Rozrywka

Ciekawostki o śmigusie-dyngusie

Znaleźliśmy 14 ciekawostek na temat śmigusa-dyngusa

Śmigus-dyngus czyli lany poniedziałek

Dla jednych jest świetną zabawą i podtrzymaniem tradycji, dla innych bywa pretekstem do niesympatycznych wybryków. Zwyczaj ten ma wielowiekową tradycję, obchodzony w całej Polsce pozwala bezkarnie polać wodą każdego. Oto ciekawostki związane z tym staropolskim obyczajem.
Śmigus-dyngus
1
Pierwotnie śmigus-dyngus był zwyczajem zachodniosłowiańskim.
Wtórnie stał się elementem tradycji wielkanocnych w kościele katolickim.
2
Po raz pierwszy o słowiańskim zwyczaju wspomniał czeski kaznodzieja w XIV w.
W Polsce, pierwsze wzmianki o śmigusie-dyngusie pochodzą z XV w., z ustaw synodu diecezji poznańskiej, przestrzegających przed tymi zwyczajami o grzesznym podtekście.
3
Geneza tej tradycji wywodzi się z praktyk Słowian, którzy po zakończeniu zimy okazywali radość z nadchodzącej wiosny.
4
Śmigus i Dyngus były kiedyś odrębnymi zwyczajami.
Słowo "śmigus" pochodzi z języka niemieckiego od Schmackostern lub od polskiego słowa "śmigać.
5
Śmigus polegał na symbolicznym uderzaniu witkami wierzbowymi lub palemkami po nogach i oblewaniu się zimną wodą.
Symbolizowało to wiosenne oczyszczenie z brudu i chorób a w późniejszym okresie także z grzechów.
6
Według Słowian, polewanie wodą miało sprzyjać płodności, dlatego polewane były tylko panny na wydaniu.
Później uznano w niektórych regionach, że w Poniedziałek Wielkanocny, polewane dziewczyny mają prawo do rewanżu na oblewających.
7
Śmigus zazwyczaj popularny był na wsiach, gdzie do oblewania używano cebrzyków z wodą i obchodzono go bardzo hucznie. Towarzyszyło mu często smaganie witkami.
Później, w niektórych środowiskach pojawił się zwyczaj polewania perfumami.
8
Słowo "dyngus" pochodzi prawdopodobnie od niemieckiego słowa "dingen" i oznacza "wykupić się"
W niektórych rejonach pojęcie dyngus czy dyngowanie oznaczają chodzenie i wymuszanie datków pod groźbą psikusa lub oblania wodą.
9
Z czasem odrębnie funkcjonujące zwyczaje śmigus i dyngus tak zlały się ze sobą, że przestano rozróżniać, który na czym polega.
W niektórych regionach darowizna składana kolędnikom nazywana jest śmigusem. Na Kaszubach, gdzie polewanie wodą nie jest praktykowane, Poniedziałek Wielkanocny nazywany jest degosem a chłostanie dziewcząt degowaniem.
10
Współcześnie śmigus-dyngus traktowany jest jako zwyczaj ludowy.
Wodą oblewa się teraz wszystkich bez wyjątku, nawet osoby nieznajome i ma to niewiele wspólnego z pierwotną tradycją. Współczesne praktyki są bardzo popularne wśród dzieci i młodzieży.
11
Zwyczaj Lanego Poniedziałku rozpowszechniony jest prawie we wszystkich krajach Europy Środkowej.
Nie jest znany w Austrii i Niemczech.
12
W Meksyku i innych krajach Ameryki Południowej zwyczaj polewania kobiet wodą rozpowszechniony jest w Wielką Sobotę.
13
Według tradycji wodą rozpędzono tłum w Jerozolimie, który zebrał się po Zmartwychwstaniu Jezusa.
14
Lany Poniedziałek był związany również z rocznicami chrztu Polski w początkowych latach istnienia państwa polskiego.
Lubisz ciekawostki?

Podobne tematy

23 ciekawostki o tłustym czwartku
23 ciekawostki o tłustym czwartku
Najbardziej kaloryczny dzień w roku
Tłusty czwartek to najsłodszy, najbardziej tłusty i najbardziej kaloryczny dzień w roku. Jest on zwiastunem końca karnawału - stanowi początek jego os ...
22 ciekawostki o choince
22 ciekawostki o choince
Bożonarodzeniowe drzewko
Jest najbardziej charakterystycznym symbolem świąt Bożego Narodzenia i ich nieodzownym elementem, bez którego trudno sobie wyobrazić te święta. Zielon ...
27 ciekawostek o Halloween
27 ciekawostek o Halloween
Cukierek albo psikus
Wieczór 31 października, to w wielu krajach na świecie okazja do świetnej zabawy w gronie przyjaciół, jedynego w swoim rodzaju przebrania w mrocznym k ...
19 ciekawostek o uroczystości Wszystkich Świętych
19 ciekawostek o uroczystości Wszystkich Świętych
Wspomnienie tych, którzy odeszli
Celebrowanie pamięci o zmarłych przodkach nie jest obojętne żadnej kulturze i grupie społecznej. W Kościele katolickim pamięć o przodkach, a także o w ...
27 ciekawostek o Świętym Mikołaju
27 ciekawostek o Świętym Mikołaju
Święty, na którego czekają wszystkie dzieci
Święty Mikołaj roznoszący prezenty dzieciom, posiada swój pierwowzór w osobie biskupa Miry, który cały swój majątek rozdał biednym. Wizerunek dobrodus ...
19 ciekawostek o kolędach
19 ciekawostek o kolędach
"Bóg się rodzi, moc truchleje"
Gdy zbliżają się święta Bożego Narodzenia, zewsząd docierają do nas melodie, które znamy od zawsze - kolędy. Razem z choinką tworzą one niezwykłą atmo ...
21 ciekawostek o bigosie
21 ciekawostek o bigosie
Przepyszny specjał kuchni wschodnioeuropejskiej
Bigos jest tradycyjną potrawą kuchni wschodnioeuropejskiej. Bardzo często pojawia się na świątecznych stołach zarówno z okazji Wielkanocy jak i Bożego ...
14 ciekawostek o Zielonych Świątkach
14 ciekawostek o Zielonych Świątkach
Zesłanie Ducha Świetego
Pięćdziesiąt dni po Wielkanocy, na zamkniętych w Wieczerniku apostołów, Maryję i inne niewiasty zstąpił Duch Święty pod postacią języków ognia. Napełn ...

Najnowsze tematy

22 ciekawostki o Okapi
22 ciekawostki o Okapi
Kuzyn żyrafy
Znane było lokalnie już w starożytnym Egipcie, gdzie odnaleziono wyrzeźbiony posąg tego zwierzęcia. Okapi to bardzo ciekawe nietypowe zwierze o ciekaw ...
25 ciekawostek o Paryżu
25 ciekawostek o Paryżu
La Ville Lumière - Miasto Świateł
Paryż to miasto bardzo chętnie odwiedzane przez turystów. Zaskakuje ilością zabytków i bogatą architekturą z różnych okresów historycznych. Na spragni ...
24 ciekawostki o pingwinach
24 ciekawostki o pingwinach
Władcy lodowych krain i morskich głębin
Pingwiny to jedne z najbardziej fascynujących ptaków na świecie. Są gatunkami morskimi zamieszkującymi zimne morza półkuli południowej. Najliczniej wy ...
20 ciekawostek o Wielkim Kanionie Kolorado
20 ciekawostek o Wielkim Kanionie Kolorado
Skarb Arizony
Przełom rzeki Kolorado jest arcydziełem przyrody, przez wielu uważany za ósmy cud świata. Ikonę Stanów Zjednoczonych rocznie odwiedza ponad 5 milionów ...
25 ciekawostek o Tokio
25 ciekawostek o Tokio
Kiedyś siedziba siogunatu, później ośrodek władzy centralnej. Wielokrotnie doświadczone przez katastrofy, dziś Tokio rozkwita
Pierwsze wzmianki o osadzie zlokalizowanej w miejscu obecnego Tokio sięgają XII wieku n.e. Tokio pierwotnie było osadą rybacką o nazwie Hirakawa, Prz ...
26 ciekawostek o mrówkach
26 ciekawostek o mrówkach
Żyją na świecie od ponad 100 milionów lat i nadal mają się świetnie
Występują w praktycznie każdej szerokości geograficznej. Znane są ze swojej pracowitości i struktury organizacyjnej. Zdolne są do przenoszenia przedmi ...
17 ciekawostek o zającach
17 ciekawostek o zającach
Zwierzęta pełne gracji i zwinności
Zające od wieków fascynują ludzi swoją szybkością, zwinnością, wyjątkowymi zdolnościami adaptacyjnymi oraz znaczącą rolą w ekosystemach. Niezależnie o ...
15 ciekawostek o Egipcie
15 ciekawostek o Egipcie
Ojczyzna kalendarza, zamka do drzwi, pasty do zębów i make-upu
Od pierwszego zjednoczenia i uformowania większej państwowości minęło już ponad pięć tysięcy lat, jednak Egipt był zamieszkiwany przez różne plemiona ...

Podobne tematy