Ludzie

Ciekawostki o Kazimierzu Jagiellończyku

Znaleźliśmy 25 ciekawostek na temat Kazimierza Jagiellończyka

Najpopularniejszy władca Polski

Według wielu polskich historyków Kazimierz Jagiellończyk był wybitnym politykiem i jednym z największych, a może i największym polskim władcą. Nie był on szczególnym strategiem czy taktykiem, natomiast z cała pewnością był walecznym rycerzem. Dzięki jego nieugiętości i determinacji Polska odzyskała po 158 latach Pomorze Gdańskie, uzyskując dostęp do morza, a co za tym idzie możliwości rozwoju. Okres jego rządów to też początek parlamentaryzmu polskiego. Historycy uważają też, że wszystkie panujące dzisiaj europejskie rody monarsze wywodzą się po kądzieli od Kazimierza Jagiellończyka. Niewątpliwie był on interesującą postacią, a zważywszy na częstość wyszukiwania informacji na temat tego władcy w wyszukiwarce Google, wynika, że jest to najpopularniejszy władca Polski, na temat którego wciąż poszukiwane są wiadomości i ciekawostki.
1
Kazimierz IV Jagiellończyk żył w latach 1427-1492.
Był królem Polski z dynastii Jagiellonów, synem Władysława II Jagiełły i Zofii Holszańskiej.
2
Urodził się 30 listopada 1427 roku w Krakowie.

Był najmłodszym, trzecim synem Władysława Jagiełły i jego żony, Zofii Holszańskiej. Zofia Holszańska (Sonka), księżniczka litewska, córka kniazia Andrzeja Holszańskiego, była czwartą i ostatnią żoną Władysława Jagiełły. 

W chwili zaślubin Sonka miała około siedemnastu lat, a Jagiełło prawdopodobnie około sześćdziesięciu (wg. najnowszych badań). Sonka przed ślubem z polskim królem musiała przejść z prawosławia na katolicyzm, przyjmując jednocześnie imię Zofia.

Królowa Zofia była inicjatorką pierwszego tłumaczenia Biblii na język polski - tzw. Biblia królowej Zofii.

3
Imię odziedziczył po starszym bracie Kazimierzu, który urodził się w 1426 roku i zmarł po urodzeniu.

Kazimierz wychowywany był przez matkę i opiekunów, głównie podkanclerzego Wincentego Kota i rycerza Piotra z Rytra.

W tradycji Kazimierz Jagiellończyk został zapamiętany jako osoba, która nie umiała pisać i czytać. Zdołał jednak nauczyć się języka polskiego i ruskiego, ćwiczył też tężyznę fizyczną. Jego wielką pasją były polowania. Często wyjeżdżał do litewskich puszcz na polowania. Jako król polował na żubry m.in w Puszczy Grodzkiej i Puszczy Bielskiej - ich pozostałości wchodzą w skład obecnej Puszczy Białowieskiej.

4
Gdy zmarł Władysław Jagiełło, Kazimierz Jagiellończyk miał siedem lat, a jego starszy brat Władysław, który objął tron po ojcu, dziesięć.

Nad małoletnimi synami Jagiełły opiekę sprawował biskup krakowski, Zbigniew Oleśnicki. Był ich mentorem i wychowawcą przez całą ich młodość. Odczuwał on jednak silną niechęć do Kazimierza, uważał, że po śmierci ojca będzie on nieudanym monarchą. 

Gdy na tron wstąpił dziesięcioletni Władysław, faktyczną władzę w Królestwie pełnił biskup Oleśnicki.

5
W 1440 roku trzynastoletni Kazimierz Jagiellończyk został wielkim księciem Litwy.

Został wybrany przez panów litewskich, którzy początkowo pomagali Kazimierzowi w rządach na Litwie. Syn Władysława Jagiełły poświęcał sprawom litewskim wiele uwagi, dzięki jego staraniom do państwa litewskiego włączono Żmudź i Troki.

Nie wszyscy akceptowali obecność Kazimierza Jagiellończyka na Litwie. Wielu bojarów litewskich, zwłaszcza tych, którzy zostali odsunięci od władzy zorganizowali opozycję wobec niego. W latach 1440-1444 zorganizowano aż siedem prób zamachów na niechcianego księcia. Szczęśliwie były one nieudane, tylko w jednym książę został niegroźnie ranny.

Kazimierz Jagiellończyk sprawował rządy na Litwie jako wielki książę litewski przez 52 lata (1440-1492).

6
Po śmierci króla polskiego, Władysława III, który zginął pod Warną w 1444 roku, szlachta koronna na zjeździe w Sieradzu zdecydowała, że na tron Polski powinien wstąpić Kazimierz Jagiellończyk.

Kazimierz Jagiellończyk zwlekał z podjęciem decyzji, ponieważ chciał zostać królem Polski i jednocześnie zachować władzę wielkoksiążęcą na Litwie, a także wzmocnić swoją pozycję władcy wobec możnowładców polskich i zachować status niezależnego od Polski Wielkiego Księstwa Litewskiego.

Kazimierz zwlekał z powrotem do Polski, okres bezkrólewia przedłużał się. Przełomem był zjazd szlachty małopolskiej na zamku w Bełżycach, kiedy to 24 kwietnia 1446 roku jego uczestnicy obwołali królem Polski Kazimierza Jagiellończyka. 

 

7
Kazimierz Jagiellończyk ostatecznie przyjął koronę, ale postawił pewne warunki.

Zgodnie z dokumentem, który przedstawił, Korona i Litwa miały stanowić dwa równorzędne organizmy państwowe, w których szlachta polska i litewska miały być sobie równe. Wydał też w Wilnie przywilej gwarantujący nienaruszalność terytorium Litwy. Zapewnił obsadzanie przez Litwinów wszystkich urzędów w Wielkim Księstwie oraz zastrzegł sobie prawo swobodnego powrotu na Litwę w razie potrzeby.

Uroczysta koronacja Kazimierza Jagiellończyka odbyła się 25 czerwca 1447 roku na Wawelu. Została wznowiona też unia polsko-litewska, jednak była to tylko unia personalna.

8
Przeciwko Kazimierzowi Jagiellończykowi powstała opozycja, której działaniami kierował biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki.

Nawoływał on szlachtę do wypowiedzenia posłuszeństwa królowi. Konfrontacja Oleśnickiego z królem trwała kilka lat i zakończyła się niespodziewana śmiercią biskupa w 1455 roku. Król, aby zapobiec wojnie domowej, pogodził się ze szlachtą, wydając w Piotrkowie przywilej potwierdzający wszystkie swobody i prawa, jakimi do tej pory cieszyło się możnowładztwo duchowne i świeckie.

Król wydał też słynne przywileje nieszawskie (1454), w których gwarantował, że nie zwoła pospolitego ruszenia ani nie wyda nowych praw bez zgody sejmików ziemskich - była to podstawa wykształcenia się parlamentaryzmu szlacheckiego.

9
W czasie trwania konfliktu króla z biskupem Oleśnickim, Kazimierz Jagiellończyk został obłożony papieską klątwą.

Król próbował przejąć kontrolę nad Kościołem w Polsce, co zbiegło się z kryzysem w Watykanie. O tron Stolicy Apostolskiej ubiegało się wówczas dwóch kandydatów: Feliks V i Mikołaj V. Jagiellończyk poparł Mikołaja, za co w zamian otrzymał liczne przywileje. Gdy Mikołaj V wyeliminował swojego kontrkandydata, niepotrzebne mu już było poparcie polskiego króla. Kazimierz jednak nie zamierzał zrzec się uzyskanych wcześniej przywilejów i nadal obsadzał polskie biskupstwa według własnego uznania. Został za to ukarany klątwą papieską, którą się w ogóle nie przejmował, zresztą wkrótce wygasła ona wraz ze śmiercią Mikołaja V.

Następcy Mikołaja V akceptowali kandydatury na biskupów proponowane przez Kazimierza Jagiellończyka.

10
W 1454 roku wybuchła wojna polsko-krzyżacka, która przeszła do historii jako wojna trzynastoletnia.
W jej wyniku Korona pokonała zakon krzyżacki i po 158 latach odzyskała Pomorze Gdańskie, ziemia chełmińska i michałowska, pozostałe ziemie zakonne uznano za lenno Polski. Dynastia Jagiellonów stała się jedną z czołowych dynastii panujących w Europie.

Najnowsze tematy

Ciekawostki o palczaku madagaskarskim
Przez wielu uważany za najdziwniejsze i najbrzydsze zwierzę świata. Do 1961 roku uważany za gatunek wymarły. Występuje tylko na Madagaskarze. Tubylc ...
Ciekawostki o Johannie Wolfgangu von Goethe
Johann Wolfgang Goethe żył i tworzył na przełomie XVIII i XIX wieku. Był niemieckim poetą, dramatopisarzem, powieściopisarzem, naukowcem, mężem stanu, ...
Ciekawostki o kasztanach
Kasztan nie jest tym samym drzewem, które powszechne jest w naszych ogrodach i parkach, choć potocznie takim mianem się go określa. Kasztan, w odróżni ...
Ciekawostki o Poczdamie
Poczdam jest stolicą Brandenburgii. Ze względu na swoją historyczną przeszłość jest miastem międzynarodowym, czego odzwierciedleniem jest także różnor ...
Ciekawostki o kuokach
Kuoki słyną ze swojego uśmiechu. Te małe torbacze zamieszkujące Australię stały się swego rodzaju światowym fenomenem. Od 2010 roku rzesze turystów po ...
Ciekawostki o Camilli Parker Bowles
Od 50 lat jej życie toczy się u boku obecnego króla Karola III. Pochodzi z dobrze sytuowanej, szlacheckiej rodziny. Ma za sobą burzliwą historię, nieu ...
Ciekawostki o Zygmuncie I Starym
Zygmunt I Stary był przedostatnim Jagiellonem na polskim tronie. Jako przedostatni z sześciu braci nie był brany pod uwagę, jako następca tronu. Okoli ...
Ciekawostki o zamku Balmoral
Zamek Balmoral jest prywatną rezydencją brytyjskiej rodziny królewskiej. Zakupiony w 1852 roku przez księcia Alberta, męża królowej Wiktorii, stał się ...

Podobne tematy

Ciekawostki o Mieszku I
O Mieszku I wiemy stosunkowo niewiele. Pierwsze lata jego życia są owiane mgłą tajemnicy. Nie ma w tym nic dziwnego, Mieszko wychowywał się w plemienn ...
Ciekawostki o Kazimierzu I Odnowicielu
Nigdy nie został koronowany, gdyż nie sprzyjały temu warunki polityczne. Przyszło mu rządzić Polską podzieloną i złupioną, którą musiał scalać kawałek ...
Ciekawostki o Bolesławie III Krzywoustym
Bolesław Krzywousty był jednym z wybitnych książąt polskich. Po objęciu władzy musiał zmagać się z podziałem swojego państwa i nieprzychylnością państ ...
Ciekawostki o Stefanie Batorym
Książę Siedmiogrodu Stefan Batory, po ucieczce z Rzeczpospolitej Henryka Walezego, stał się niespodziewanie najsilniejszym pretendentem do tronu pols ...
Ciekawostki o królowej Jadwidze
Jadwiga Andegaweńska została królem Polski jako dziesięcioletnia dziewczynka. Przyjechała co prawda do kraju swoich przodków, ale była bardzo osamotni ...
Ciekawostki o Stanisławie Auguście Poniatowskim
Stanisław August Poniatowski, po ośmiu stuleciach panowania królów na ziemiach polskich, zakończył istnienie monarchii w Rzeczpospolitej. Okres jego ...
Ciekawostki o Władysławie II Wygnańcu
Choć ojciec wprowadzając w życie swój testament miał na celu zabezpieczenie kraju przed walkami pomiędzy swoimi synami to już 3 lata po objęciu władzy ...
Ciekawostki o Władysławie III Warneńczyku
Był pierworodnym synem króla Władysława II Jagiełły, który przyszedł na świat na dziesięć lat przed śmiercią swojego ojca. Został królem Polski jako m ...