Astronomia

Ciekawostki o Saturnie

Znaleźliśmy 25 ciekawostek na temat Saturna

Druga co do wielkości planeta Układu Słonecznego, posiadacz pięknych i okazałych pierścieni

Saturn jest gazowym olbrzymem, szóstą w kolejności planetą Układu Słonecznego. Jego charakterystyczną cechą są rozległe pierścienie złożone głównie z lodu i odłamków skalnych. Jest posiadaczem największej liczby księżyców spośród wszystkich planet okrążających Słońce.

1
Saturn jest najmniej gęstą planetą w Układzie Słonecznym.

Jego gęstość wynosi 0.687 g/cm3, dla porównania gęstość Ziemi to 5,52 g/cm3. Jest jedyną planetą Układu Słonecznego, która jest ma mniejszą gęstość niż woda (o około 30%).

2
Saturn jest spłaszczoną kulą.

Planeta obraca się tak szybko wokół własnej osi, że jej kształt uległ spłaszczeniu na biegunach. Różnica odległości pomiędzy środkiem planety a biegunami a środkiem planety a równikiem wynosi 6300 km.

Każde obracające się wokół własnej osi ciało niebieskie ulega spłaszczeniu, na Ziemi to zjawisko również występuje jednak jest nieporównywalnie mniejsze niż na Saturnie.

3
Saturna można zobaczyć gołym okiem na nocnym niebie.
Jest jedną z pięciu planet, które możemy dostrzec bez pomocy lornetki czy teleskopu. Jest także piątą najjaśniejszą planetą Układu Słonecznego.
4
Rok na Saturnie trwa 29.4 ziemskich lat.
Tyle czasu potrzebuje planeta na wykonanie pełnego okrążenia Słońca.
5
Dzień na Saturnie trwa 10 godzin 33 minuty i 38 sekund.
Oznacza to, że Saturnowy rok liczy sobie 24,491 dni.
6
Pierwsze wzmianki o obserwacjach planety pochodzą z VIII w. p.n.e.
Informacje o Saturnie pochodzą z asyryjskich źródeł.
7
Promień równikowy Saturna wynosi 60 268 km.
Promień biegunowy jest dużo mniejszy i wynosi 54 364 km.
8
Saturn ma 83 księżyce. 53 z nich otrzymały oficjalne nazwy.
Łącznie z obiektami księżycopodobnymi ( czyli karłowatymi księżycami ) ta liczba wynosi około 150.
9

Największym księżycem Saturna jest Tytan.

Jego średnica wynosi 5150 km. Jest to jedyny księżyc w Układzie Słonecznym, który posiada grubą atmosferę oraz metan w stanie ciekłym, który tworzy jeziora i rzeki.

Wizja artystyczna powierzchni TytanaWizja artystyczna powierzchni Tytana przedstawiająca jeziora wypełnione ciekłym metanem. NASA/JPL-Caltech / Domena publiczna

Więcej o Tytanie przeczytasz tutaj.

10

Aż pięć księżyców Saturna posiada średnicę większą niż 1000 kilometrów.

Poza Tytanem są to Rea (1527 km średnicy), Japet (1470 km średnicy), Dione (1123 km średnicy) i Tetyda (1062 km średnicy).

Innymi istotnymi księżycami Saturna są:

Enceladus - lodowy satelita znany z efektownych i wysokich gejzerów sięgających nawet 2300 km nad powierzchnię księżyca.

Powierzchnia EnceladusaWidok na biegun południowy Enceladusa z pokolorowanymi sztucznie na kolor niebieski tzw. "tygrysimi pasami". Świadczą one o aktywności tektonicznej księżyca.  NASA/JPL/Space Science Institute / Domena publiczna

Mimas - niewielki (średnica 396 km) lodowy księżyc przypominający Gwiazdę Śmierci z Gwiezdnych Wojen.

Powierzchnia MimasaZdjęcie przedstawia powierzchnię Mimasa z charakterystycznym kraterem Herschel. Zostało wykonane przez sondę Cassini–Huygens w 2010 roku. NASA / JPL-Caltech / Space Science Institute / Domena publiczna
    Dowiedz się więcej...
11

Wiatry na Saturnie mogą wiąć z prędkością 1800 km/h.

To znacznie szybciej niż na Jowiszu, na którym osiągają one "zaledwie" 540 km/h.

Ciekawostki o Jowiszu przeczytasz tutaj.

12

Temperatura wewnątrz planety dochodzi do 11,700°C

Za tak wysokie temperatury odpowiada mechanizm Kelvina-Helmholtza polegający na przemianę energii grawitacyjnej w cieplną wraz ze zmniejszeniem objętości planety (kompresji grawitacyjnej).

    Dowiedz się więcej...
13
W okolicy północnego bieguna planety znajduje się sześciokątny układ chmur o długości boku 13 800 km.
Ta ogromna nietypowa cecha pogody na Saturnie została zaobserwowana po raz pierwszy w 1981 roku przez sondę Voyager. Całkowity obrót sześciokąta trwa 10 godzin, 39 minut i 24 sekundy.
14
Saturn obiega Słońce w średniej odległości 9.58 AU czyli 1 426 666 422 km.
Mimośród orbity planety wynosi 0,056. 
  • Saturn w apocentrum znajduje się w odległości 1 514 500 000 km od Słońca
  • Saturn w perycentrum znajduje się w odległości 1 352 550 000 km  od Słońca
15
Saturn obiega Słońce ze średnią prędkością orbitalną 9,68 km/s.
Jak w przypadku każdego ciała niebieskiego poruszającego się po orbicie eliptycznej w zależności od odległości do Słońca zmienia się prędkość orbitalna planety.
  • w apocentrum prędkość orbitalna wynosi 9,09 km/h
  • w perycentrum prędkość orbitalna wynosi 10,18 km/s
16

Saturn posiada 9 pierścieni.

Zbudowane są one z kryształków lodu, skał i pyłu kosmicznego. Ich średnia grubość nie przekracza 10 metrów, jednak odnaleźć można sporadycznie zgrubienia pierścieni, które mogą osiągać 3 kilometry.

17

Nie wiemy dokładnie jak stare są pierścienie Saturna.

Mogą liczyć tyle ile sam Układ Słoneczny czyli 4,54 mld lat, mogę też istnieć od bardzo niedawna.

    Dowiedz się więcej...
18
Najlepiej widoczne z Ziemi pierścienie są oznaczone literami alfabetu łacińskiego. Mniej widoczne mają nazwy tymczasowe lub noszą nazwy księżyców, z którymi dzielą orbity.
Główne pierścienie Saturna ułożone są następująco (licząc od powierzchni planety):

D - C - B - A - F
19

Jako pierwszy pierścienie Saturna zaobserwował Galileusz w 1610 roku.

Ze względu na słabą jakość optyki w swoim teleskopie zidentyfikował on jednak obserwację jako dwa ciała niebieskie w pobliżu planety.

W liście do Kosmy II Medyceusza, wielkiego księcia Toskanii, Galileusz pisał "Planeta Saturn nie jest sama, ale składa się z trzech, które prawie się stykają i nigdy się nie poruszają ani nie zmieniają względem siebie. Są ułożone w linii równoległej do zodiaku, a środkowa jest około trzy razy większa od bocznych."

    Dowiedz się więcej...
20
Raz na 14 do 15 lat Saturn ustawia się w takim położeniu względem Ziemi, że pierścienie stają się niewidoczne.
21
Podejrzewa się że wnętrze Saturna skrywa skaliste jądro.
Otoczone jest ono gęstą atmosfera planety, która składa się z wodoru (96,3%), helu (3,25%), metanu (0,45%) oraz śladowych ilości amoniaku, wody i innych gazów.
22
Pole magnetyczne Saturna jest nieco mniejsze od ziemskiego.
23

Jowisz i Saturn razem wzięte stanowią 92% całkowitej masy planet Układu Słonecznego.

Choć ta proporcja robi wrażenie i może obrazować jak wielkimi ciałami są te dwa największe gazowe giganty, należy pamiętać że Słońce stanowi 99.86% masy Układu Słonecznego, pozostałe 0,14% to planety i pozostałe ciała niebieskie w jego wnętrzu.

Ciekawostki o Słońcu przeczytasz tutaj.

24
Planetę odwiedziły 4 misje kosmiczne.
Były to: Pioneer 11, Voyager 1 i 2 oraz misja Cassini-Huygens.
25
Na 2027 rok planowana jest kolejna misja badawcza Saturna i jego księżyców.
W ramach programu New Frontiers w kierunku Saturna ma zostać wystrzelony statek Dragonfly zawierający na swoim pokładzie szereg urządzeń i sond badawczych. Sonda ma między innymi odwiedzić Tytana oraz zbadać dokładnie skład atmosfery Saturna.

Najnowsze tematy

Ciekawostki o Ołomuńcu
Ołomuniec leżący we wschodniej części Republiki Czeskiej jest pięknym, choć mało popularnym miastem. Jako stolica Moraw posiada bogatą historię, które ...
Teatro Amazonas - opera w sercu amazońskiego lasu deszczowego
Teatro Amazonas to jeden z najważniejszych teatrów Brazylii i główną atrakcją miasta Manaus. Zlokalizowany  w Largo de São Sebastião, historycznym cen ...
Ciekawostki o krowach
Kiedyś wypasane były w mniejszych stadach na wiejskich łąkach, dziś najczęściej spotykamy ja w dużych farmach nastawionych na przemysłową produkcję. D ...
Ciekawostki o długoszparze
Długoszpar, zwany także żarłaczem olbrzymim, jest drugą co do wielkości znaną rybą na świecie, po rekinie wielorybim. Długość jego ciała jest imponują ...
Ciekawostki o Niemczech
Nasi zachodni sąsiedzi to kraj o burzliwej historii. Stamtąd pochodzi tradycja i kultura średniowiecznej chrześcijańskiej Europy ale i także jeden z n ...
Ciekawostki o Alfredzie Noblu
Żyjący w XIX wieku Alfred Nobel najbardziej znany jest z tego, że przekazał swoją fortunę na ustanowienie Nagrody Nobla, choć wniósł on także wielki w ...
Ciekawostki o Rzymie
Historia Rzymu trwa nieprzerwanie od 28 wieków, choć wiadomo że obszar ten był zamieszkiwany przez ludzi dużo wcześniej. Rzym jest jednym z najdłużej ...
Ciekawostki o Afryce
To właśnie z Afryki na podbój świata wyruszyli pierwsi przodkowie współczesnego człowieka. Choć w starożytności w Afryce rozwijały się i rozkwitały po ...