczył się kontrapunktu wokalnego.
11
W czasie tego pobytu, będąc w Rzymie w Kaplicy Sykstyńskiej, czternastoletni Mozart usłyszał "Miserere" Gregorio Allegriego.
"Miserere" było utworem skomponowanym około 1638 roku, było ostatnim i najbardziej znanym z dwunastu falsobordonów (styl recytacji wystepujacy w muzyce od XV do XVIII wieku) używanych w Kaplicy Sykstyńskiej od 1514 roku. W pewnym momencie zakazano transkrypcji muzyki i wolno go było wykonywać tylko podczas  szczególnych nabożeństw w Kaplicy Sykstyńskiej. Według opowieści popartej listami rodzinnymi, Amadeusz usłyszał ten utwór podczas środowego nabożeństwa. Później tego samego dnia zapisał go całkowicie z pamięci, wracając w piątek do Kaplicy, aby wprowadzić drobne poprawki. Po niecałych trzech miesiącach Amadeusz został wezwany ponownie do Rzymu przez papieża Klemensa XIV, który pochwalił ga za geniusz muzyczny i przyznał mu rycerski Order Złotej Ostrogi, nadając mu tytuł Kawalera Orderu Złotej Ostrogi. Wcześniej takie odznaczenie przyznano tylko Christophowi Willibaldowi Ritter von Gluck - niemieckiemu kompozytorowi okresu klasycyzmu.
12
W 1773 roku Amadeusz wraz z ojcem udał się do Wiednia, który poszukiwał lepszej posady na dworze wiedeńskim.
Niestety posady nie uzyskał, ale Amadeusz zaznajomił sie z Haydnem i jego twórczością. Następnie podróżował do Monachium, gdzie skończył komponować operę komiczną "Rzekoma ogrodniczka" i dyrygował jej premierą.
13
W Monachium Amadeusz poznał szesnastoletnią sopranistkę Alojzę Weber i zakochał się w niej.
Chcieli razem wyruszyć w podróż, ale stanowczo temu sprzeciwił się ojciec Mozarta. Amadeusz wyruszył więc w kolejną podróż po Europie, tym razem w towarzystwie matki, gdyż następca arcybiskupa Schrattenbacha, u którego Leopold Mozart był kapelmistrzem, nie był już tak wyrozumiały dla jego ciągłych absencji w pracy i nie wyraził zgody na jego kolejną podróż.
14
Wyruszyli do Monachium i Mannheim, skąd po dłuższym pobycie udali się do Paryża, gdzie Amadeusz zabawił pół roku.
W czasie tej podróży matka Mozarta zachorowała i zmarła. Cały ten pobyt w Paryżu nie należał do udanych, ponieważ Amadeusz nie zdobył uznania paryskich melomanów (choć wykonanie jego Symfonii "Paryskiej KV 297 było sukcesem), nie znalazł też żadnej posady, no i stracił matkę.
15
Nakłaniany usilnie przez ojca do powrotu do Salzburga, w drodze powrotnej zatrzymał sie w Monachium i Mannheim.
Udało mu się też spotkać ze swoją pierwszą miłością Alojzą Weber, która wyznała Mozartowi, że nie odwzajemnia już jego uczuć. Podwójnie zdruzgotany, utratą matki i miłości dziewczyny, wrócił do Salzburga, gdzie przyjął posadę u hrabiego Hieronymusa von Colloredo, ówczesnego księcia arcybiskupa.
16
Mozart otrzymał z Monachium zamówienie na napisanie wielkiej opery na rozpoczęcie w tym mieście sezonu operowego w grudniu 1780 roku.
Napisał "Idomeneo, król Krety" i wyjechał do Monachium aby nadzorować próby i dyrygować prapremierą. Planowana premiera się nie odbyła ze względu na żałobę po śmierci Marii Teresy - córki cesarza Karola VI Habsburga, przesunięto ją na styczeń nastepnego roku. Na premierę przyjechał ojciec Mozarta i siostra Maria Anna. Mozart odniósł w Monachium wielki sukces, noszony był niemalże na rękach w wyższych sferach. Tymczasem jego pracodawca, traktujący go jak zwykłego muzyka na służbie księcia arcybiskupa, zabronił Mozartowi dawania koncertów. Nie zgodził sie nawet na koncert w obecności cesarza, który mógłby przynieść Amadeuszowi niemalże połowę rocznej pensji. Rozgoryczony złożył dymisję, która została przyjęta ze słowami: "Niech sobie idzie, nie potrzebuję go".
17
Porzucił więc pracę u arcybiskupa i przeniósł sie do Wiednia.
Zamieszkał w wynajętym u rodziny Alojzy Weber pokoju. Alojza był już wtedy mężatką, ale miała siostrę Konstancję, która bardzo się Mozartowi spodobała. Spodobała się do tego stopnia, że młodzi się pobrali w 1782 roku.
18
Konstancja Weber, podobnie jak siostra Alojza, była śpiewaczką.
Małżeństwo z Mozartem trwało dziewięć lat i w czasie jego trwania Konstancja urodziła sześcioro dzieci, z których przeżyła jedynie dwójka synów: Franz Xaver Wolfgang i Karl Thomas.
19
Amadeusz praktycznie nie opuszczał już Wiednia. Zmarł jego ojciec, a on sam zaczął pogrążać się w depresji.
W takim depresyjnym stanie rzucał się w wir komponowania. Powstały wówczas dwie jego najbardziej znane opery: "Wesele Figara" i "Don Giovanni". Zwolniło się też miejsce Kammermusikusa na dworze cesarskim, zmarł Christoph Willibald Gluck, a na jego miejsce zatrudniono Mozarta. Do końca swoich dni Mozart mieszkał w Wiedniu. Do dziś można oglądać jeden z jego apartamentów przy Domgasse 5 w pobliżu katedry św. Szczepana, gdzie Amadeusz skomopnował "Wesele Figara".
20
W 1783 roku odbyło się prawykonanie Wielkiej Mszy c-moll KV 427.
W 1786 roku otrzymał zaproszenie do Pragi, gdzie miało odbyć się wystawienie "Wesela Figara".
21
W 1791 roku, librecista i przyjaciel Wolfganga, Emanuel Schikaneder, zlecił mu napisanie "Czarodziejskiego fletu" - opery bajki (singspielu - opera z mówionymi wstawkami).
Jest to jedna z najbardziej rozpoznawalnych oper Mozarta. Niektórzy dopatrują się w niej związków autora z Masonerią. Jedna z postaci opery -Sarastro - śpiewa w swojej arii o ideałach przyjaźni i braterstwa, a później bohaterowie poddani są rytuałowi inicjacji, który ma ich oczyścić i stworzyć lepszymi. Na tej podstawie wysnuto hipotezę, że śmierć Mozarta spowodowali członkowie Loży w odwecie za zdradzenie ich rytuałów.
22
Wbrew panującej opinii o ubóstwie, w jakim żyła rodzina Mozarta, spowodowanym niemożnością zarobienia na życie, kompozytor w ostatniej dekadzie swojego życia zarabiał bardzo dużo pieniędzy.
Zarabiał dużo, ale jeszcze więcej wydawał. Żył ponad stan, zadłużał się u przyjaciół, trwonił pieniądze na wystawne życie, przyjęcia i stroje. Nie był człowiekiem próżnym, ale chciał zaistnieć w wiedeńskim świecie muzyków. Dużo wydatków generowała żona, która mając problemy zdrowotne, często wyjeżdżała do uzdrowiska Baden. I rzeczywiście w takiej sytuacji Mozartowie ledwo wiązali koniec z końcem.
23
Mozart zmarł jako bardzo młody człowiek, miał dopiero 35 lat. Zmarł w Wiedniu 5 grudnia 1791 roku.

Przez długie lata nie wiadomo było, co było powodem jego śmierci. Wprawdzie za bezpośrednią przyczynę uznaje się upust krwi dokonany przez medyka na dwie godziny przed śmiercią, ale kompozytor już wcześniej cierpiał prawdopodobnie na gorączkę reumatyczną z reumatoidalnym zapaleniem stawów, z bardzo wysoką temperaturą i jednoczesnymi powikłaniami neurologicznymi.

Został pochowany w grobie 3 klasy, jak większość mieszkańców Wiednia. Pochówek taki warunkowały dwa zarządzenia Józefa II Habsburga, które narzucały poszczególne elementy pogrzebu.

24
Tuż przed śmiercią, Mozart rozpoczął pracę nad mszą żałobną Requiem.
Nie zdołał ukończyć tego dzieła. W rękopisie ostatnie nuty stawiane jego ręką przypadaja na 8 takt partii wokalnych Lacrimosa. Na prośbę żony Mozarta dzieło dokończyli jego znajomi kompozytorzy: Joseph Eybler i Franz Xaver Sussmayr.
25
Po śmierci Mozarta, Konstancja była w bardzo złej sytuacji finansowej.
Zwróciła się więc do dworu cesarskiego o rentę po kompozytorze. Zorganizowała też serię koncertów, które przyniosły jej znaczny dochód.
26
W 1809 roku Konstancja wyszła ponownie za mąż.
Jej wybrankiem był duński dyplomata Georg Nikolaus von Nissen, który był wielkim miłośnikiem twórczości Mozarta i autorem jego pierwszej biografii - "Listy Mozarta jako źródło biografii i charakterystyki kompozytora". Z powodu swobodnego języka autora listów, które przepełnione były niewybrednym dowcipem, rodzina Mozarta chciała je spalić. Jednak Georg uznał listy za bardzo ważne źródło mówiące o osobowości kompozytora, i jak twierdził: "z szacunku biografisty", przed zacytowaniem ich w biografii ocenzurował je.
27
Obaj synowie Mozarta nigdy się nie ożenili i nie pozostawili potomstwa.
Ród Wolfganga Amadeusza Mozarta w linii prostej wymarł w połowie XIX wieku.
28
Mozart był pierwszym wielkim twórcą wśród zawodowych kompozytorów piszących muzykę rozrywkową (tańce, divertimenta, serenady na czele z "Eine kleine Nachtmusik")
Zostawił po sobie ponad 50 symfonii, kilkadziesiąt koncertów fortepianowych, skrzypcowych, fletowych i na inne instrumenty solowe z towarzyszeniem orkiestry, około 20 mszy, inne utwory muzyki kościelnej, 13 oper, które do dziś znajdują się w repertuarach wszystkich teatrów operowych świata (Don Gionanni, Czarodziejski flet, Uprowadzenie z seraju, Wesele Figara, Cosi fan tutte, Idomeneo, król Krety), wiele utworów kameralnych, solowych.

Najnowsze tematy

Teatro Amazonas - opera w sercu amazońskiego lasu deszczowego
Teatro Amazonas to jeden z najważniejszych teatrów Brazylii i główną atrakcją miasta Manaus. Zlokalizowany  w Largo de São Sebastião, historycznym cen ...
Ciekawostki o krowach
Kiedyś wypasane były w mniejszych stadach na wiejskich łąkach, dziś najczęściej spotykamy ja w dużych farmach nastawionych na przemysłową produkcję. D ...
Ciekawostki o długoszparze
Długoszpar, zwany także żarłaczem olbrzymim, jest drugą co do wielkości znaną rybą na świecie, po rekinie wielorybim. Długość jego ciała jest imponują ...
Ciekawostki o Niemczech
Nasi zachodni sąsiedzi to kraj o burzliwej historii. Stamtąd pochodzi tradycja i kultura średniowiecznej chrześcijańskiej Europy ale i także jeden z n ...
Ciekawostki o Alfredzie Noblu
Żyjący w XIX wieku Alfred Nobel najbardziej znany jest z tego, że przekazał swoją fortunę na ustanowienie Nagrody Nobla, choć wniósł on także wielki w ...
Ciekawostki o Rzymie
Historia Rzymu trwa nieprzerwanie od 28 wieków, choć wiadomo że obszar ten był zamieszkiwany przez ludzi dużo wcześniej. Rzym jest jednym z najdłużej ...
Ciekawostki o Afryce
To właśnie z Afryki na podbój świata wyruszyli pierwsi przodkowie współczesnego człowieka. Choć w starożytności w Afryce rozwijały się i rozkwitały po ...
Ciekawostki o Kasprowym Wierchu
Kasprowy Wierch należy do najpopularniejszych tatrzańskich szczytów. Rocznie odwiedza go cztery tysiące turystów, a dzięki istniejącej od 1936 roku ko ...

Podobne tematy

Ciekawostki o Antonio Vivaldim
Antonio Vivaldi był jednym z najwybitniejszych skrzypków i kompozytorów włoskiego pochodzenia. Chyba wszystkim najbardziej znany jest dzięki swoim "C ...
Ciekawostki o Beyoncé
Beyoncé jest bezapelacyjnie jedną z najpopularniejszych wokalistek świata. Przygodę z muzyką rozpoczęła już w dzieciństwie, jednak największą popularn ...
Ciekawostki o Freddiem Mercurym
Freddie Mercury, brytyjski muzyk, piosenkarz rockowy, autor tekstów, wokalista grupy Queen, geniusz, który ze swoim wokalem potrafił działać cuda. Wi ...
Ciekawostki o Stingu
Od początku kariery ukrywał się pod pseudonimem Sting. Niewątpliwie jest jedną z największych indywidualności i gwiazd w historii muzyki rockowej. W 1 ...
Ciekawostki o Leonardzie Cohenie
Kanadyjski poeta, pisarz i piosenkarz tworzący w stylu piosenki autorskiej, urodził się w Montrealu jako Leonard Norman Cohen. Pochodził z żydowskiej ...
Ciekawostki o Roksanie Węgiel
Chociaż jest jeszcze bardzo młoda ma na swoim koncie masę osiągnięć muzycznych. Jest zwyciężczynią The Voice Kids, Eurowizji Junior czy MTV Europe Mus ...
Ciekawostki o bitwie pod Wiedniem
Bitwa pod Wiedniem, zwana również Odsieczą Wiedeńską, jest jedną z najistotniejszych bitew w historii nie tylko Polski, ale i Europy. Dzięki taktyczne ...
Ciekawostki o Wiedniu
Wiedeń, stolica Austrii, to miasto cesarskich pałaców, walca wiedeńskiego, tortu Sachera, muzyki klasycznej i noworocznych koncertów filharmoników wie ...