Kultura i sztuka

Ciekawostki o judaizmie

Znaleźliśmy 24 ciekawostki na temat judaizmu

Jedna z trzech głównych religii abrahamowych

Judaizm jest najstarszą religią monoteistyczną na świecie - jego początki sięgają 2000 lat przed naszą erą. Opiera się on na wierze w jedynego Boga, stanowi zespół wierzeń, wartości etycznych i postaw, wynikających z obyczajów i tradycji narodu żydowskiego. Żydzi uważają judaizm za wyraz przymierza, które Bóg zawarł z nimi jako narodem przez siebie wybranym na świadka. W religii tej swoje korzenie ma chrześcijaństwo i islam.
1
Judaizm jest religią monoteistyczną, której podstawą jest wiara w jedynego Boga, stwórcy świata i jego opiekuna.
Bóg ten zawarł wieczne przymierze z ludem Izraela, któremu obiecał ochronę i pomoc w zamian za przestrzeganie ustanowionych przez niego praw.
2
Jest pierwszą religią abrahamową.
Religie abrahamowe (abrahamiczne) są religiami, których korzeniami są starożytne przekazy żydowskiej świętej księgi Tory o Abrahamie - patriarsze biblijnym. Istnieją trzy główne religie abrahamowe: judaizm, chrześcijaństwo i islam. Pozostałe to m.in. babizm, bahaizm, samarytanizm, ruch Rastafari. Religie abrahamowe stanowią większość wyznawanych w świecie religii. Bazują one na Pięcioksięgu (pięć pierwszych ksiąg Biblii), lub na tekstach wywodzących się od niego. Muzułmanie nazywają wyznawców wiekszości religii abrahamowych ludami Księgi (dotyczy to wyłącznie religii starszych od islamu).
3
Judaizm jest religią narodową (etniczną) Żydów.
Religia etniczna jest systemem wierzeń wyznawanych przez konkretną grupę etniczną, wykształconych w jej obrębie i ściśle związanych z jej tradycją , kulturą i specyfiką zamieszkiwanego terenu. Judaizm wykształcił się z judaizmu biblijnego (jahwizmu), który kształtował się od II wieku p.n.e. do roku 70 n.e., w którym została zburzona świątynia jerozolimska. Przeszedł wówczas głęboką reorientację, po której stanowi teraz religię narodową Żydów.
4
Wywodzi się on z wierzeń Hebrajczyków, którzy prawdopodobnie wchodzili w skład koczowniczych plemion Habiru przybyłych do Syropalestyny (zbiorcza nazwa ziem wchodzących w skład dzisiejszego Izraela, Palestyny, Jordanii, Syrii i Libanu) zza Eufratu.
Hebrajczycy, uznając Abrahama za swego przodka, przechowywali tradycję o jego wędrówce z mezopotamskiego Uhr do Kanaanu i przymierzu zawartym przez niego z Bogiem, który obiecał mu liczne potomstwo i władanie krajem Kanaanu. Symbolem tego przymierza stało się obrzezanie.
5
Przechowywanie tradycji dotyczyło także potomków Abrahama.
Syna Izaaka, wnuka Jakuba (zwanego też Izraelem) i  dwunastu prawnuków (Rubena, Symeona, Lewiego, Judy, Issachara, Zabulona, Gada, Dana, Naftalego, Asera, Józefa i Beniamina), od których miało pochodzić 12 plemion izraelskich.
6
Tradycja Hebrajczyków mówi również o niewoli potomków Izraela w Egipcie, o nowym przymierzu Jahwe z Mojżeszem, o plagach, które Bóg zesłał na Egipt i o ucieczce z Egiptu dzięki wsparciu Boga.
Przekaz mówi też o wędrówce przez pustynię, ustanowieniu kapłaństwa (spośród synów Lewiego - lewitów), oraz o zdobywaniu Ziemi Obiecanej pod wodzą Jozuego. Mówi także o utworzeniu zjednoczonej monarchii izraelskiej.
7
Zjednoczone królestwo Izraela powstało około 1030 p.n.e., a jego pierwszym królem został Saul.
Za panowania drugiego króla, Dawida, Izraelici zdobyli Jerozolimę, ustanawiając ją swą państwową i religijną stolicą. Syn Dawida, Salomon doprowadził do wybudowania w Jerozolimie wielkiej Świątyni. Po jego śmierci nastąpił podział królestwa na dwa oddzielne: południowe królestwo Judy (dwa plemiona) i północne królestwo Izraela (dziesięć zbuntowanych plemion pod wodzą Jeroboama I). Oba królestwa upadły, królestwo Izraela  w 722 p.n.e, a Judy w 586 p.n.e., kiedy to nastąpiło zburzenie pierwszej świątyni. Tradycja mówi, że stało się tak ponieważ nastąpiły różne odstępstwa od przykazań Jahwe.
8
Historycznie judaizm dzieli się na judaizm biblijny i judaizm rabiniczny (talmudyczny).
Judaizm biblijny rozwinął się od około X w. p.n.e., gdy Salomon wzniósł Świątynię Jerozolimską, a w niej umieszczono Arkę Przymierza. Ważną rolę w utrwalaniu judaizmu odegrali prorocy nawołujący Izraelitów do dochowania wierności przymierzu zawartemu z Bogiem. Dzięki prorokom i strzegącym tradycji kapłanom, zniszczenie Świątyni przez Babilończyków i niewola babilońska nie spowodowały upadku judaizmu, ale jego przekształcenie się w religię, praktykowaną niezależnie od terytorium, na którym żyli jej wyznawcy.
9
Po wyzwoleniu się z niewoli została zbudowana Druga Świątynia, a judaizm, jako religia oparta na Prawie, stał się podstawą życia kraju.
Jego wyznawcy wypełniali religijne obowiązki, jak np. obrzezanie, odpoczynek siódmego dnia tygodnia, czyli szabat, przestrzeganie rygorów pokarmowych i czystości rytualnej. Istniała w nich także nadzieja na odtworzenie królestwa Izraela.
10
W okresie od IV do II w. p.n.e. w judaizmie współistniało kilka ugrupowań różniących się m.in stosunkiem do dominacji politycznej Rzymu, do autorytetu i do praw przekazywanych przez tradycję ustną.
Ugrupowania te to: Machabeusze, a później m.in. saduceusze, faryzeusze, esseńczycy, zeloci. Dokonała się również ostateczna kodyfikacja dwóch pierwszych części Biblii hebrajskiej - Tory oraz ksiąg historycznych i prorockich (Izajasza, Jeremiasza, Ezechiela i in). Oprócz Tory pisanej istniała też jej interpretacja i rozwinięcie zwane Torą ustną - według tradycji judaizmu obie Tory stanowią jedność i wywodzą się od Mojżesza. Kodyfikacja tradycji ustnej nastąpiła przez spisanie Miszny (najstarsza część Talmudu).

Najnowsze tematy

Ciekawostki o Johannie Wolfgangu von Goethe
Johann Wolfgang Goethe żył i tworzył na przełomie XVIII i XIX wieku. Był niemieckim poetą, dramatopisarzem, powieściopisarzem, naukowcem, mężem stanu, ...
Ciekawostki o palczaku madagaskarskim
Przez wielu uważany za najdziwniejsze i najbrzydsze zwierzę świata. Do 1961 roku uważany za gatunek wymarły. Występuje tylko na Madagaskarze. Tubylc ...
Ciekawostki o kasztanach
Kasztan nie jest tym samym drzewem, które powszechne jest w naszych ogrodach i parkach, choć potocznie takim mianem się go określa. Kasztan, w odróżni ...
Ciekawostki o Poczdamie
Poczdam jest stolicą Brandenburgii. Ze względu na swoją historyczną przeszłość jest miastem międzynarodowym, czego odzwierciedleniem jest także różnor ...
Ciekawostki o kuokach
Kuoki słyną ze swojego uśmiechu. Te małe torbacze zamieszkujące Australię stały się swego rodzaju światowym fenomenem. Od 2010 roku rzesze turystów po ...
Ciekawostki o Camilli Parker Bowles
Od 50 lat jej życie toczy się u boku obecnego króla Karola III. Pochodzi z dobrze sytuowanej, szlacheckiej rodziny. Ma za sobą burzliwą historię, nieu ...
Ciekawostki o Zygmuncie I Starym
Zygmunt I Stary był przedostatnim Jagiellonem na polskim tronie. Jako przedostatni z sześciu braci nie był brany pod uwagę, jako następca tronu. Okoli ...
Ciekawostki o zamku Balmoral
Zamek Balmoral jest prywatną rezydencją brytyjskiej rodziny królewskiej. Zakupiony w 1852 roku przez księcia Alberta, męża królowej Wiktorii, stał się ...