Geografia

Ciekawostki o Etnie

Znaleźliśmy 21 ciekawostek na temat Etny

Jeden z najwyższych czynnych wulkanów w Europie

Etna jest jednym z najbardziej aktywnych wulkanów na świecie i cały czas pozostaje w stanie aktywności - ostatnia erupcja miała miejsce w lutym 2022. Mimo tego region, w którym się znajduje jest zamieszkały, rozwija się tam rolnictwo, uprawa winorośli, cytrusów, drzew oliwnych i figowych. Ponad to Etna jest jedną z głównych atrakcji turystycznych Sycylii, którą co roku odwiedza tysiące turystów. Jest też jednym z siedmiu sycylijskich obiektów należących do światowego dziedzictwa UNESCO.
1
Etna jest aktywnym stratowulkanem na wschodnim wybrzeżu Sycylii.
Znajduje się w obrębie metropolii Katanii, pomiędzy miastami Mesyna i Katania.

W języku sycylijskim nosi on nazwę Mongibello.
2
Jest jednym z najwyższych czynnych wulkanów w Europie.
Jest też najwyższym szczytem we Włoszech na południe od Alp. Jego obecna wysokość wynosi 3357 m (lipiec 2021 r.), choć zmienia się to w zależności od erupcji szczytowych.

W ciągu sześciu miesięcy 2021 roku Etna spowodowała erupcję tak dużej ilości materiału wulkanicznego, że jej wysokość wzrosła o około 30,5 m, a południowo wschodni krater stał się teraz najwyższą częścią wulkanu.
3
Etna zajmuje powierzchnię 1250 km2 z podstawowym obwodem 135 km.
To sprawia, że jest największym z trzech aktywnych wulkanów we Włoszech (Etna, Wezuwiusz, Stromboli), będąc około dwa i pół razy wyższym od następnego co do wielkości Wezuwiusza.

Jedynie Teide na Teneryfie na Wyspach Kanaryjskich przewyższa go w całym regionie europejsko-północnoafrykańskim na zachód od Morza Czarnego.
4
Etna jest najstarszym stratowulkanem na Ziemi - stratowulkan powstał w późnym plejstocenie i holocenie.
Aktywność wulkaniczna po raz pierwszy miała miejsce na Etnie około 500 tys. lat temu, a erupcje wystąpiły pod powierzchnią morza u starożytnego wybrzeża Sycylii.

Wulkan formował się w kierunku osi zachodniej i w wyniku kolejnych erupcji i wypełniania się zatoki zastygłą lawą, powstał stożek wulkaniczny noszący nazwę Callanna (ok. 168-100 tys. lat temu).

W kolejnych latach uformowały się stożki Trifoglietto I, który został pokryty przez Trifoglietto II (ok. 80-64 tys. lat temu). W wyniku zapadnięcia się Trifoglietto II powstała kaldera Valle del Bove.
5
Wulkan zaczął się formować około 34-30 tys. lat temu.
Około 20-15 tys. lat temu istniejący wówczas stożek Ellittico, w wyniku potężnej eksplozji utworzył kalderę o średnicy około 4 km. W miejscu kaldery zaczął powstawać stożek Mongibello (Etna), który do dziś wznosi się na Sycylii.
6
Etna jest jednym z najbardziej aktywnych wulkanów na świecie i jest niemal w ciągłym stanie aktywności.
Ze względu na historię wulkanu, jego dużą destrukcyjność wybuchów i bliskość gęsto zaludnionych obszarów, Międzynarodowe Stowarzyszenie Wulkanologii i Chemii Ziemi Wewnętrznych (IAVCEI) zaliczyło Etnę do Dekady Wulkanów (należy tu 16 wulkanów). 

Dekada Wulkanów jest projektem zainicjowanym w latach 90. w ramach sponsorowanej przez ONZ Międzynarodowej Dekady Ograniczania Klęsk Żywiołowych.
7
Stratowulkan rozciąga się od północy na południe i kształtem przypomina elipsę o wymiarach 47 x 38 km.
Na wschodnim stoku widoczna jest kaldera Valle del Bove (Dolina Wołu) o stromych ścianach, głębokości do 1000 m, w kształcie podkowy o wymiarach 5 x 10 km. Jej powierzchnia, przy obwodzie około 18 km, wynosi 35 km2.
8
Etna posiada cztery kratery aktywne i ponad 270 nieaktywnych kraterów bocznych, usytuowanych na jej zboczach.
  • Bocca Nuova i Voragine, utworzone z centralnego krateru w 1945 i 1968 roku
  • Krater północno-wschodni, który jest najwyższym punktem wulkanu (powstała w 1911 roku)
  • Krater południowo-wschodni, który powstał w 1971 roku
9
Aktywność wulkaniczna Etny jest jedną z najlepiej udokumentowanych na świecie.
Pierwsze wzmianki o erupcjach pochodzą z około 1500 r. p.n.e. Szacuje się, że od tego momentu miało miejsce około 200 erupcji.

W 396 r. p.n.e. wybuch Etny prawdopodobnie udaremnił próbę natarcia Kartagińczyków na Syrakuzy podczas II wojny sycylijskiej.

Za najpotężniejszą uważa się erupcję trwającą od 11 marca do 11 lipca 1669 roku, podczas której wulkan wyrzucił taką ilość lawy, która pokryła powierzchnię około 37 km2. Pokonała ona około 16 km niszcząc po drodze kilka wsi. Dotarła do morza i Katanii, częściowo ją niszcząc.

Podjęto wówczas precedensową próbę zmiany biegu płynącej lawy poprzez wykopanie rowu - była to pierwsza taka próba na świecie.

Od 1750 roku siedem erupcji Etny trwało dłużej niż 5 lat, więcej niż jakiegokolwiek innego wulkanu, z wyjątkiem Wezuwiusza.
10
Bezpośrednio u podnóża wulkanu zlokalizowanych jest wiele miejscowości.
Zamieszkuje je około 213 228 mieszkańców, najwięcej w leżącym po południowej stronie wulkanu Adrano - 34 490 osób. W odległości 5 km od wulkanu mieszka 78 osób.

Najnowsze tematy

Ciekawostki o padalcu zwyczajnym
Choć padalec przypomina węża w rzeczywistości jest beznogą jaszczurką. W toku ewolucji nastąpił u tych zwierząt zanik kończyn ale w szkielecie nadal w ...
Ciekawostki o Florencji
Florencja jest stolicą Toskanii i jej najbardziej zaludnionym miastem. W okresie średniowiecza była jednym z najbogatszych miast tamtej epoki. Wielu n ...
Ciekawostki o Masadzie
Starożytna twierdza położona nad Morzem Martwym była miejscem krwawych walk pomiędzy żydowskimi powstańcami a Rzymianami. Postawa zelotów podczas obro ...
Ciekawostki o wilkach
Wilki zawsze były obecne w ludzkiej kulturze, najczęściej w negatywnym kontekście a jednocześnie fascynowała ich niezależność, siła i wytrwałość. Daw ...
Ciekawostki o tygrysach
Ten jeden z największych drapieżników lądowych jest zwinnym, dobrze skaczącym i świetnie pływającym, samotnie polującym osobnikiem. Zawsze budził groz ...
Ciekawostki o Kosie zwyczajnym
Jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych przedstawicieli drozdowatych. Według szacunków, globalna populacja tych ptaków może wynosić nawet pół mil ...
Ciekawostki o Meksyku
Meksyk jest krajem o bogatej i burzliwej historii. W epoce prekolumbijskiej istniały tu liczne cywilizacje o bardzo nietypowych cechach i zwyczajach. ...
Ciekawostki o Egipcie
Od pierwszego zjednoczenia i uformowania większej państwowości minęło już ponad pięć tysięcy lat, jednak Egipt był zamieszkiwany przez różne plemiona ...