Geografia

Ciekawostki o Karkonoskim Parku Narodowym

Znaleźliśmy 18 ciekawostek na temat Karkonoskiego Parku Narodowego

Park narodowy w południowo-zachodniej Polsce

Karkonoski Park Narodowy został utworzony w celu ochrony walorów przyrodniczych najwyższego pasma górskiego Sudetów - Karkonoszy. Obejmuje on swym zasięgiem również tę część Karkonoszy, która należy do naszego południowego sąsiada - Republiki Czeskiej. Oba parki współpracują ze sobą, posiadają nawet wspólne logo, co stanowi ewenement wśród europejskich parków narodowych.
1
Karkonoski Park Narodowy znajduje się w południowo-zachodniej Polsce, w województwie dolnośląskim.
Zlokalizowany jest w Karkonoszach - najwyższym paśmie Sudetów, wzdłuż granicy z Republiką Czeską.
2
Park powstał 16 stycznia 1959 roku, początkowo na powierzchni 55,10 km2.
Dziś jego powierzchnia wynosi 59,51 km2, powierzchnia otuliny to 130,93 km2. Ochronie ścisłej podlega 2223,4877 ha, czynnej - 3708,3469 ha, a krajobrazowej 19 5890 ha.
3
Karkonoski Park Narodowy powstał w celu ochrony przyrodniczych walorów Karkonoszy.
Karkonosze są najwyższym pasmem Sudetów, rozciągającym się na przestrzeni około 40 km. Szerokość pasma waha się od 8 do 20 km. Karkonosze zajmują powierzchnię około 650 km2, z czego do Polski należy 185 km2 (28,46%). Pozostała część należy do Republiki Czeskiej - granica między krajami przebiega Głównym Grzbietem (1000-1400 m n.p.m.), oraz Grzbietem Lasockim.
4
Najwyższym szczytem Karkonoszy jest Śnieżka, o oficjalnej wysokości 1602 m n.p.m.
Według Karkonoskiego Parku Narodowego, a także najnowszych pomiarów, wartość ta wynosi 1603,296 m n.p.m. Śnieżka jest nie tylko najwyższym szczytem Karkonoszy, ale też Sudetów i Czech. Zlokalizowana jest na granicy polsko-czeskiej, góruje nad Kotliną Jeleniogórską. Po stronie polskiej znajduje się w granicach administracyjnych Karpacza oraz na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego. Po stronie czeskiej na terenie Krkonosskeho narodniho parku (KRNAP). Śnieżka należy do Korony Europy, Korony Gór Polski, Korony Sudetów, Korony Sudetów Polskich i Korony Sudetów Czeskich. Przy sprzyjających warunkach, widoczność z wierzchołka przekracza 200 km.
5
Śnieżka wraz z dwoma innymi szczytami: Śnieżnikiem i Ślężą, tworzy trójkąt.
Te trzy szczyty łączy czerwony szlak turystyczny dedykowany wykwalifikowanym turystom. Charakterystycznymi elementami szlaku są kotły polodowcowe z ukrytymi wewnątrz głazami i stawami. Zwietrzałe granitowe skały w kształcie grzybów lub maczug można znaleźć również na zboczach gór.
6
Konieczność podjęcia kroków w celu ochrony cennych gatunków flory i fauny rejonu Karkonoszy zauważono już w XIX w., gdyż ich zasoby wyraźnie ubożały.
Początek XX w. przyniósł efekty tych działań. W 1910 roku powołano w Karkonoszach stanowisko komisarza ochrony przyrody, a w 1923 roku utworzono pierwszy obszar chroniony obejmujący Śnieżne Kotły i Czarny Kocioł Jagniątkowski. W 1927 roku powołano straż górską, a w 1933 roku Karkonosze uznano obszarem ochrony roślin i utworzono pierwsze państwowe rezerwaty przyrody: Kocioł Łomniczki, Kotły Wielkiego i Małego Stawu, Śnieżne Kotły i Czarny Kocioł. Granitowe skałki zaś zostały pomnikami przyrody.
7
Po 1945 roku ziemie karkonoskie zostały przejęte przez polską administrację, która na nowo wyznaczyła rezerwaty przyrody.
Pierwszym z nich był "Góra Chojnik". Wyznaczanie kolejnych rezerwatów przez profesorów botaniki Uniwersytetu Poznańskiego - Adama Wodziczkę i Zygmunta Czubińskiego przyniosło ideę utworzenia parku narodowego, który po polskiej stronie miałby obejmować cały obszar Karkonoszy o powierzchni ponad 20 tys ha. Pomysł ten poparło również grono profesorów Uniwersytetu Wrocławskiego. Starania naukowców skłoniły w 1948 roku Państwową Radę Ochrony Przyrody do powzięcia uchwały o utworzeniu pierwszego w Sudetach parku narodowego.
8
Również po czeskiej stronie trwały przygotowania zmierzające do utworzenia przygranicznego parku, postulowano więc, aby polska strona posiadała bliźniaczą instytucję.
Pierwszy projekt parku zaproponowany przez Dyrekcję Lasów Państwowych Okręgu Wrocławskiego pojawił się w 1956 roku. Rok później, pod kierownictwem Tadeusza Kaempfa (późniejszego dyrektora parku), przedstawiono projekt uwzględniający tereny nie objęte wcześniejszymi planami - północny stok Szrenicy wraz z wąwozem i wodospadem Kamieńczyka, wzgórze Chojnik i wodospad Szklarki.
9
Ostatecznie Karkonoski Park narodowy powołano w 1959 roku na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów z 16, stycznia 1959 roku.
Obszar parku obejmował zaledwie 5,5 tys ha, co było czterokrotnie mniejszym obszarem, niż pierwotnie zakładano. Granice parku zostały wytyczone w oparciu o drogi i ścieżki, a nie o naturalne jednostki fizjograficzne, co utrudniało skuteczną ochronę przyrody. Brak było także otuliny.
10
W 1963 roku utworzono czeski KRNAP o powierzchni 38,5 tys. ha, z czego około 7,5 tys. ha znajduje się w rezerwatach.
W 1992 roku Karkonoski Park Narodowy wraz z czeskim Krkonosskym narodnim parkiem stał się częścią przygranicznego Rezerwatu Biosfery UNESCO Karkonosze/Krkonose (MAB) o powierzchni ponad 60 tys. ha.
11
Otulina została wyznaczona dopiero w 1996 roku.
Objęła ona obszar 11 200 ha terenów leśnych administrowanych przez nadleśnictwa: Szklarska Poręba, Śnieżka i Kamienna Góra. Cały czas trwały starania o powiększenie powierzchni parku. Było to trudne, gdyż wymagało zgody lokalnych samorządów. Ostatecznie w 2016 roku obszar parku powiększono o 371 ha , a obszar otuliny do 13 093 ha. Włączono w obszar parku fragmenty terenu między Jagniątkowem a Górą Chojnik, które są bogate w lasy liściaste i mieszane, a zamieszkują w nich m.in. puchacze i bieliki.
12
W 2010 roku obszarowi Karkonoskiego Parku Narodowego wraz z otuliną nadano status Geoparku Krajowego.
Odbyło się to podczas konferencji "Georóżnorodność Karkonoszy dla rozwoju regionu", która odbyła się w Szklarskiej Porębie.
13
Ochronie w parku podlegają tereny najcenniejsze przyrodniczo i krajobrazowo.
Należą do nich: torfowiska wysokie, zarośla kosówki, gołoborza, kotły polodowcowe przeobrażone niekiedy w stawy, zbiorowiska traworośli, ziołorośli, borówczysk.
14
Szata roślinna Karkonoszy należy do najbogatszych i najcenniejszych w całych Sudetach.
Góry te, mimo niewielkiej wysokości, posiadają wyraźne ukształtowane i zróżnicowane piętra roślinne: 
  • piętro podgórskie - do około 500 m n.p.m. - zostało praktycznie zamienione w łąki i pola uprawne. Niewielkie partie pierwotnego typu lasów występują w okolicy Wodospadu Szklarki (bór świeży) i na Chojniku (grądy).
  • piętro regla dolnego - do około 1000 m n.p.m. - występują tu obecnie głównie bory świerkowe
  • piętro regla górnego - do około 1250 m n.p.m. - kiedyś piętro to stanowiły zwarte lasy świerkowe, później zastąpione świerkami sadzonymi przez człowieka. Obecnie lasy te narażone są na kwaśne deszcze spowodowane przemysłem
  • górna granica lasu - tutaj świerki przyjmują postać karłowatą, kształtowaną przez wiejące tu wiatry. Karłowatym świerkom towarzyszą gatunki typowo górskie, jak brzoza karpacka, wierzba śląska, jarzębina
  • piętro kosodrzewiny - do około 1450 m n.p.m. - przeważają tu połacie tego gatunku sosny górskiej oraz ziołorośla i traworośla. Znaczne partie tej strefy pokrywają murawy bliźniczkowe. Są tu też torfowiska wysokie z niewielkimi stawkami-oczkami
  • piętro alpejskie , gdzie dominują gatunki zielne (m.in. sit skucina, mietlica skalna, kostrzewa niska), porosty naskalne (np.wzorzec geograficzny) i naziemne (np. chrobotek i płucnica). Występuje tu najwięcej typowo górskich, chronionych, a także endemicznych okazów
15
W Karkonoskim Parku Narodowym występuje ponad tysiąc gatunków roślin oraz wiele gatunków zwierząt leśnych.
W parku żyje około 40 gatunków ssaków, m.in. bobry, sarny, lisy, 16 gatunków nietoperzy. Żyją tam też muflony, które zostały introdukowane na początku XX w. z Korsyki, a także 90 gatunków ptaków.
Wśród roślin rosnących w parku występują też endemity, jak: skalnica bazaltowa, dzwonek karkonoski, gnidosz sudecki.
16
Karkonoski Park Narodowy odwiedza rocznie ponad 1,5 mln turystów.
Do ich dyspozycji pozostaje 112 km ścieżek spacerowych, 10 wyciągów narciarskich, 17 km nartostrad i 12 pensjonatów. Dostępne są także dwie kolejki linowe ("Szrenica" i "Kopa"). Wstęp na teren parku jest płatny. Siedziba KPN mieści się w Jeleniej Górze.
17
Karkonoski Park Narodowy, jak każdy park narodowy posiada swoje logo.
Jest to okrągły znak składający się z dwóch kół współśrodkowych w zielonym kolorze, obwiedzionych żółtym konturem. W zewnętrznym kole umieszczono napis wielkimi literami, w białym kolorze "Karkonoski Park Narodowy". U dołu koła umieszczono znak MAB. Wewnętrzne koło wypełnia rysunek wzgórza w kolorze zielonym, przestawiający motyw Śnieżki i w obszarze nieba nad wzgórzem w kolorze żółtym. U podnóża wzgórza znajduje się rysunek goryczki trojeściowej i dzwonka karkonoskiego, jako typowych roślin tego parku.
18
Logo parku jest wspólne dla Karkonoskiego Parku Narodowego i  czeskiego KRNAP - jest to wyjątkowe i jedyne wśród europejskich parków narodowych zdarzenie, podkreślające jedność całych Karkonoszy i długoletnią współpracę obydwu obszarów chronionych.
Jednym z warunków powstania wspólnego logo było umieszczenie w nim motywu Śnieżki widzianej od strony torfowiska Upy, który to widok jest wspólny, zarówno dla KRNAP, jak i KPN, jako wspólnego elementu logo. Kolejnym warunkiem było wkomponowanie motywu cennych karkonoskich gatunków roślin - goryczki trojeściowej, jako typowej rośliny KRNAP i dzwonka karkonoskiego dla KPN.

Najnowsze tematy

Ciekawostki o Elbrusie
Elbrus jest starym stratowulkanem o niemal symetrycznej budowie. Uznaje się go za uśpiony, gdyż od około dwóch tysięcy lat nie odnotowano jego erupcji ...
Ciekawostki o Cotopaxi
Cotopaxi to jeden z najwyższych czynnych wulkanów. Jest stratowulkanem o niemalże idealnym stożku, który dla rdzennej andyjskiej ludności był zawsze p ...
Ciekawostki o Atakamie
Pustynia Atakama w Chile jest ogromną przestrzenią o marsjańskim krajobrazie. Jest najbardziej suchą niepolarną pustynią na świecie i drugą pod względ ...
Ciekawostki o Montanie
Mottem tego jednego z największych stanów jest "złoto i srebro", ale w przypadku Montany znaczy to znacznie więcej. Oprócz bogatych złóż  mineralnych, ...
Ciekawostki o Marku Grechucie
Marek Grechuta był jedną z największych indywidualności. Był prawdziwym artystą o wielu talentach: piosenkarza, poety, kompozytora, malarza, architekt ...
Ciekawostki o Saharze
Nazwa pustyni wywodzi się z języka arabskiego, gdzie słowo ṣaḥārā oznacza pustynie (rodzaj żeński w liczbie mnogiej). Przynajmniej przez kilka tysięcy ...
Ciekawostki o grzybach
Grzyby występują na całym świecie i rosną w szerokim zakresie siedlisk. Można je spotkać w ekstremalnych środowiskach, takich jak pustynie lub obszary ...
Ciekawostki o oryksie arabskim
Piękne białe antylopy o szlachetnej głowie i pięknych oczach z długimi lekko zakrzywionymi rogami. Znakomicie przystosowane do życia na pustyni w wyso ...

Podobne tematy

Ciekawostki o Kampinoskim Parku Narodowym
Kampinoski Park Narodowy znajduje się na północno-wschodnich obrzeżach Warszawy i stanowi ważną bazę rekreacyjno-wypoczynkową dla stolicy. Odwiedzając ...
Ciekawostki o Wigierskim Parku Narodowym
Wigierski Park Narodowy został utworzony w 1989 roku i w chwili powstania był czwartym co do wielkości polskim parkiem narodowym. Krajobraz parku w du ...
Ciekawostki o Pienińskim Parku Narodowym
Pieniński Park Narodowy jest jednym z najmniejszych parków narodowych w Polsce, równocześnie jednym z najbardziej popularnych i najczęściej odwiedzany ...
Ciekawostki o Ojcowskim Parku Narodowym
Ojcowski Park Narodowy powstał jako szósty park narodowy w Polsce w 1956 roku. Od sześćdziesięciu pięciu lat unikatowa przyroda Doliny Prądnika jest ...
Ciekawostki o koniku polskim
Koniki polskie, zwane też biłgorajskimi, to potomkowie dzikich tarpanów żyjących do końca XVII wieku na lesistych terenach wschodniej Europy. Pierwsze ...
Ciekawostki o Parku Narodowym Yellowstone
Park Narodowy Yellowstone jest najstarszym i jednocześnie jednym z najpiękniejszych obszarów przyrodniczych na świecie. Teren parku zamieszkiwany był ...
Ciekawostki o Roztoczańskim Parku Narodowym
Roztoczański Park Narodowy zlokalizowany na Roztoczu Środkowym często określany jest mianem krainy jodły, buka i tarpana. Jest parkiem, którego gros e ...
Ciekawostki o Biebrzańskim Parku Narodowym
Biebrzański Park Narodowy powstał jako osiemnasty z dwudziestu trzech polskich parków narodowych i obecnie jest największym z nich. Jest też jednym z ...

Powiązane artykuły