Ciekawostki o Bazylice Mariackiej w Gdańsku

Bazylika Mariacka w Gdańsku
Znaleźliśmy 38 ciekawostek na temat Bazyliki Mariackiej w Gdańsku

"Korona Gdańska"

Bazylika Mariacka jest największym kościołem w Gdańsku i jedną z największych ceglanych świątyń w świecie. Jest to miejsce wyjątkowe, zarówno przez swój monumentalny wizerunek, jak i przez wiele wieków historii, której ślady obecne są w jej murach do dziś.

1
Bazylika konkatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gdańsku powszechnie nazywana jest bazyliką Mariacką.
Jest historycznym kościołem farnym Głównego Miasta w Gdańsku. Kościół farny, fara, to dawne określenie kościoła parafialnego, nawiązujące do tradycji średniowiecznej. Fary budowane były najczęściej w bezpośrednim sąsiedztwie rynku.
2
Bazylika Mariacka jest trzecią pod względem objętości świątynią na świecie zbudowaną z cegły.
Architektura bazyliki jest przykładem gotyku ceglanego, rozpowszechnionego w krajach basenu Morza Bałtyckiego, będącego odmianą gotyku.
3
Początki dziejów bazyliki Mariackiej nie są do końca znane.
Zgodnie z tradycją, za datę rozpoczęcia budowy świątyni przyjmuje się rok 1243, choć badania archeologiczne pod obecną świątynią tego nie potwierdziły - nie znaleziono żadnych śladów materialnych. Prawdopodobnie w miejscu bazyliki stał wcześniej drewniany kościół, zbudowany przez księcia Świętopełka II Wielkiego, który wymienia się w 1271 roku obok kościoła św. Mikołaja - jednego z najstarszych gdańskich kościołów i kościoła św. Katarzyny - najstarszego kościoła parafialnego na Starym Mieście w Gdańsku.
4
Decyzję o budowie kościoła parafialnego wydano na podstawie przywileju nadanego Głównemu Miastu w 1342 roku przez mistrza krzyżackiego Ludolfa Koniga.
Kamień węgielny pod budowę obecnej świątyni położono 23 marca 1343 roku - mówi o tym łaciński napis umieszczony na tablicy przy wejściu do zakrystii.
5
W murach obecnej bazyliki zachowały się do dziś niektóre fragmenty dawnej ceglanej budowli z XIV wieku.
Pieczę nad budowlą od początku sprawowali gdańscy mieszczanie, jednak ich prawa były podporządkowane restrykcjom Zakonu, w przeciwieństwie do kościołów farnych w większych hanzeatyckich miastach. Ich wyobrażenie o kształcie świątyni było inne, Kzryżacy jednak stawiali swoje warunki. Budowę zakończono w latach 1360-1361.
6
Świątynia była przebudowywana przez następne pokolenia.
Zmieniono prezbiterium, a w latach 1454-1466 podwyższono wieżę (pierwotna wysokość wieży podyktowana warunkami Krzyżaków, nie mogła przekraczać wysokości wieży dawnego zamku), co było symbolicznym akcentem zwycięstwa Gdańszczan nad Zakonem Krzyżackim.
7
Bazylikę budowano etapami przez 159 lat.
28 lipca 1502 roku mistrz Henryk Hetzel położył ostatnią cegłę sklepienia.
8
Świątynię pokryto sklepieniami gwiaździstymi, sieciowymi i kryształowymi, które konstruował mistrz Henryk Hetzel.
Bazylika ma długość 105,2 m, szerokość w transepcie 66,2 m. Powierzchnia wynosi 5000 m2, a kubatura 155 000 m3. Powierzchnia dachów to 8000 m2 (gdyby rozciągnąć wszystkie dachy bazyliki Mariackiej, zajęłyby więcej miejsca niż boisko piłkarskie), wysokość wieży do kalenicy - 77 m. Do wnętrza świątyni światło wpada przez 37 ogromnych okien różnej wielkości, z których tylko dwa posiadają witraże. W świątyni znajduje się 29 kaplic.
9
W 1518 roku z inicjatywy ówczesnego proboszcza Maurycego Ferbera, przy bazylice powstała plebania w stylu wczesnego renesansu.
10
W 1529 roku, gdy zapoczątkowana w 1517 roku reformacja dotarła do Gdańska, w kościele farnym odbyło się pierwsze nabożeństwo protestanckie.
Tylko główny ołtarz przeznaczony był dla  katolików do 1572 roku. Przez kolejne stulecia kościół służył gminie luterańskiej, ale do drugiej połowy XVII wieku proboszczami kościoła byli duchowni katoliccy wskazani przez króla polskiego. W XVII wieku, obok kościoła Mariackiego powstała Kaplica Królewska, w której odprawiano nabożeństwa dla gdańskich katolików. Katolicy przejęli kościół dopiero po 1945 roku.