Geografia

Ciekawostki o Saharze

Znaleźliśmy 22 ciekawostki na temat Sahary

Największa gorąca pustynia świata

Nazwa pustyni wywodzi się z języka arabskiego, gdzie słowo ṣaḥārā oznacza pustynie (rodzaj żeński w liczbie mnogiej).

Przynajmniej przez kilka tysięcy lat Sahara była soczyście zielona, tętniła życiem. Całą jej powierzchnię pokrywały sawanny, była terenem trawiasto-drzewiastym.

Starożytni Egipcjanie mogli uprawiać ziemię, hodować zwierzęta i żyć w dostatku. Sytuacja klimatyczna Sahary zmieniła się parę tysięcy lat temu, monsunowe chmury odsunęły się na południe, przestały padać deszcze i zaczęła pojawiać się pustynia.

Dziś Sahara to wydmy i piekielny żar. Z miejscem tym związanych jest wiele ciekawostek, które zamieszczamy poniżej.

Sahara
1
Sahara leży w północnej Afryce i rozciąga się od Oceanu Atlantyckiego na zachodzie po Morze Czerwone na wschodzie.
Od północy ograniczona jest Górami Atlas i wybrzeżem Morza Śródziemnego. Na południu graniczy z regionem geograficznym zwanym Sahelem.
2
Zajmuje powierzchnię 9,2 mln km2. Jest największą gorącą pustynią świata.

Pokrywa 31% powierzchni Afryki i 8% powierzchni lądowej Ziemi. Porównując Saharę do państw, jej powierzchnia jest niemal identyczna jak powierzchnia Stanów Zjednoczonych Ameryki.

3
Pustynia zajmuje terytoria 11 państw.

Są to: Algieria, Maroko, Tunezjia, Libia, Egipt, Sahara Zachodnia, Mauretania, Mali, Niger, Czad, Sudan.

4
Składa się z 14 mniejszych pustyń różniących się między sobą wyglądem krajobrazu.

Na Saharze znajdują się wszystkie znane typy pustyń z pominięciem oczywiście pustyni lodowej, którą jest Antarktyda.

5
Większą część Sahary stanowią hamady, czyli pustynie kamieniste.

Jest to krajobraz, w którym dominują gołe skały, głazy, czasami żwir. Piasek został z nich wywiany w wyniku procesu deflacji (erozji przez wiatr). 

6
Ergi to pustynie piaszczyste, stanowią tylko 25% powierzchni Sahary.

Ergi najczęściej pokryte są wydmami, choć znajdują się również takie, na których wydmy nie występują. Wiele wydm spotykanych na Saharze ma wysokość przekraczającą 180 metrów.

Najwyższe wydmy Sahary spotkać można na pustyni o dźwięcznej nazwie Isaouane-n-Tifernine położonej w Algierii. Wydmy zlokalizowane w tym miejscu mają wysokość od 420 do nawet 465 metrów. Wydmy z Isaouane-n-Tifernine są uważane za piąte pod względem wysokości wydmy na Ziemi. 

7
Nad Saharą brak jest chmur.

Ponieważ nie padają tam deszcze nie tworzą się chmury, niebo jest przejrzyste. Brak chmur powoduje również występowanie dużych, dobowych amplitud temperatur, gdy słońce zachodzi nie ma co zatrzymać ciepła przy powierzchni.

8
Najwyższą zanotowaną temperaturą powietrza na Saharze było 47 °C.

W ciągu dnia średnie temperatury wynoszą 30-35 °C. W nocy temperatura spada do 10-20 °C, okazjonalnie może spadać również poniżej 0 °C.

9
Dzięki rzekom podziemnym lub warstwom wodonośnym na pustyni istnieją oazy.
Są to w dużej mierze wody reliktowe, nieodnawialne, pochodzące z okresów kiedy na Saharze panował o wiele wilgotniejszy klimat. W środkowej części Algierii występuje naturalny obszar o długości około 160 km zawierający ciąg małych oaz. Powstało tam kilka miast i wiele wiosek.
10
Temperatury piasku na Saharze osiągają ekstremalne wartości.

Rekordowa temperatura 83.5 °C została odnotowana w mieście Port Sudan. Średnia temperatura powierzchni często przekracza 80 °C.

11
Mimo upalnej aury i braku wody wiele organizmów zaadaptowało się do warunków panujących na Saharze.

Z roślin najczęściej można spotkać palmy, kolczaste krzewy, trawy, różnego rodzaju sukulenty. Najczęściej spotykanymi zwierzętami są jaszczurki, węże, skorpiony a także niewielkie ssaki takie jak góralek skalny czy fenek pustynny- jeden z najmniejszych przedstawicieli psowatych.

12
Gęstość zaludnienia na Saharze jest niska i wynosi jedną osobę na km2.

Pustynię zamieszkuje około 2.5 miliona osób, w większości w Algierii, Maroku i Mauretanii.

13
Najwyższym punktem na pustyni jest nieczynny wulkan Emi Koussi o wysokości 3,415 m.

Wulkan położony jest w Czadzie, w masywie wulkanicznym Tibesti i ma średnicę około 65 kilometrów.

Emi KussiWierzchołek wulkanu zwieńczony jest kraterem o wymiarach 15 na 11 kilometrów i głębokości 1200 metrów. NASA Earth Observatory / Domena publiczna

Ostatnie erupcje Emi Koussi miały miejsce od 2.4 do 1.3 miliona lat temu.

14
Na Saharze znajduje się tylko 20 jezior.

Większość z nich to jeziora słone. Dlaczego te jeziora są słone? Kiedy woda jest wystawiona na powierzchnię w jałowym i suchym środowisku, staje się słona z powodu wysokiego tempa parowania. Niektóre jeziora na Saharze odparowują około 6 metrów wody rocznie.

Unikalną formę geologiczną tworzą jeziora Ounianga, położone w północnowschodnim Czadzie. Są to jeziora uformowane dzięki pasatom, które nadały im specyficzny kształt. Są one przedzielone wydmami i znajdują się w miejscu dawnego jednego wielkiego jeziora, które znajdowało się w tym miejscu od około 15 do 5.5 tysiąca lat temu.

Ounianga SérirGrupa jezior Ounianga Sérir, w której skład wchodzi 11 zbiorników. Istnieją trzy takie grupy: Ounianga Kébir, jezioro Motro i właśnie Ounianga Sérir.   NASA / Domena publiczna

Do wszystkich 18 jezior Ounianga dostarczana jest woda, która została zgromadzona w podziemnej warstwie wodonośnej podczas wilgotnego okresu w dziejach Sahary tysiące lat temu. 

Dowiedz się więcej ...
15
Położone na Saharze jezioro Czad jest najważniejszym źródłem wody dla ludzi, zwierząt i roślin.

Z jego wody korzysta około 30 milionów osób. Jest największym jeziorem bezodpływowym w środkowej Afryce. W ciągu ostatnich 50 lat jezioro straciło większość wody na skutek zmian klimatycznych i działalności człowieka. 

16
W związku ze zmianą kąta nachylenia osi ziemskiej, Sahara, co 20 tysięcy lat zmienia się w sawannę pełną bujnych traw.

Obecna faza pustynna będzie trwać przez następne 15 tysięcy lat, po czym zapewne nastąpi kolejny dwudziestotysięcznoletni okres w którym na te obszary powróci sawanna.

Zmiany kąta nachylenia osi Ziemi mają wpływ na położenie północnoafrykańskiego monsunu, który jest w stanie ożywić region Sahary. 

17
Na Saharze odnaleziono najstarszą mumię świata, pochodzącą z okresu przed powstaniem państwa egipskiego.

Mumia Tashwinat została odnaleziona w jaskinii na miejscu wykopaliska archeologicznego Uan Muhuggiag w Libii. Są to zmumifikowane zwłoki około trzyletniego dziecka, złożonego tam od 5400 do 5600 lat temu. Mumia była zawinięta w kozią skórę a jej wnętrze wypełniono mieszanką ziół.

Według informacji archeologicznych początek państwa egipskiego sięga 3000 roku p.n.e., pochówek ten poprzedza zatem Starożytny Egipt o około pół milenium.

W jaskini odnaleziono również malowidła ścienne przedstawiające ludzi i zwierzęta.

18
W Parku Narodowym w Algierii znaleziono wiele neolitycznych malowideł naskalnych.

Wśród 15 tysięcy zidentyfikowanych do tej pory rysunków są duże, dzikie zwierzęta(antylopy i krokodyle), stada bydła i ludzie. Świadczy to o tym, że 10-12 tysięcy lat temu Sahara była zamieszkałą przez liczne zwierzęta sawanną.

19
Większość Sahary to terytoria z roczną sumą opadów poniżej 50 mm/m2 a w pobliżu Zwrotnika Raka nawet poniżej 20 mm/m2.

Brak opadów bardziej odczuwalny jest we wschodniej Saharze, gdyż panuje tam klimat bardziej kontynentalny.

20
Przez Saharę przepływa tylko jedna stała rzeka. Jest to Nil ze swoim dopływem, Nilem Błękitnym.

Wiele rzek na Saharze ma charakter okresowy, epizodyczny. Istnieją tylko w pewnych okresach roku, kiedy pojawiają się intensywne opady w ich dorzeczach.

21
Mieszkańcy Sahary to przeważnie koczownicy.

Najliczniejszym plemieniem są Tauregowie. Ich zajęciem jest handel wymienny z mieszkańcami oaz. Wędrowcy dostarczają mleko, mięso i zwierzęta juczne w zamian za zboże, daktyle, kawę, sól, broń, amunicję. Karawany poruszają się za pomocą wielbłądów, mułów, osłów, utartymi szlakami.

22
Najbardziej udomowionymi zwierzętami na Saharze są wielbłądy i kozy.
Lubisz ciekawostki?

Podobne tematy

16 ciekawostek o Atakamie
16 ciekawostek o Atakamie
Pustynia o marsjańskim krajobrazie
Pustynia Atakama w Chile jest ogromną przestrzenią o marsjańskim krajobrazie. Jest najbardziej suchą niepolarną pustynią na świecie i drugą pod względ ...
24 ciekawostki o pustyni Gobi
24 ciekawostki o pustyni Gobi
Największa pustynia w Azji
Jej krajobraz jest bardzo zróżnicowany, przeplatają się tutaj stepy z pustyniami i półpustyniami a znaleźć tu też można dolinę z jeziorami. Pomimo na ...
12 ciekawostek o Dolinie Śmierci
12 ciekawostek o Dolinie Śmierci
Jedno z najgorętszych miejsc na Ziemi
Dolina Śmierci to pustynny obszar położony w zachodniej części Stanów Zjednoczonych, głównie w Kalifornii, choć sięga również stanu Nevada. Jest to je ...
18 ciekawostek o Wadi Rum
18 ciekawostek o Wadi Rum
Dolina Księżyca
Wadi Rum leży na dalekim południu Jordanii, w granicach arabskiej pustyni Hisma. Jest rezerwatem przyrody ożywionej i nieożywionej. Olbrzymi płaskowyż ...
20 ciekawostek o Negewie
20 ciekawostek o Negewie
Pustynia skalista w Izraelu
Pustynia Negew w Izraelu to wielka pustynna wyżyna, zajmująca znaczny obszar południowej części kraju. Jest to pustynna kraina, choć nietypowa, bo kam ...
11 ciekawostek o Parku Narodowym Serengeti
11 ciekawostek o Parku Narodowym Serengeti
Niekończące się równiny
Park Narodowy Serengeti to jedno z najbardziej ikonicznych miejsc na świecie, zlokalizowane w północnej Tanzanii. Jest to obszar o niezwykłej różnorod ...
16 ciekawostek o Kairze
16 ciekawostek o Kairze
Miasto tysiąca minaretów
Osadnictwo na terenach wokół dzisiejszego Kairu istniało już ponad pięć tysięcy lat temu. Z biegiem lat okolice miasta przechodziły z rąk do rąk, od F ...
25 ciekawostek o hipopotamie
25 ciekawostek o hipopotamie
Jeden z najbardziej niebezpiecznych i agresywnych ssaków
Hipopotamy na pierwszy rzut oka wydają się łagodnymi, powolnymi zwierzętami. Poza słoniami, które jako jedyne przewyższają je wielkością, są najwięks ...

Najnowsze tematy

10 Ciekawostek o Kawie Speciality
10 Ciekawostek o Kawie Speciality
Kawa Speciality
Kawa speciality – to nie tylko napój, ale i prawdziwa uczta dla zmysłów, która zachwyca swoją różnorodnością smaków i aromatów. Czy wiesz, co sprawia, ...
Jak wygląda praca w firmie zarządzającej nieruchomościami?
Jak wygląda praca w firmie zarządzającej nieruchomościami?
Zarządzanie nieruchomościami to kompleksowy biznes. Firmy mogą zajmować się różnego typu własnościami, od budynków mieszkalnych po te użytkowe i przem ...
27 ciekawostek o mrówkach
27 ciekawostek o mrówkach
Żyją na świecie od ponad 100 milionów lat i nadal mają się świetnie
Występują w praktycznie każdej szerokości geograficznej. Znane są ze swojej pracowitości i struktury organizacyjnej. Zdolne są do przenoszenia przedmi ...
22 ciekawostki o Okapi
22 ciekawostki o Okapi
Kuzyn żyrafy
Znane było lokalnie już w starożytnym Egipcie, gdzie odnaleziono wyrzeźbiony posąg tego zwierzęcia. Okapi to bardzo ciekawe nietypowe zwierze o ciekaw ...
25 ciekawostek o Paryżu
25 ciekawostek o Paryżu
La Ville Lumière - Miasto Świateł
Paryż to miasto bardzo chętnie odwiedzane przez turystów. Zaskakuje ilością zabytków i bogatą architekturą z różnych okresów historycznych. Na spragni ...
24 ciekawostki o pingwinach
24 ciekawostki o pingwinach
Władcy lodowych krain i morskich głębin
Pingwiny to jedne z najbardziej fascynujących ptaków na świecie. Są gatunkami morskimi zamieszkującymi zimne morza półkuli południowej. Najliczniej wy ...
20 ciekawostek o Wielkim Kanionie Kolorado
20 ciekawostek o Wielkim Kanionie Kolorado
Skarb Arizony
Przełom rzeki Kolorado jest arcydziełem przyrody, przez wielu uważany za ósmy cud świata. Ikonę Stanów Zjednoczonych rocznie odwiedza ponad 5 milionów ...
25 ciekawostek o Tokio
25 ciekawostek o Tokio
Kiedyś siedziba siogunatu, później ośrodek władzy centralnej. Wielokrotnie doświadczone przez katastrofy, dziś Tokio rozkwita
Pierwsze wzmianki o osadzie zlokalizowanej w miejscu obecnego Tokio sięgają XII wieku n.e. Tokio pierwotnie było osadą rybacką o nazwie Hirakawa, Prz ...

Podobne tematy