Historia

Ciekawostki o kopalni soli "Wieliczka"

Znaleźliśmy 35 ciekawostek na temat kopalni soli "Wieliczka"
11
Magdalena Bendzisławska była pierwszą w Polsce kobietą, która uzyskała dyplom chirurga.
Była żoną cyrulika w kopalni w Wieliczce, Walentego Bendzisławskiego. Po jego śmierci przejęła zakład, co wówczs było często spotykane. Nie zatrudniła żadnego czeladnika tylko sama przejęła obowiązki męża na mocy dyplomu królewskiego Augusta II Mocnego z 6 października 1697 roku. W 2012 roku w kopalni "Wieliczka" odsłonieto tablicę upamietniająca Magdalenę Bendzisławską.
12
Do końca XV wieku w kopalni istniały tylko cztery szyby górnicze oraz jeden podziemny poziom.
Kopalnia była już wówczas sławna, a do podziemi schodzili po schodach pierwsi zwiedzający. Pierwszym znanym turystą był Mikołaj Kopernik, który był w kopalni prawdopodobnie w 1493 roku. Wydarzenie to upamiętniono nazwaniem jego imieniem jednej komory, w której współcześnie ustawiono monumentalną solną figurę astronoma.
13
W poźniejszych stuleciach kopalnia przechodziła wiele zmian.
Z sezonowego czasu pracy (sól wydobywano tylko w tych miesiącach, w których nie prowadzono robót rolniczych) przeszła na całoroczny rytm. Rozwoj wymagał też zatrudnienia coraz wiekszej liczby specjalistów różnych dziedzin, m.in. geometrów, których zadaniem było dokonywanie szczegółowych pomiarów. Powstały wówczas pierwsze mapy podziemi.
14
Do najsłynniejszych wielickich kartografów należeli: Marcin German i Jan Gotfryd Borlach.
Marcin German był autorem pierwszych zachowanych map z lat 30. XVII wieku, a Jan Gotfryd Borlach, oprócz tego, że tworzył mapy, zasłynął jako jeden z najlepszych zarządców przedsiębiorstwa.
15
Zaczęto też tworzyć kolejne poziomy wydobywcze i tak w połowie XVII wieku kopalnia posiadała już trzy poziomy.
Oprócz wydobycia, dużą ilość soli pozyskiwano również w warzelniach na powierzchni. W związku z dużym zapotrzebowaniem na opał, w okolicach Krakowa wystąpił deficyt drewna opałowego. Zaczęto sprowadzać drewno, ale było to zbyt uciążliwe, dlatego wywożono solankę nawet do bardzo odległych miejsc, jak np. Toruń, aby tam przerabiać ją na sól. Brak drewna na miejscu utrudniał też pracę górnikom, którzy nie mogli wznosić drewnianych zabezpieczeń podziemnych wyrobisk. Dlatego w 1724 roku zrezygnowano z warzenia soli poświęcając się jedynie wydobyciu.
16
Systematycznie rosła ilość chętnych do zwiedzania kopalni.
Każdy taki chętny musiał uzyskać osobiste królewskie zezwolenie. Wieliczka stała się popularna w literaturze europejskiej, a relacje wybitnych naukowców, podróżników i dyplomatów przedstawiały kopalnię jako miejsce wyjątkowe i ważne.
17
Gdy po I rozbiorze Polski Wieliczka znalazła się w monarchii Habsburgów, kopalnia nadal się rozwijała.
Kopalnia stanowiła wówczas największy zakład produkcyjny w Galicji i jednocześnie w całej monarchii. Nowi gospodarze dbali o nią, przykładali dużą wagę do zabezpieczeń, stanu technicznego sprzętu i wyposażenia. Rozpoczęto wydobycie przy użyciu prochu strzelniczego, zbudowano podziemną linię kolejową, uruchomiono parową maszynę wyciągową i przyzakładową elektrownię. Powrócono też do warzenia soli w nowoczesnym zakładzie warzelniczym.
18
Ważnym źródłem dochodów w tamtym okresie stała się również turystyka - kopalnia cieszyła się coraz większym zainteresowaniem.
Aby zwiększyć ruch turystyczny dokonano wielu inwestycji, oferowano też różnego rodzaju usługi. Od 1868 roku część trasy można było zwiedzać kolejką konną. Organizowano dla gości różne pokazy, jak np. diabelską jazdę, czyli zjazd górników na linie. Urządzano przejażdżki łodzią po solankowym jeziorze, były pokazy sztucznych ogni, przygrywała orkiestra górnicza, a drogę oświetlały płonące pochodnie.
19
W 1774 roku wprowadzono księgi pamiątkowe, do których wpisywali się zwiedzający.
Księgi te zachowały się do dziś i stanowią cenne źródło historyczne. Pod koniec XVIII wieku liczba odwiedzających kopalnię wynosiła kilkadziesiąt osób miesięcznie, a na początku wieku XX było to już nawet sto tysięcy tygodniowo. Kopalnię zwiedzali zamożni kupcy i urzędnicy wysokiego szczebla, magnaci świeccy i duchowni, członkowie rodów arystokratycznych i królewskich.
20
Kopalnia w Wieliczce posiadała wówczas także znaczenie symboliczne dla Polaków przybywających tam z innych zaborów.
Odwiedzano ją "ku pokrzepieniu serc", gdyż była symbolem i pomnikiem dawnej świetności Rzeczypospolitej. Wizyta w Wieliczce była rodzajem manifestacji politycznej, aktem patriotyzmu i świadectwem przywiązania do wartości narodowych.

Najnowsze tematy

Ciekawostki o padalcu zwyczajnym
Choć padalec przypomina węża w rzeczywistości jest beznogą jaszczurką. W toku ewolucji nastąpił u tych zwierząt zanik kończyn ale w szkielecie nadal w ...
Ciekawostki o Florencji
Florencja jest stolicą Toskanii i jej najbardziej zaludnionym miastem. W okresie średniowiecza była jednym z najbogatszych miast tamtej epoki. Wielu n ...
Ciekawostki o Masadzie
Starożytna twierdza położona nad Morzem Martwym była miejscem krwawych walk pomiędzy żydowskimi powstańcami a Rzymianami. Postawa zelotów podczas obro ...
Ciekawostki o wilkach
Wilki zawsze były obecne w ludzkiej kulturze, najczęściej w negatywnym kontekście a jednocześnie fascynowała ich niezależność, siła i wytrwałość. Daw ...
Ciekawostki o tygrysach
Ten jeden z największych drapieżników lądowych jest zwinnym, dobrze skaczącym i świetnie pływającym, samotnie polującym osobnikiem. Zawsze budził groz ...
Ciekawostki o Kosie zwyczajnym
Jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych przedstawicieli drozdowatych. Według szacunków, globalna populacja tych ptaków może wynosić nawet pół mil ...
Ciekawostki o Meksyku
Meksyk jest krajem o bogatej i burzliwej historii. W epoce prekolumbijskiej istniały tu liczne cywilizacje o bardzo nietypowych cechach i zwyczajach. ...
Ciekawostki o Egipcie
Od pierwszego zjednoczenia i uformowania większej państwowości minęło już ponad pięć tysięcy lat, jednak Egipt był zamieszkiwany przez różne plemiona ...