Rozrywka

Ciekawostki o śmigusie-dyngusie

Znaleźliśmy 14 ciekawostek na temat śmigusa-dyngusa

Śmigus-dyngus czyli lany poniedziałek

Dla jednych jest świetną zabawą i podtrzymaniem tradycji, dla innych bywa pretekstem do niesympatycznych wybryków. Zwyczaj ten ma wielowiekową tradycję, obchodzony w całej Polsce pozwala bezkarnie polać wodą każdego. Oto ciekawostki związane z tym staropolskim obyczajem.
1
Pierwotnie śmigus-dyngus był zwyczajem zachodniosłowiańskim.
Wtórnie stał się elementem tradycji wielkanocnych w kościele katolickim.
2
Po raz pierwszy o słowiańskim zwyczaju wspomniał czeski kaznodzieja w XIV w.
W Polsce, pierwsze wzmianki o śmigusie-dyngusie pochodzą z XV w., z ustaw synodu diecezji poznańskiej, przestrzegających przed tymi zwyczajami o grzesznym podtekście.
3
Geneza tej tradycji wywodzi się z praktyk Słowian, którzy po zakończeniu zimy okazywali radość z nadchodzącej wiosny.
4
Śmigus i Dyngus były kiedyś odrębnymi zwyczajami.
Słowo "śmigus" pochodzi z języka niemieckiego od Schmackostern lub od polskiego słowa "śmigać.
5
Śmigus polegał na symbolicznym uderzaniu witkami wierzbowymi lub palemkami po nogach i oblewaniu się zimną wodą.
Symbolizowało to wiosenne oczyszczenie z brudu i chorób a w późniejszym okresie także z grzechów.
6
Według Słowian, polewanie wodą miało sprzyjać płodności, dlatego polewane były tylko panny na wydaniu.
Później uznano w niektórych regionach, że w Poniedziałek Wielkanocny, polewane dziewczyny mają prawo do rewanżu na oblewających.
7
Śmigus zazwyczaj popularny był na wsiach, gdzie do oblewania używano cebrzyków z wodą i obchodzono go bardzo hucznie. Towarzyszyło mu często smaganie witkami.
Później, w niektórych środowiskach pojawił się zwyczaj polewania perfumami.
8
Słowo "dyngus" pochodzi prawdopodobnie od niemieckiego słowa "dingen" i oznacza "wykupić się"
W niektórych rejonach pojęcie dyngus czy dyngowanie oznaczają chodzenie i wymuszanie datków pod groźbą psikusa lub oblania wodą.
9
Z czasem odrębnie funkcjonujące zwyczaje śmigus i dyngus tak zlały się ze sobą, że przestano rozróżniać, który na czym polega.
W niektórych regionach darowizna składana kolędnikom nazywana jest śmigusem. Na Kaszubach, gdzie polewanie wodą nie jest praktykowane, Poniedziałek Wielkanocny nazywany jest degosem a chłostanie dziewcząt degowaniem.
10
Współcześnie śmigus-dyngus traktowany jest jako zwyczaj ludowy.
Wodą oblewa się teraz wszystkich bez wyjątku, nawet osoby nieznajome i ma to niewiele wspólnego z pierwotną tradycją. Współczesne praktyki są bardzo popularne wśród dzieci i młodzieży.
11
Zwyczaj Lanego Poniedziałku rozpowszechniony jest prawie we wszystkich krajach Europy Środkowej.
Nie jest znany w Austrii i Niemczech.
12
W Meksyku i innych krajach Ameryki Południowej zwyczaj polewania kobiet wodą rozpowszechniony jest w Wielką Sobotę.
13
Według tradycji wodą rozpędzono tłum w Jerozolimie, który zebrał się po Zmartwychwstaniu Jezusa.
14
Lany Poniedziałek był związany również z rocznicami chrztu Polski w początkowych latach istnienia państwa polskiego.

Najnowsze tematy

Ciekawostki o Ołomuńcu
Ołomuniec leżący we wschodniej części Republiki Czeskiej jest pięknym, choć mało popularnym miastem. Jako stolica Moraw posiada bogatą historię, które ...
Teatro Amazonas - opera w sercu amazońskiego lasu deszczowego
Teatro Amazonas to jeden z najważniejszych teatrów Brazylii i główną atrakcją miasta Manaus. Zlokalizowany  w Largo de São Sebastião, historycznym cen ...
Ciekawostki o krowach
Kiedyś wypasane były w mniejszych stadach na wiejskich łąkach, dziś najczęściej spotykamy ja w dużych farmach nastawionych na przemysłową produkcję. D ...
Ciekawostki o długoszparze
Długoszpar, zwany także żarłaczem olbrzymim, jest drugą co do wielkości znaną rybą na świecie, po rekinie wielorybim. Długość jego ciała jest imponują ...
Ciekawostki o Niemczech
Nasi zachodni sąsiedzi to kraj o burzliwej historii. Stamtąd pochodzi tradycja i kultura średniowiecznej chrześcijańskiej Europy ale i także jeden z n ...
Ciekawostki o Alfredzie Noblu
Żyjący w XIX wieku Alfred Nobel najbardziej znany jest z tego, że przekazał swoją fortunę na ustanowienie Nagrody Nobla, choć wniósł on także wielki w ...
Ciekawostki o Rzymie
Historia Rzymu trwa nieprzerwanie od 28 wieków, choć wiadomo że obszar ten był zamieszkiwany przez ludzi dużo wcześniej. Rzym jest jednym z najdłużej ...
Ciekawostki o Afryce
To właśnie z Afryki na podbój świata wyruszyli pierwsi przodkowie współczesnego człowieka. Choć w starożytności w Afryce rozwijały się i rozkwitały po ...

Podobne tematy

Ciekawostki o bigosie
Bigos jest tradycyjną potrawą kuchni wschodnioeuropejskiej. Bardzo często pojawia się na świątecznych stołach zarówno z okazji Wielkanocy jak i Bożego ...
Ciekawostki o uroczystości Wszystkich Świętych
Celebrowanie pamięci o zmarłych przodkach nie jest obojętne żadnej kulturze i grupie społecznej. W Kościele katolickim pamięć o przodkach, a także o w ...
Ciekawostki o Wielkanocy
Wielkanoc jest najważniejszym chrześcijańskim świętem. Obchodzona na wiosnę ma na celu upamiętnić mękę, śmierć i zmartwychwstanie Jezusa. ...
Ciekawostki o choince
Jest najbardziej charakterystycznym symbolem świąt Bożego Narodzenia i ich nieodzownym elementem, bez którego trudno sobie wyobrazić te święta. Zielo ...
Ciekawostki o Halloween
Wieczór 31 października, to w wielu krajach na świecie okazja do świetnej zabawy w gronie przyjaciół, jedynego w swoim rodzaju przebrania w mrocznym k ...
Ciekawostki o kolędach
Gdy zbliżają się święta Bożego Narodzenia, zewsząd docierają do nas melodie, które znamy od zawsze - kolędy. Razem z choinką tworzą one niezwykłą atmo ...
Ciekawostki o Zielonych Świątkach
Pięćdziesiąt dni po Wielkanocy, na zamkniętych w Wieczerniku apostołów, Maryję i inne niewiasty zstąpił Duch Święty pod postacią języków ognia. Napełn ...
Ciekawostki o tłustym czwartku
Tłusty czwartek to najsłodszy, najbardziej tłusty i najbardziej kaloryczny dzień w roku. Jest on zwiastunem końca karnawału - stanowi początek jego os ...