Ludzie

Ciekawostki o Władysławie III Warneńczyku

Znaleźliśmy 24 ciekawostki na temat Władysława III Warneńczyka

"Ostatni krzyżowiec Europy"

Był pierworodnym synem króla Władysława II Jagiełły, który przyszedł na świat na dziesięć lat przed śmiercią swojego ojca. Został królem Polski jako mały chłopiec. Wychowany na legendzie krucjat, gdy jako szesnastolatek został także królem Węgier zagrożonych inwazja turecką, nabrał przekonania, że to on właśnie poprowadzi krucjatę przeciwko nim. Walczył dzielnie, ale nie otrzymał obiecanego wsparcia. Nigdy nie odnaleziono jego ciała, a ostatnia bitwa przyniosła mu jedynie przydomek Warneńczyk. Czy na pewno zginął pod Warną?

1
Władysław III Warneńczyk urodził się 31 października 1424 roku w Krakowie.
Był najstarszym synem króla Władysława II Jagiełły i Zofii Holszańskiej (Sonki) - księżniczki litewskiej, czwartej i ostatniej żony Jagiełły. W chwili narodzin syna Jagiełło liczył sobie około 72 lat.
2
Władysław II Jagiełło zmarł, gdy jego pierworodny syn miał 10 lat.
Mimo oporu możnych, biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki przeforsował kandydaturę Władysława i 25 lipca 1434 roku został on koronowany na króla Polski. Koronacji dokonał prymas Polski Wojciech Jastrzębiec w katedrze wawelskiej. Władysław III nie zasiadł na tronie Litwy, choć formalnie tytułował się najwyższym księciem litewskim.
3
Ponieważ Władysław w momencie koronacji był bardzo młody (miał zaledwie 10 lat), przez kilka lat w jego imieniu rządy sprawowała Rada Opiekuńcza i regent, którym był kardynał Zbigniew Oleśnicki.
Radę Opiekuńczą młodego monarchy stanowiły jednostki wybitne, dzięki czemu, po śmierci króla Jagiełły polska polityka odnosiła spore sukcesy. Zakończono wojnę polsko-krzyżacką, a pokój w Brześciu Kujawskim zawarty w 1435 roku zapewnił na pewien czas spokój. Korzystnie też zakończyła się wojna domowa na Litwie, gdzie wielki książę z polskiego nadania, Zygmunt Kiejstutowicz, ze wsparciem wojsk polskich pokonał Swidrygiełłę, co umocniło wpływy Krakowa na wschodzie.
4

Dominującą pozycję w Radzie zajmował Zbigniew Oleśnicki herbu Dębno.

Oleśnicki był biskupem krakowskim, pierwszy kardynał narodowości polskiej, doradcą Władysława II Jagiełły i Władysława III Warneńczyka.To on faktycznie decydował o polityce wewnętrznej i zagranicznej kraju. 

    Dowiedz się więcej...
5

Kiedy w 1438 roku Władysław Warneńczyk osiągnął pełnoletność, wbrew woli Oleśnickiego podjął zbrojną próbę osadzenia na tronie czeskim swojego młodszego brata Kazimierza.

Próba ta nie powiodła się, ale kwestia osadzenia tronu czeskiego była nadal aktualna. Po śmierci kontrkandydata, którym był Albrecht II Habsburg, król Czech i Węgier, zaczęto starania zarówno o koronę czeską jak i węgierska, już nie dla Kazimierza, ale dla Władysława.

6
W 1440 roku sejm węgierski wybrał na króla Węgier Władysława III.
Wybór ten podyktowany był możliwością uzyskania pomocy ze strony Polski w obronie przed ekspansją islamskiej Turcji. Władysław wyruszył na Węgry, gdzie 17 lipca w katedrze w Białogrodzie Królewskim został koronowany na króla Węgier. Nieobecnego w Polsce króla zastąpili dwaj namiestnicy, którzy bardzo szybko popadli w konflikt i państwu zagroził poważny kryzys.
7

Pierwsze dwa lata rządów na Węgrzech wypełniała Władysławowi wojna domowa.

W momencie wyboru Władysława na węgierski tron, Elżbieta, wdowa po jego konkurencie, władcy Czech i Węgier, Albrechcie Habsburgu była w ciąży. Urodziła wkrótce syna, Władysława Pogrobowca i starała się zapewnić mu sukcesję.

Siły w tym konflikcie były wyrównane, dlatego trwał by on znacznie dłużej wyniszczając kraj, ale interweniował Rzym, któremu zależało na powstrzymaniu tureckiej ofensywy. A władca Węgier i Polski był w tej kwestii bardzo pomocny.

8
Gdy konflikt z Elżbietą zakończył się w grudniu 1442 roku układem pokojowym w Gyor, Władysław rozpoczął przygotowania do wojny z Turcją.
Król zaczął zastawiać dobra królewskie i zadłużać się u możnych. Po zgromadzeniu odpowiednich środków wyruszył na zbrojną wyprawę przeciwko Turkom. Do pierwszego starcia doszło w listopadzie 1443 roku pod Aleksinac (miasto w Serbii), gdzie Władysław odniósł zwycięstwo.
9
W grudniu tego samego roku zajął i spalił Sofię, a następnie rozbił siły tureckie pod Zlatnicą.
Kolejne zbrojne starcia kończyły się zwycięstwem Władysława. Do ostatecznej potyczki doszło w styczniu 1444 roku w wąwozie Kunowica, gdzie wojska Władysława III pokonały armię turecką.
10
Zwycięstwo to doprowadziło do podpisania w czerwcu 1444 roku dzisięcioletniego rozejmu w Segedynie (węgierskie miasto nad Cisą, na południu kraju).
W ramach rozejmu sułtan Murad II zobowiązał się do opuszczenia Serbii oraz wydania Węgrom i Serbom 24 zamków naddunajskich.
11
Władysław III był bardzo młodym władcą, miał wtedy dwadzieścia lat.
Uległ namowom legata papieskiego Juliana Cesariniego, który obiecał mu pomoc floty burgundzkiej i weneckiej (była to obietnica bez pokrycia) i zerwał rozejm. Poprowadził w kierunku tureckiego Edirne źle przygotowaną krucjatę chrześcijańską złożoną z około 25 tys. wojsk węgiersko-polsko-włoskich. Z zaskoczenia wojska Władysława odniosły początkowo kilka zwycięstw, zdobyły Widyń, Szumen i Prowadiję w Bułgarii.
12
Okazało się, że obiecana przez papieża flota wenecka została przekupiona przez Turków i umożliwiła im przeprawę przez Bosfor oraz nie popłynęła na północ aby pomóc królowi.
W związku z tym, zdając sobie dodatkowo sprawę z przewagi liczebnej wroga, Władysław postanowił zawrócić, ale jego armia została zablokowana przez Turków i doszło do bitwy pod Warną .
13
Bitwa odbyła się 10 listopada 1444 roku i zakończyła się klęską sojuszniczej armii i śmiercią Władysława III.
Warneńczyk miał zginąć podczas szarży na ufortyfikowane ugrupowanie janczarów osłaniających sułtana. Nigdy nie odnaleziono ciała króla Władysława III. Prawdopodobnie ograbione ciało pochowano w zbiorowej mogile, ale brak namacalnych dowodów śmierci króla otworzyło drogę do spekulacji na temat jego dalszych losów.
14
Krążyła plotka, jakoby odciętą głowę króla, sułtan turecki przechowywał jako trofeum wojenne w garnku z miodem przez wiele lat.
Zaczęto spekulować na temat cudownego ocalenia władcy. Europa nie chciała uwierzyć w jego śmierć, dlatego do Stambułu wysłano wysłannika z Wenecji, który miał obejrzeć zakonserwowaną w miodzie głowę. Okazało się, że głowa ta posiadała jasne włosy, a Władysław był ciemnowłosy. Mimo poszukiwań ciała nie odnaleziono.
15
Pojawiła się portugalska legenda o ocalałym z bitwy pod Warną królu Władysławie III Warneńczyku.
Według niej, a przede wszystkim według mieszkańców Madery (portugalska wyspa na Oceanie Atlantyckim), król Polski i Węgier nie stracił życia podczas bitwy pod Warną. Po przegranej bitwie, w habicie franiszkanów miał dostać się najpierw na dwór księcia Stefana Wukcicia w Bośni, a stąd, na Górę Synaj. Tam miał zostać przyjęty do świeckiego zakonu św. Katarzyny i w lipcu 1454 roku, już jako Kawaler św. Katarzyny pojawić się w Lizbonie.
16
Od panującego w Portugalii króla Alfonsa otrzymał na Maderze - kolonizowanej właśnie wyspie - posiadłość Madalena do Mar, nieopodal Funchal.
Warneńczyk miał się tam osiedlić i być częstym gościem w domu kapitana Zarco, który w imieniu Portugalii zasiedlił Maderę i Porto Santo, w Funchal.
17
Na Maderze Władysław znany był jako Henrique Alemao (Henryk Niemiec), rycerz św. Katarzyny na Górze Synaj.
Miał pojawiać się na dworze Henryka Żeglarza, brata portugalskiego króla w Sagres, w Algarve (za sprawą Henryka Żeglarza powstała tam szkoła kartografii i astronomii, uznawana za pierwszą akademię morską świata).
18
Nadanie ziemi na Maderze potwierdza dokument z 8 maja 1452 roku, na którym widnieje przydomek Alemao.
Nie ma wątpliwości co do istnienia Henrique Alemao, potwierdzają to także dokumenty przechowywane przez franciszkanów z Ponta Delgada na Azorach - franciszkanie już w 1427 roku mieli swój klasztor na Maderze. Nie ma tylko pewności, że Henrique Alemao to król Władysław III Warneńczyk.
19
Henrique Alemao był na wyspie postacią niezwykle tajemniczą, cieszącą się przychylnością Henryka Żeglarza i kapitana Zarco.
Alemao ożenił się z portugalską szlachcianką Eanes Joao dos Reis Gomes, z którą zamieszkał w Madalena do Mar. Tam urodził się jego syn Zygmunt i córka Barbara. Według mieszkańców Madery, Warneńczyk mieszkał na wyspie przez około 20 lat. Gdy na wyspę przybyli polscy franciszkanie, rozpoznali w nim króla i namówili go do powrotu. Powrót okazał się tragiczny w skutkach, ponieważ żaglowiec, którym płynął Władysław-Alemao rozbił się u stóp potężnego klifu Cabo Girao - roztrzaskała go w czasie burzy spadająca skała.
20
Współcześnie trudno znaleźć ślady Warneńczyka-Alemao na Maderze.
Miejscowi wskazuję stary, walący się dom, który kiedyś był wielokrotnie przebudowywanym dworem zbudowanym przez Joao Rodrigues'a de Freitas, który przybył na Maderę razem z Władysławem III i jest to jedyna nieruchomość na wyspie, która mogła by pamiętać czasy ewentualnego Warneńczyka. Natomiast dom Warneńczyka i kaplica ufundowana przez niego, do naszych czasów nie przetrwały. Ponoć w kościele w Madalena do Mar, za ołtarzem głównym znajduje się drugi, starszy, pochodzący z kaplicy wybudowanej przez Warneńczyka. Ołtarz ma posiadać symbole identyczne z pieczęciami króla, jednak nie są to potwierdzone informacje. Być może wyjaśnią to kiedyś historycy zajmujący się tą sprawą.
21
Portugalski historyk-amator, Manuel da Silva Rosa napisał książkę "Kolumb. Historia nieznana", w której zawarł teorię, według której Krzysztof Kolumb był synem króla polskiego Władysława III Warneńczyka.
Zwrócił się on nawet do katedry na Wawelu z prośbą o możliwość zbadania szczątków Władysława Jagiełły, ojca Warneńczyka, w celu ustalenia ewentualnego pokrewieństwa Kolumba z Jagiellonami.
22
Według oficjalnej wiedzy, Władysław III Warneńczyk nigdy się nie ożenił i nie posiadał dzieci, a aż do XIX wieku powszechnie nazywany był Władysławem Jagiellończykiem.
Po śmierci Warneńczyka, po trzech latach bezkrólewia, koronę królewską przejął jego młodszy brat, wielki książę litewski Kazimierz Jagiellończyk.
23
Młodemu władcy kilka swoich prac poświęcił Jan Matejko.
W 1881 roku namalował "Chrzest Władysława Warneńczyka w 1425 roku" znajdujący sie w Muzeum Narodowym w Warszawie, oraz "Bitwa pod Warną" z 1879 roku, który znajduje się w Muzeum Sztuk Pięknych w Budapeszcie.
24
W 1935 roku powstał w Warnie pomnik-mauzoleum (cenotaf) Władysława Warneńczyka, wzniesiony na jednym z kurhanów ponad polem bitwy pod Warną.
Jego imieniem została także nazwana jedna z głównych ulic w Warnie - Bulwar Władysława Warneńczyka. Położona na polu bitwy pod Warną dzielnica Warny, w 1910 roku została nazwana Władysławowo na cześć króla.

Najnowsze tematy

Teatro Amazonas - opera w sercu amazońskiego lasu deszczowego
Teatro Amazonas to jeden z najważniejszych teatrów Brazylii i główną atrakcją miasta Manaus. Zlokalizowany  w Largo de São Sebastião, historycznym cen ...
Ciekawostki o krowach
Kiedyś wypasane były w mniejszych stadach na wiejskich łąkach, dziś najczęściej spotykamy ja w dużych farmach nastawionych na przemysłową produkcję. D ...
Ciekawostki o długoszparze
Długoszpar, zwany także żarłaczem olbrzymim, jest drugą co do wielkości znaną rybą na świecie, po rekinie wielorybim. Długość jego ciała jest imponują ...
Ciekawostki o Niemczech
Nasi zachodni sąsiedzi to kraj o burzliwej historii. Stamtąd pochodzi tradycja i kultura średniowiecznej chrześcijańskiej Europy ale i także jeden z n ...
Ciekawostki o Alfredzie Noblu
Żyjący w XIX wieku Alfred Nobel najbardziej znany jest z tego, że przekazał swoją fortunę na ustanowienie Nagrody Nobla, choć wniósł on także wielki w ...
Ciekawostki o Rzymie
Historia Rzymu trwa nieprzerwanie od 28 wieków, choć wiadomo że obszar ten był zamieszkiwany przez ludzi dużo wcześniej. Rzym jest jednym z najdłużej ...
Ciekawostki o Afryce
To właśnie z Afryki na podbój świata wyruszyli pierwsi przodkowie współczesnego człowieka. Choć w starożytności w Afryce rozwijały się i rozkwitały po ...
Ciekawostki o Kasprowym Wierchu
Kasprowy Wierch należy do najpopularniejszych tatrzańskich szczytów. Rocznie odwiedza go cztery tysiące turystów, a dzięki istniejącej od 1936 roku ko ...

Podobne tematy

Ciekawostki o Zygmuncie II Auguście
Zygmunt August był królem Polski i Wielkim Księciem Litewskim z dynastii Jagiellonów. Był ostatnim męskim potomkiem Jagiellonów na polskim tronie i mi ...
Ciekawostki o Kazimierzu Jagiellończyku
Według wielu polskich historyków Kazimierz Jagiellończyk był wybitnym politykiem i jednym z największych, a może i największym polskim władcą. Nie był ...
Ciekawostki o Władysławie II Jagielle
Obejmując w 1377 roku stanowisko wielkiego księcia litewskiego zapewne nie przychodziło Jagielle na myśl, że już niecałą dekadę później zostanie króle ...
Ciekawostki o Zygmuncie I Starym
Zygmunt I Stary był przedostatnim Jagiellonem na polskim tronie. Jako przedostatni z sześciu braci nie był brany pod uwagę, jako następca tronu. Okoli ...
Ciekawostki o Bonie Sforzy
Bona Sforza zawsze budziła emocje i była przedmiotem różnych ocen. Była pierwszą królową na tronie Polski, która miała duży udział w rządzeniu, wywier ...
Ciekawostki o Bolesławie III Krzywoustym
Bolesław Krzywousty był jednym z wybitnych książąt polskich. Po objęciu władzy musiał zmagać się z podziałem swojego państwa i nieprzychylnością państ ...
Ciekawostki o Mieszku II Lambercie
Mieszko II Lambert nie rządził Polską zbyt długo. Zastał kraj skłócony z sąsiadami i narażony na ataki. Niebezpieczeństwo groziło mu także ze strony b ...
Ciekawostki o królowej Jadwidze
Jadwiga Andegaweńska została królem Polski jako dziesięcioletnia dziewczynka. Przyjechała co prawda do kraju swoich przodków, ale była bardzo osamotni ...