Ciekawostki o Kaliszu

Kalisz
Znaleźliśmy 29 ciekawostek na temat Kalisza

Jedno z najstarszych miast w Polsce

Kalisz to jedno z najstarszych miast polskich i jedna z dwóch tradycyjnych stolic Wielkopolski, obok Poznania. Od średniowiecza pełni rolę ważnego ośrodka regionalnego w Polsce jako stolica prowincji i ważne miasto królewskie. Jest jednym z historycznych miejsc pochówku średniowiecznych polskich monarchów i książąt z dynastii Piastów oraz miejscem wielu ważnych wydarzeń w historii naszego kraju, a także kilku bitew. Obecnie jest kulturalnym, naukowym, oświatowym i administracyjnym centrum wschodniej i południowej Wielkopolski.

1
Kalisz jest stolicą Ziemi Kaliskiej, drugim co do wielkości miastem w województwie wielkopolskim.
Ziemia Kaliska to historyczny i etnograficzny obszar Polski położony w centralnej Polsce, głównie na obszarze Pojezierzy Wielkopolskich i Niziny Południowowielkopolskiej. Stanowi wschodnią część Wielkopolski.
2
Powierzchnia miasta wynosi 69,42 km2
Miasto zamieszkuje 99 106 mieszkańców.
3
Położone w południowo wschodniej części Wielkopolski miasto tworzy konurbację z pobliskimi miastami Ostrów Wielkopolski i Nowe Skalmierzyce.
Konurbacja oznacza, że żadne z miast położonych blisko siebie nie dominuje. Miasta te pełnią rozmaite funkcje, dzięki czemu się uzupełniają. Jest to możliwe dzięki rozbudowanej sieci komunikacyjnej łączącej poszczególne miasta.
4
Kalisz leży nad Prosną, lewym dopływem Warty.
Do II rozbioru Polski w 1793 roku Prosna, której źródła znajduję się między Olesnem a Gorzowem Śląskim, we wsi Wolęcin, w górnym biegu stanowiła granicę Rzeczypospolitej Obojga Narodów. 

Na tym samym odcinku w latach 1807-1815 biegła granica Księstwa Warszawskiego. Po kongresie wiedeńskim Prosna aż do ujścia stanowiła zachodnią granicę Królestwa Polskiego i od 1918 roku granicę II Rzeczypospolitej.

W latach 1919-1939 granica państwowa przebiegała ponownie górnym biegiem rzeki.

W południowej części Kalisza do Prosny uchodzi Pokrzywnica.
5
Kalisz nazywany jest "polską Wenecją północy".
W mieście znajduje się około 30 mostów drogowych i pieszych. Najpiękniejszym z nich i najstarszym w Kaliszu jest kamienny most na Prośnie, który powstał w latach 1824-1825. Jest on cennym zabytkiem techniki, o klasycystycznych architektonicznych formach.

W dobie Królestwa Kongresowego most został usytuowany na dawnym trakcie wrocławsko-toruńskim (zastąpił pierwotny, drewniany most zwany Wrocławskim lub Młyńskim), stanowił wizytówkę miasta. Pierwotnie nazywany był "Aleksandryjskim", gdyż był poświęcony carowi Aleksandrowi I.
6
Historyczne dzielnice miasta (Stare Miasto, Nowe Miasto, Warszawskie Przedmieście, Wrocławskie Przedmieście, Piskorzewie) leżą w dolinie Prosny, głębokiej do 40 metrów.
Śródmieście Kalisza leży na dwóch wyspach rzecznych; na prawym brzegu Prosny leży zabytkowe Nowe Miasto otoczone Plantami, lewobrzeżną cześć miasta zajmują nowe dzielnice mieszkalne.

Na południowy wschód od Nowego Miasta rozciąga się, przecięty Prosną i jej kanałami, Park Miejski założony w 1798 roku.

Przy wschodniej granicy miasta leży zaporowe Jezioro Pokrzywnickie, o powierzchni 167 ha.
7
Park Miejski w Kaliszu założony został w 1798 roku i jest najstarszym parkiem miejskim w Polsce.
W XIX wieku uważany był za najpiękniejszy polski ogród publiczny. W najstarszej części ogród utrzymany jest w stylu ogrodu angielskiego. W Parku stało sześć rzeźb, z których po II wojnie światowej zachowała się tylko jedna - "Flora" (kwiaciarka) z 1886 roku.

Po zburzeniu Kalisza w 1914 roku do parku przeniesiono rzeźbę "Kalisia" z ratusza miejskiego oraz rzeźby "Gryf" i "Wiktoria" z Teatru Miejskiego, jednak Niemcy zniszczyli je w czasie działań wojennych II wojny światowej.

W 1964 roku Park Miejski został wpisany do rejestru zabytków.
8
Istnieje przypuszczenie, że nazwa miasta może pochodzić od archaicznego słowa "kal", co oznacza bagno.
Nazwa miasta w zlatynizowanej formie "Kalis" pojawiła się w "Kronice polskiej" spisanej przez Galla Anonima w latach 1112-1116.

Na przełomie XIII i XIV wieku nazwa miasta w formie Calis ukazała się w łacińskiej "Kronice wielkopolskiej", w związku z fundacją kolegiaty św. Pawła Apostoła przez księcia kaliskiego Mieszka III Starego.

W kronice tej wymieniono również obecne osiedla Kalisza, jak Tyniec (villa Thynecz), Stare Miasto (Antiqua civitas), Piwonice (Pywniz), Majków (Maykowo) i Dobrzec w obecnie stosowanej nazwie Dobrzec.
9
Na terenie Kalisza znajduje się wiele zabytków z czasów rzymskich.
Jednym z nich jest m.in. tzw. skarb z Zagórzyna odnaleziony w 1927 roku w Zagórzu koło Kalisza. Ukrycie skarbu datowane jest na okres wędrówek ludów (V-VI w. n.e.).

Zawierał on bezcenne przedmioty: m.in. sześć złotych medalionów oraz zbiór monet (3 tys. denarów - ok. 20 kg srebrnych monet), a także złote monety rzymskie z V w. i brakteaty germańskie.

Przedmioty ze skarbu zostały rozsprzedane, lub przetopione. Jeden z medalionów znajduje się w Berlinie, jeden w Nowym Jorku. Srebrna sprzączka znajduje się w Muzeum Okręgowym Ziemi Kaliskiej w Kaliszu.

Świadczą one o tym, że osada wówczas istniejąca była niegdyś przystankiem karawan rzymskich zmierzających w kierunku Bałtyku Bursztynowym Szlakiem.
10
Współczesny Kalisz powstał najprawdopodobniej w IX wieku jako kasztelania stołeczna prowincji i pomniejszy gród.
Wykopaliska archeologiczne odsłoniły wczesnośredniowieczne grodzisko z okresu dynastii Piastów.

Od powstania państwa polskiego w X wieku, Kalisz jako część Wielkopolski - kolebki państwa polskiego - wchodził w skład Polski.