Ludzie

Ciekawostki o Stanisławie Lemie

Znaleźliśmy 31 ciekawostek na temat Stanisława Lema

Najczęściej tłumaczony polski pisarz

Stanisław Lem jest najczęściej tłumaczonym polski autorem, jego książki zostały przetłumaczone na 42 języki, w łącznym nakładzie ponad 30 mln egzemplarzy. Dorobek literacki Lema obejmuje m.in. powieści i opowiadania fantastycznonaukowe, detektywistyczne, eseje futurologiczno-filozoficzne publicystykę literacką, felietony, wiersze, list, scenariusze filmowe. Jego twórczość porusza tematy związane z rozwojem nauki i techniki, natury ludzkiej, miejsca człowieka we Wszechświecie.

Był kandydatem do Literackiej Nagrody Nobla w 1980 roku, odznaczono go medalem "Gloria Artis" i Orderem Orła Białego. Jego nazwiskiem nazwano planetoidę oraz pierwszego polskiego satelitę naukowego.

1
Stanisław Lem, czołowy przedstawiciel polskiej fantastyki naukowej, filozof, futurolog i eseista, żył w latach 1921-2006.
Urodził się 13 września 1921 roku we Lwowie przy ulicy Brajerowskiej 4. Do aktu urodzenia wpisano mu jednak datę 12 września, aby zgodnie z przesądem uniknąć pecha.
2
Był synem wziętego laryngologa Samuela Lehma i Sabiny Woller, był ich jedynym dzieckiem.
Rodzice Lema poznali się i zaręczyli przed wybuchem I wojny światowej, ale ślub wzięli dopiero po jej zakończeniu, ponieważ Samuel Lem został powołany do armii austro-węgierskiej. W czasie wojny, po upadku twierdzy Przemyśl (jedna z 200 wielkich fortyfikacji stałych istniejących w Europie w 1914 roku oraz trzecia co do wielkości twierdza, po Antwerpii i Verdun) trafił do niewoli rosyjskiej. Przebywał w obozie jenieckim w Azji Środkowej. Po powrocie do Lwowa rozpoczął pracę lekarza. Sabina Lem zajmowała się prowadzeniem domu i wychowywaniem syna.

Stanisław Lem był krewnym Mariana Hemara, polskiego poety, satyryka, komediopisarza, dramaturga, autora tekstów piosenek (matka Hemara była siostrą Samuela Lema i bratową Henryka Heschelesa - dziennikarza, pisarza, członka Rady Miasta Lwowa w II Rzeczypospolitej).
3
Rodzice Lema byli zamożnymi ludźmi, posiadali we Lwowie dwie kamienice.
Choć rodzice mieli żydowskie korzenie, on sam twierdził w późniejszych latach, że wychowywany był jako katolik, choć w szkole uczęszczał na lekcje Judaizmu. Jako dorosły człowiek, ze względów moralnych deklarował się jako ateista lub agnostyk.
4
Lem uczył się w II Państwowym Gimnazjum im. Karola Szajnochy -  polskiej szkole we Lwowie.
Okres gimnazjalny opisał później w autobiograficznej książce "Wysoki Zamek".
5
Lem był najinteligentniejszym dzieckiem w południowej Polsce.
Wykazały to badania nad inteligencją dzieci, przeprowadzone przez ówczesne władze oświatowe.
6
Maturę zdał w 1939 roku i zamierzał studiować na Politechnice Lwowskiej - pragnął zostać uczonym.
Jednak wybuchła II wojna światowa i w okupowanym przez wojska radzieckie Lwowie nie było to możliwe. Lem zdał egzaminy wstępne, ale nie został przyjęty ze względu na niewłaściwe pochodzenie społeczne, powiązane ze średnią burżuazją. Dzięki znajomościom ojca, w 1940 roku rozpoczął studia medyczne na Wydziale Medycznym Uniwersytetu Medycznego we Lwowie. Później wydział ten wyodrębnił się jako Lwowski Instytut Medyczny. Studia pozwoliły mu uniknąć wcielenia do Armii Czerwonej.
7
Gdy w 1941 roku nastąpiła inwazja Niemiec na Związek Radziecki, wszystkie lwowskie uczelnie zostały zamknięte i Lem zmuszony był przerwać naukę.
Rodzina postarała się o fałszywe dokumenty i mimo żydowskiego pochodzenia nie trafiła do getta. Wykorzystując te dokumenty Lem zdobył pracę jako pomocnik mechanika i spawacz w garażach niemieckiej firmy Rohstofferfassung, zajmującej się odzyskiwaniem metali, m.in. ze zniszczonego sprzętu wojskowego.
8
W latach 1941-1942 współpracował z polskim ruchem oporu, próbował też włączyć się w propagandową akcję N skierowaną do żołnierzy niemieckich.
Towarzyszom z ruchu oporu dostarczał wykradzioną z zakładów w których pracował, amunicję i materiały wybuchowe. Działania dywersyjno- propagandowe Lema prowadzone wśród żołnierzy niemieckich w ramach akcji N nie bardzo się powiodły, gdyż jego znajomość języka niemieckiego była niewystarczająca.
9
Zmuszony był także do kolejnej zmiany tożsamości, ponieważ obawiał się aresztowania w związku z przechowywaniem w swoim domu żydowskiego kolegi.
W 1944 roku, gdy Armia Czerwona ponownie wkroczyła do Lwowa, rozpoczął kontynuację studiów, jednak zrezygnował z ostatnich egzaminów, aby uniknąć poboru do wojska.
10
W ramach akcji repatriacyjnej i aby uniknąć konieczności przyjęcia obywatelstwa ZSRR, cała rodzina Lemów przeniosła się w 1946 roku do Krakowa, zostawiając we Lwowie dorobek całego życia.
Ojciec Stanisława, wówczas siedemdziesięcioletni lekarz nie mogący prowadzić prywatnej praktyki lekarskiej, zatrudnił się w szpitalu, aby zdobyć środki na utrzymanie. Sytuacja finansowa rodziny była na tyle zła, że Lem zastanawiał się nad podjęciem pracy w charakterze spawacza, ale ojciec nie wyraził na to zgody. Wrócił na studia medyczne na Uniwersytet Jagielloński, gdzie rozpoczął trzeci rok medycyny.

Choć młody Lem nie traktował wówczas swojego pisarstwa jako poważnego zajęcia, zaczął publikować w prasie swoją twórczość, chcąc w ten sposób wspomóc domowy budżet. Pierwszymi utworami, które publikował wtedy były opowiadania o tematyce wojennej, okupacyjnej, zawierające elementy fantastyki naukowej. Drukował je na łamach "Kuźnicy", "Żołnierza Polskiego", "Odry" i "Co tydzień powieść".

Najnowsze tematy

Ciekawostki o padalcu zwyczajnym
Choć padalec przypomina węża w rzeczywistości jest beznogą jaszczurką. W toku ewolucji nastąpił u tych zwierząt zanik kończyn ale w szkielecie nadal w ...
Ciekawostki o Florencji
Florencja jest stolicą Toskanii i jej najbardziej zaludnionym miastem. W okresie średniowiecza była jednym z najbogatszych miast tamtej epoki. Wielu n ...
Ciekawostki o Masadzie
Starożytna twierdza położona nad Morzem Martwym była miejscem krwawych walk pomiędzy żydowskimi powstańcami a Rzymianami. Postawa zelotów podczas obro ...
Ciekawostki o wilkach
Wilki zawsze były obecne w ludzkiej kulturze, najczęściej w negatywnym kontekście a jednocześnie fascynowała ich niezależność, siła i wytrwałość. Daw ...
Ciekawostki o tygrysach
Ten jeden z największych drapieżników lądowych jest zwinnym, dobrze skaczącym i świetnie pływającym, samotnie polującym osobnikiem. Zawsze budził groz ...
Ciekawostki o Kosie zwyczajnym
Jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych przedstawicieli drozdowatych. Według szacunków, globalna populacja tych ptaków może wynosić nawet pół mil ...
Ciekawostki o Meksyku
Meksyk jest krajem o bogatej i burzliwej historii. W epoce prekolumbijskiej istniały tu liczne cywilizacje o bardzo nietypowych cechach i zwyczajach. ...
Ciekawostki o Egipcie
Od pierwszego zjednoczenia i uformowania większej państwowości minęło już ponad pięć tysięcy lat, jednak Egipt był zamieszkiwany przez różne plemiona ...

Podobne tematy

Ciekawostki o Marii Konopnickiej
Maria Konopnicka była wybitną pisarką okresu realizmu. Pisała wiersze, nowele, poematy, baśnie, które od zawsze stanowiły element kanonu lektur szkoln ...
Ciekawostki o Jane Austen
Jane Austen jest angielską pisarką zwaną znawczynią psychiki płci pięknej. Jest autorką powieści, które opisywały życie angielskiej klasy wyższej na p ...
Ciekawostki o Oldze Tokarczuk
Jej twórczość charakteryzuje przede wszystkim wrażliwość na drugiego człowieka, na świat zewnętrzny. Stosuje formułę przypowieści, sięga po mity, meta ...
Ciekawostki o Margaret Atwood
Margaret Atwood jest jedną z najpoczytniejszych pisarek na świecie. Jej twórczość to ambitna, oryginalna literatura o kobietach, wiele z jej utworów m ...
Ciekawostki o Janie Kochanowskim
Był jednym z najbardziej wybitnych polskich twórców, którego twórczość odcisnęła się w znacznym stopniu na twórczości literatury polskiej. Polszczyzna ...
Ciekawostki o Czesławie Miłoszu
Czesław Miłosz był polskim poetą, pisarzem, tłumaczem, dyplomatą. Urodził się w czasie i miejscu zmieniających się granic i nakładających się kultur, ...
Ciekawostki o Stanisławie Wyspiańskim
Stanisław Wyspiański nazywany czwartym wieszczem polskim był wielkim dramatopisarzem, poetą, świetnym portrecistą, twórcą witraży. Urodził się w Krako ...
Ciekawostki o Aleksandrze Fredro
Aleksander Fredro uznawany jest za najwybitniejszego komediopisarza w historii literatury polskiej. Pisał komedie obyczajowe, głównie z życia szlacht ...