Zwierzęta

Ciekawostki o dzierzbach

Znaleźliśmy 14 ciekawostek na temat dzierzb

Niezwykle brutalne ptaki

Te niewielkie ptaki, wielkością porównywane do wróbla lub kosa, cieszą się niechlubną sławą najbrutalniejszych ptaków na świecie. Mówi się o nich także Hannibal Lecter wśród ptaków. Na miano takie zasłużyły sobie swoimi żywieniowymi obyczajami. Nie dość, że w ich menu znajdują się owady, ssaki, płazy i gady, to nie gardzą również ptakami. Ale upolowanego pokarmu nie zjadają w zaciszu domowym, a nabijają go na ciernie, druty kolczaste, bądź każdy możliwy kolec. Miejsca, w których żerują dzierzby mogą wyglądać makabrycznie dla człowieka, który się na nie natknie, ale w przyrodzie nie jest to dziwne zjawisko.
Dzierzby
1
Dzierzby to ptaki z rzędu wróblowatych (Passeriformes), należące do rodziny Laniidae.
Rodzina ta składa się z 34 gatunków w czterech rodzajach: Lanius, Corvinella, Eurocephalus, Urolestes.
2
Najbardziej licznym rodzajem jest Lanius, a jego nazwa pochodzi od łacińskiego słowa "rzeźnik".
Dzierzby czasami też nazywane są ptakami rzeźniczymi ze względu na ich zwyczaje żywieniowe. Powszechna angielska nazwa dzierzby - shrike, pochodzi od staroangielskiego scrīc i nawiązuje do piskliwego głosu jaki ten ptak wydaje.
3
Dzierzby występują głównie w Eurazji i Afryce.

Jeden gatunek zamieszkuje Nową Gwineę, dwa gatunki spotykane są w Ameryce Północnej (dzierzba karłowata i dzierzba północna). Dzierzby nie występują w Ameryce Południowej i Australii.

W Polsce gniazdują obecnie trzy gatunki dzierzb: gąsiorek, srokosz i czarnoczelna. Do niedawna gniazdowała też dzierzba rudogłowa. Wyjątkowo przylatują: dzierzba pustynna i śródziemnomorska.

4
Dzierzby zamieszkują siedliska otwarte, zwłaszcza stepy i sawanny.

Kilka gatunków zamieszkuje lasy i rzadko spotykane są w siedliskach otwartych. Niektóre gatunki rozmnażają się latem w północnych szerokościach geograficznych, a następnie migrują do cieplejszych siedlisk.

Dowiedz się więcej ...
5
Dzierzby to ptaki średniej wielkości o szarym, brązowym lub czarno-białym upierzeniu, czasami z rdzawymi plamami.

Większość gatunków ma od 16 do 25 cm długości, jedynie rodzaj Corvinella z bardzo wydłużonymi piórami ogonowymi może osiągać do 50 cm długości.

Ich dzioby są mocne, zagięte na końcu haczykowato, jak u ptaków drapieżnych, co odzwierciedla ich naturę mięsożercy. Dziób zakończony jest ostrym wyrostkiem, tzw. "ząbkiem". Mają krótkie, zaokrąglone skrzydła i schodkowany ogon. Głos, który wydają jest przenikliwy.

6
W różnych publikacjach dzierzby często nazywane są Hannibalem Lecterem wśród ptaków lub najbrutalniejszym ptakiem na świecie.

Ptaki te odżywiają się gryzoniami, ptakami, gadami, płazami, a także dużymi owadami. Potrafią upolować na przykład kosa, czy młodego szczura.

Dowiedz się więcej ...
7
Dzierzby zabijają kręgowce chwytając lub przebijając szyję dziobem i gwałtownie potrząsają zdobyczą.
Stosowane przez nie nabijanie zdobyczy na cierń służy też jako adaptacja do jedzenia toksycznych owadów, np. konika polnego Romalea microptera. Ptak czeka 1-2 dni aż toksyny w pasikoniku ulegną degradacji, zanim go zje.
8
W Polsce gniazdują trzy gatunki dzierzb: dzierzba czarnoczelna, dzierzba gąsiorek i dzierzba srokosz.

Dzierzba czarnoczelna (Lanius minor) spotykana jest we wschodniej części kraju, jednak ostatni potwierdzony lęg na terenie Polski miał miejsce w 2010 roku. Dawniej był to ptak dość rozpowszechniony, w XIX wieku zamieszkiwał większość niżowej części ziem polskich, jednak od początku XX wieku nastąpił regres populacji.

Jeszcze w latach 80. XX w. populację szacowano na około 100 par, to w latach 2008-2012 już tylko na zaledwie 1-3 par.

9
Dzierzba czarnoczelna jest ptakiem o wyprostowanej sylwetce i długim ogonie.

Na głowie posiada szeroką czarną maskę, która u dorosłych osobników zajmuje czoło (u dzierzby srokosz występuje tylko czarny pasek oczny z białym obramowaniem od góry, przechodzący na czoło). Ciało i głowa są barwy szaroniebieskiej.

Na skrzydle widoczne jest białe lusterko, a na ogonie białe obszary. Jest mniejsza od srokosza, ale śpiewa głośniej niż on. Ofiary wabi różnymi skrzeczącymi dźwiękami, podobnie jak sroki, wydając je w podrygującym locie oraz zawisając w powietrzu.

10
Dzierzba czarnoczelna wyprowadza jeden lęg w roku, pod koniec maja i w czerwcu.

Gniazdo buduje w koronie wysokiego drzewa (zwykle około 10 m nad ziemią), w rozwidleniu konarów, blisko pnia, często na topolach lub drzewach owocowych.

Charakterystycznymi elementami gniazda tego ptaka, oprócz korzeni, gałązek, grubych źdźbeł trawy, piór, są wplecione w jego środkową część liczne duże, zielone rośliny.

11
W Polsce dzierzba czarnoczelna objęta jest ochroną gatunkową ścisłą.
Na Czerwonej liście ptaków Polski została sklasyfikowana jako gatunek krytycznie zagrożony, prawdopodobnie wymarły.
12
Dzierzba gąsiorek (Lanius collurio) jest najliczniejszym przedstawicielem dzierzb w Polsce.

Jest wielkości wróbla lub kosa, od którego ma smuklejsza sylwetkę. Występuje u niego wyraźny dymorfizm płciowy. Samiec posiada czarną maskę wokół oczu.

Najliczniej występuje na Pomorzu Zachodnim i w Dolinie Dolnej Odry, choć spotkać go można w całym kraju. Jego środowiskiem są nasłonecznione, otwarte, suche tereny z ciernistymi krzewami, a także wrzosowiska, torfowiska oraz wszelkie zarośla.

13
Gąsiorki są ptakami dziennymi.

Zawsze siadają nieruchomo w pozycji wyprostowanej. Są trudne do obserwacji. Często przesiadują na drutach, słupach lub wierzchołkach krzaków, skąd wypatrują zdobyczy. Zdenerwowany ptak kręci i uderza ogonem.

Samiec często naśladuje głosy innych ptaków, często gęsi, skąd wzięła się nazwa gatunkowa tej dzierzby.

W porównaniu do swoich niewielkich rozmiarów, gąsiorki mogą chwytać zaskakująco duże zdobycze - potrafią upolować na przykład żabę.

Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową, a na Czerwonej liście ptaków Polski został sklasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (podobnie jak srokosz).

14
Srokosz jest największym przedstawicielem dzierzb w Polsce.

Srokosze spotykane są na terenie całego kraju. Preferują obszary rolnicze z połaciami rdzennej roślinności. Pod względem upierzenia nie występuje u nich dymorfizm płciowy.  Typowym zawołaniem srokosza jest niski, przeciągły gwizd.

Podstawą diety srokosza są norniki i owady. Gdy w pożywieniu brakuje norników, zastępują je wtedy innymi ssakami lub ptakami (mysikróliki, sikory, świergotki, trznadle, wróble, skowronki i zięby), rzadziej są to ptaki dorównujące masą samemu srokoszowi, jak np. drozdy. W przeciwieństwie do gąsiorków srokosze nie zjadają piskląt.

Lubisz ciekawostki?

Podobne tematy

18 ciekawostek o Oknówce zwyczajnej
18 ciekawostek o Oknówce zwyczajnej
Delichon urbicum
Ten niewielki ptak często zamieszkuje w gniazdach uwitych na elewacjach ludzkich zabudowań. Choć jest ostrożna wobec ludzi, nie jest płochliwa i akcep ...
15 ciekawostek o bażancie zwyczajnym
15 ciekawostek o bażancie zwyczajnym
Phasianus colchicus
Bażanty to dość popularne w Polsce ptaki łowne. Gatunek ten wykształcił się około 20 milionów lat temu. Początkowo występował na terenie Azji środkowe ...
21 ciekawostek o wronach
21 ciekawostek o wronach
Uważane za symbol miłości w kulturze chińskiej
Wrony podobnie jak kruki funkcjonują w ludzkiej kulturze od tysięcy lat. W przeciwieństwie do kruków zasiedliły ludzkie osady dużo później i nie były ...
10 ciekawostek o papugach
10 ciekawostek o papugach
Papugi są bardzo inteligentnymi i kolorowymi ptakami, znanymi ze swojej długowieczności
Ze względu na swoje łagodne usposobienie i wyjątkowy intelekt papugi często wybierane są na zwierzęta domowe. Pierwsze wzmianki o posiadaniu papug prz ...
18 ciekawostek o Bocianach
18 ciekawostek o Bocianach
Zwiastuny wiosny i szczęścia
Bociany są ptakami brodzącymi zamieszkującymi cały świat z wyjątkiem Antarktydy. Większość gatunków mieszka jednak w Afryce i w Azji. Rodzina bocianow ...
19 ciekawostek o Czapli siwej
19 ciekawostek o Czapli siwej
Ardea cinerea
Ten duży i ciekawy ptak wodny pojawia się w Polsce w sezonie lęgowym i tylko na północnym-zachodzie kraju można go spotkać przez cały rok. Jest to gat ...
22 ciekawostki o wróblach
22 ciekawostki o wróblach
Nieodłączny element ludzkiego otoczenia od tysięcy lat
Wróbel do niedawna był najczęściej występującym w krajobrazie polskim ptakiem. Choć nie jest rdzennym mieszkańcem Europy przybył na te tereny dawno te ...
26 ciekawostek o łabędziach
26 ciekawostek o łabędziach
Symbol piękna, czystości i delikatności
Łabędź niemy to piękny i majestatyczny ptak, którego często możemy spotkać w zbiornikach wodnych, zarówno dzikich jak i tych w miejskich parkach. Są n ...

Najnowsze tematy

14 ciekawostek o Salem
14 ciekawostek o Salem
Amerykańska stolica grozy
Salem, nazywane "Miastem Czarownic", budzi skojarzenia z tajemnicą, historią i niezwykłymi wydarzeniami. Położone na wschodnim wybrzeżu, w stanie Mass ...
19 ciekawostek o Kirunie
19 ciekawostek o Kirunie
Szwedzkie miasto z lokalną anomalią magnetyczną
Kiruna, miasto zakorzenione w sercu Laponii, stanowi nie tylko ośrodek górniczy, lecz także fascynujące centrum kultury, historii i natury arktycznej. ...
16 ciekawostek o Bali
16 ciekawostek o Bali
Wyjątkowe miejsce na ziemi
Bali to wyspa w archipelagu Indonezji, jedna z najbardziej popularnych wysp w regionie Azji Południowo-Wschodniej. Słynie z bogatej kultury i tradycji ...
9 ciekawostek o żółwiu Jonathanie
9 ciekawostek o żółwiu Jonathanie
Najstarsze znane żyjące zwierzę lądowe
Żółw Jonathan to wyjątkowa postać w krainie zwierzęcych legend. Jego imponujący wiek i niezwykła historia życia uczyniły go jednym z najbardziej znany ...
19 ciekawostek o Aleksandrze Wielkim
19 ciekawostek o Aleksandrze Wielkim
Strategiczny geniusz, którego rządy rozpoczęły epokę hellenistyczną
Aleksander Macedoński, znany także jako Aleksander Wielki, jest jedną z najbardziej fascynujących postaci w historii starożytnej. Uważany za militarne ...
17 ciekawostek o Auguste Rodinie
17 ciekawostek o Auguste Rodinie
Francuski Michał Anioł
Auguste Rodin, jeden z najwybitniejszych rzeźbiarzy XIX wieku, pozostaje jedną z najbardziej wpływowych postaci w historii sztuki. Jego prace, odznacz ...
21 ciekawostek o Hatszepsut
21 ciekawostek o Hatszepsut
„Pierwsza z dostojnych kobiet”
Otrzymała imię Hatszepsut, które znaczyło „Pierwsza z dostojnych kobiet”. Była królową Górnego i Dolnego Egiptu - jedną z czterech kobiet noszących ty ...
15 ciekawostek o Gustavie Klimcie
15 ciekawostek o Gustavie Klimcie
Malarz kobiet
Gustav Klimt był austriackim malarzem symbolizmu i jednym z najbardziej znanych przedstawicieli secesji wiedeńskiej. Jego prace znane są ze swojego ch ...

Podobne tematy