Zwierzęta

Ciekawostki o jeżach

Znaleźliśmy 24 ciekawostki na temat jeży

Owadożerny ssak z rodziny jeżowatych

Są spokrewnione z kretami, ryjówkami i almikami(myszoryjkami).

Żyją w Europie, Azji, Afryce i Nowej Zelandii, gdzie zostały introdukowane. Obecnie nie występują w naturze na terenie obu Ameryk.

Jeże pojawiły się w erze oligoceńskiej, około 30 mln lat temu. Są zwierzętami towarzyskimi, łatwo przywiązującymi się do człowieka i naturalnymi sprzymierzeńcami leśników oraz ogrodników.

Jeże
1
W Polsce żyją dwa gatunki jeży, które uważane są za gatunki odrębne: jeż zachodni zwany europejskimi i jeż wschodni.

Jeż wschodni posiada dużą białą plamę na piersi.

Porównanie jeży w PolscePo lewej stronie widać przedstawiciela jeża zachodniego a po prawej jeża wschodniego.
2
Żyją w Europie, Azji, Afryce.

Nie występują naturalnie ani w Australii ani na żadnym z kontynentów amerykańskich. Zostały introdukowane do Nowej Zelandii przez człowieka.

W Ameryce Północnej żył w miocenie (23,03 - 5,3 miliona lat temu) gatunek jeża Amphechinus, jednak jest on wymarły.

W zależności od gatunku jeże zasiedlają środowiska leśne, trawiaste i pustynne.

3
Jeże należą do stosunkowo dużych owadożernych, masa ich ciała wynosi 400-1900 g.

Ich ciało o długości około 40 cm wraz z ogonem jest krępe, o mocnej budowie.

Płaska, klinowata głowa zakończona jest wydłużonym ryjkiem.

Oczy jeża są małe, czarne.

4
Grzbiet i boki ciała jeża pokryte są kolcami, które są przekształconymi włosami zbudowanymi z keratyny.

Kolce jeża są mocno osadzone w jego ciele. Nie są ani jadowite ani specjalnie kłujące. 

5
Kiedy jeż się przestraszy, zwija się w kulkę najeżoną kolcami i wydaje charakterystyczne dźwięki przypominające posapywanie.

Jest to technika obronna sprawdzająca się w kontakcie z większością drapieżników. Na przegranej pozycji są jeże żyjące w strefach pustynnych, gdyż mają one mniej kolców ze względu na wysokie temperatury. Pustynne jeże częściej uciekają przed zagrożeniem niż zwijają się w kulkę.

Piaskojeż etiopskiPiaskojeż etiopski (Paraechinus aethiopicus) zamieszkujący północną Afrykę i Półwysep Arabski nie posiada bujnej kolczastej grzywy. Zmuszony jest więc często uciekać przed zagrożeniem i chować się w kryjówce. Chen Ein-Dor / CC BY-SA 4.0

Jeże wykształciły jedną bardzo przydatną cechę, która rekompensuje (zwłaszcza tym mniej kolczastym) brak odpowiednio grubego futra. Są odporne na jad węży i mogą przeżyć ukąszenie wielu gatunków.

6
Jeże są bezbronne wobec borsuków, które dzięki długim i mocnym pazurom nie są narażone na pokaleczenie igłami.

Zwykle na obszarach gdzie żyją borsuki populacja jeży jest bardzo niewielka.

7
Najbardziej niebezpiecznym miejscem dla jeży są drogi, na których odbywa się ruch samochodowy.

Nocne wędrówki jeży, zwłaszcza w okresie godowym kończą się tragicznie. W Polsce pod kołami samochodów ginie około 40 tysięcy jeży rocznie.

8
Są wszystkożerne. Jedzą zarówno inne zwierzęta, owoce, grzyby a nawet padlinę.

Pokarm zwierzęcy stanowi jednak podstawę odżywiania tych ssaków. Żywią się głównie dżdżownicami, które są dla nich łatwym łupem. Wzbogacają jednak swoje menu owadami, ślimakami, jajami ptaków, pisklętami, małymi ssakami i płazami. Są bardzo cenne w zwalczaniu populacji szkodników roślin uprawnych. 

Podobno smakuje im również sucha karma dla kota.

9
Wbrew ludowym przesądom i licznym bajkom jeże nie jedzą jabłek.

Za powstanie tego mitu odpowiada rzymski historyk Pliniusz Starszy żyjący w latach 23 - 79, który w swoim dziele "Historia naturalna" twierdził, że jeże robią sobie z jabłek zapasy na zimę.

Nawet w przypadku jeży hodowlanych nie zaleca się podawania im tego owocu. Jeśli już chcemy nakarmić jeża jabłkiem musimy zadbać o to, by pokroić je w małe kostki oraz pozbyć się pestek.

10
Od lat 50. do 80. XX wieku jeż był nieoficjalnym symbolem NATO.

Wiele krajów traktowało go jako symbol sojuszu w związku z tym, że jest pokojowo nastawionym zwierzęciem, który jednak potrafi się najeżyć i obronić.

11
W klimacie umiarkowanym jeże zapadają w sen zimowy.
Często zakopują się w stertach opadłych liści lub w kompoście aby przespać chłodną porę roku. Budzą się na wiosnę, gdy temperatura otoczenia wynosi około 15 stopni C.
12
Jeże prowadzą naziemny i nocny tryb życia.

Większość dnia przesypiają schowane w krzakach, zaroślach, pod kamieniami lub w wykopanych przez siebie norkach. Wyjątkowo mogą wyruszać ze swoich kryjówek za dnia po opadach deszczu.

13
Potrafią się wspinać i pływać.

W pływaniu bardzo pomagają im kolce, które posiadają komory powietrzne. Dzięki nim jeże mają znacznie lepszą wyporność i łatwo utrzymują się na powierzchni wody.

Nie wszystkie gatunki są świetnymi pływakami, jednak cztery z nich cechują się największym talentem pływackim. Są to:

  • Jeż europejski (Erinaceus europaeus),
  • Afrojeż białobrzuchy (Atelerix albiventris),
  • Indyjski jeż uszaty (Hemiechinus collaris),
  • Stepojeż uszaty (Hemiechinus auritus)
14
Starożytni Persowie uważali jeże za święte zwierzęta.

Wierzyli, że bóstwo Ahura Mazda stworzyło te zwierzęta jako wysłanników prawdy i światła. Cenili je za to, że zjadają szkodniki niszczące uprawy.

15
Ciąża u jeży trwa od 40- 58 dni. Samice wydają 1-2 mioty w ciągu roku a miot liczy najczęściej 3-4 młode.
Młode jeże pokryte są rzadkimi, białymi , miękkimi kolcami. Rodzą się ślepe, oczy otwierają dopiero po 3 tygodniach życia. Przez matkę karmione są mlekiem przez 6-8 tygodni i w tym czasie wyrastają im normalne kolce.
16
Średnia długość życia jeży to trzy i pół roku.

Ich śmiertelność często spowodowana jest przez drapieżniki. Naturalnymi wrogami jeży są borsuki, psy czy sowy.  Za górną granicę wieku jeża zachodniego uważa się dziewięć lat jednak czasem można napotkać naprawdę stare osobniki.

Dr Sophie Lund Rasmussen z Uniwersytetu Południowej Danii w swoich badaniach przeprowadziła sekcję zwłok siedmiuset jeży. Z analizy szczęki jednego z osobników wynikło, że mógł mieć szesnaście lat, kolejny okaz miał prawdopodobnie lat trzynaście.

17
W zależności od gatunku jeże mogą mieć od trzech do pięciu tysięcy kolców.
18
Jeże mają bardzo dobry słuch, węch i smak.
Jeżeli jeż powącha lub zje coś niedobrego, drażniącego, to natychmiast opluwa swoje kolce białą pianą ze śliny.
19
W poszukiwaniu jedzenia jeże potrafią przejść nawet kilka kilometrów.
20
W bardzo niekorzystnej dla siebie sytuacji zagrożenia jeże potrafią przeraźliwie głośno wrzeszczeć.
Jeże wydają mnóstwo dźwięków: drepcząc w poszukiwaniu pożywienia wydają chrapliwy głos, pomrukują, kaszlą. Zdenerwowane, fukają, prychają a nawet głośno warczą.
21
Jeże mogą mieć do 44 zębów.

Komplet zębów wyrasta im najczęściej do trzeciego tygodnia życia. Jeże nie posiadają zębów mlecznych dlatego muszą dbać o higienę jamy ustnej. Raz utracony ząb już nigdy im nie odrośnie.

22
Na całym świecie żyje 17 gatunków jeży.

Są one podzielone w obrębie pięciu rodzajów: jeże (Erinaceus), piaskojeże (Paraechinus), chinojeże (Mesechinus), afrojeże (Atelerix) i stepojeże (Hemiechinus).

23
Jeż europejski objęty jest częściową ochroną gatunkową.
24
10 listopada jest Dniem Jeża.
Lubisz ciekawostki?

Podobne tematy

18 ciekawostek o lemurach
18 ciekawostek o lemurach
Lemur - symbol Madagaskaru a także samozwańczy Król Julian XIII, bohater serii filmów "Madagaskar", postać którą pokochali wszyscy
Lemury należą do ssaków naczelnych z rodziny Lemurowatych. Są zwierzętami niezwykłymi, rozpoznawalnymi dzięki kontrastowemu ubarwieniu i ogromnym oczo ...
25 ciekawostek o beaglach
25 ciekawostek o beaglach
Starodawna angielska rasa zakwalifikowana jako pies gończy i tropowiec.
Małe psy gończe, podobne do beagla znane były już w starożytnej Grecji. a nawet towarzyszyły Rzymianom w podbojach Europy. Nazwa tej rasy pojawiła się ...
14 ciekawostek o wiewiórkach
14 ciekawostek o wiewiórkach
Małe gryzonie o ciekawych zwyczajach.
Zwierzęta te zakopują swoje pożywienie w ziemi. Potrafią skakać na dalekie dystanse a niektóre nawet latać. Występują praktycznie na całek kuli ziemsk ...
19 ciekawostek o krowach
19 ciekawostek o krowach
Oswoiliśmy bydło 8000 lat temu, od tego czasu wyhodowano setki ras.
Kiedyś wypasane były w mniejszych stadach na wiejskich łąkach, dziś najczęściej spotykamy ja w dużych farmach nastawionych na przemysłową produkcję. D ...
26 ciekawostek o słoniach
26 ciekawostek o słoniach
Słonie to największe zwierzęta lądowe na Ziemi
Najstarszy przedstawiciel trąbowców żył około 60 milionów lat temu. Współcześnie żyją trzy gatunki słoni. Dwa zamieszkujące afrykańską sawannę, lasy i ...
25 ciekawostek o hipopotamie
25 ciekawostek o hipopotamie
Jeden z najbardziej niebezpiecznych i agresywnych ssaków
Hipopotamy na pierwszy rzut oka wydają się łagodnymi, powolnymi zwierzętami. Poza słoniami, które jako jedyne przewyższają je wielkością, są najwięks ...
15 ciekawostek o gepardach
15 ciekawostek o gepardach
Gepard, drapieżny ssak z rodziny kotowatych, nazywany też leopardem lub grzywiastym nieruchomym pazurem.
Gepardy są zwierzętami sawanny, rozległych terenów Afryki, Półwyspu Arabskiego i Indii. Ich populacja wciąż maleje co związane jest z niszczeniem ich ...
33 ciekawostki o tygrysach
33 ciekawostki o tygrysach
Tygrys jest największym współcześnie żyjącym gatunkiem dzikiego kota z rodzaju Panthera
Ten jeden z największych drapieżników lądowych jest zwinnym, dobrze skaczącym i świetnie pływającym, samotnie polującym osobnikiem. Zawsze budził groz ...

Najnowsze tematy

14 ciekawostek o Salem
14 ciekawostek o Salem
Amerykańska stolica grozy
Salem, nazywane "Miastem Czarownic", budzi skojarzenia z tajemnicą, historią i niezwykłymi wydarzeniami. Położone na wschodnim wybrzeżu, w stanie Mass ...
19 ciekawostek o Kirunie
19 ciekawostek o Kirunie
Szwedzkie miasto z lokalną anomalią magnetyczną
Kiruna, miasto zakorzenione w sercu Laponii, stanowi nie tylko ośrodek górniczy, lecz także fascynujące centrum kultury, historii i natury arktycznej. ...
16 ciekawostek o Bali
16 ciekawostek o Bali
Wyjątkowe miejsce na ziemi
Bali to wyspa w archipelagu Indonezji, jedna z najbardziej popularnych wysp w regionie Azji Południowo-Wschodniej. Słynie z bogatej kultury i tradycji ...
9 ciekawostek o żółwiu Jonathanie
9 ciekawostek o żółwiu Jonathanie
Najstarsze znane żyjące zwierzę lądowe
Żółw Jonathan to wyjątkowa postać w krainie zwierzęcych legend. Jego imponujący wiek i niezwykła historia życia uczyniły go jednym z najbardziej znany ...
19 ciekawostek o Aleksandrze Wielkim
19 ciekawostek o Aleksandrze Wielkim
Strategiczny geniusz, którego rządy rozpoczęły epokę hellenistyczną
Aleksander Macedoński, znany także jako Aleksander Wielki, jest jedną z najbardziej fascynujących postaci w historii starożytnej. Uważany za militarne ...
17 ciekawostek o Auguste Rodinie
17 ciekawostek o Auguste Rodinie
Francuski Michał Anioł
Auguste Rodin, jeden z najwybitniejszych rzeźbiarzy XIX wieku, pozostaje jedną z najbardziej wpływowych postaci w historii sztuki. Jego prace, odznacz ...
21 ciekawostek o Hatszepsut
21 ciekawostek o Hatszepsut
„Pierwsza z dostojnych kobiet”
Otrzymała imię Hatszepsut, które znaczyło „Pierwsza z dostojnych kobiet”. Była królową Górnego i Dolnego Egiptu - jedną z czterech kobiet noszących ty ...
15 ciekawostek o Gustavie Klimcie
15 ciekawostek o Gustavie Klimcie
Malarz kobiet
Gustav Klimt był austriackim malarzem symbolizmu i jednym z najbardziej znanych przedstawicieli secesji wiedeńskiej. Jego prace znane są ze swojego ch ...

Podobne tematy