Ciekawostki o Puszczy Białowieskiej

Puszcza Białowieska

Największy i najbardziej znany w Europie obszar leśny z naturalnym drzewostanem

Puszcza Białowieska stanowi unikalny na skalę europejską kompleks leśny, będący lasem pierwotnym, o niezmienionym ekosystemie, w który nie ingerował człowiek. Bogactwo flory i fauny dało podstawę do utworzenia na jej terenie 20 rezerwatów, z najcenniejszym Białowieskim Parkiem Narodowym, którego sercem jest przylegający do granicy z Białorusią fragment ponad 500-letniego lasu - Rezerwat Ścisły. Puszcza Białowieska jest jedynym miejscem w Europie, gdzie przetrwał pełny zestaw ssaków kopytnych - wraz z żubrem i łosiem -, a także ssaki drapieżne - z wilkiem i rysiem. Jest to także miejsce imponujących drzew - dębów, świerków, jesionów, lip oraz bardzo bogatej historii.
1.Puszcza Białowieska jest leśnym kompleksem o powierzchni około 1500 km2, zlokalizowanym na pograniczu Polski i Białorusi.
Polska część puszczy zajmuje nieco ponad 42% ogólnej powierzchni. Około 17% tej powierzchni zajmuje Białowieski Park Narodowy, a nad pozostałą częścią opiekę sprawują Lasy Państwowe.
2.Puszcza Białowieska jest ostatnią pozostałością na Niżu Środkowoeuropejskim lasu pierwotnego.
Jest reliktem, w którym spory udział mają ponad stuletnie drzewostany naturalnego pochodzenia, gdzie nie jest dopuszczalna żadna ingerencja człowieka - nie prowadzi się tam wycinki, zalesiania i sprzątania powalonych drzew.
3.Około 11 tys. lat temu obszary Puszczy Białowieskiej wyglądały jak dzisiejsze tereny przejściowe pomiędzy tundrą a tajgą.
Porastała ją wówczas roślinność zimnolubna: wierzba zielna, brzoza karłowata, dębik ośmiopłatkowy, bylice, trawy, mchy i porosty, a wśród zwierząt występowały mamuty włochate, nosorożce włochate, piżmowoły, niedźwiedzie jaskiniowe, jelenie olbrzymie.
4.W końcu epoki lodowcowej zniknęli olbrzymi roślino- i mięsożercy i niedługo potem pojawiły się gatunki roślin, które mogły się przystosować do nowych wymagających warunków.
Były to głównie drzewa iglaste: świerki, sosny, limby, jodły syberyjskie, modrzewie. Pojawiły się także drzewa liściaste - najczęściej drobnolistne: brzozy, osiki, olsze, jarzęby. W ciągu następnych tysiącleci zaczęły pojawiać się inne gatunki drzew, jak wiązy, dęby, jesiony, graby, lipy. I to właśnie te gatunki są dziś charakterystyczne dla Puszczy Białowieskiej i to one kształtują jej wygląd. Puszcza cały czas ulega przeobrażeniom, w zależności od warunków klimatycznych i hydrologicznych - powoli zanikaja lasy o charakterze syberyjskim na korzyść środkowoeuropejskich.
5.Około 8-10 tys. lat temu na terenach dzisiejszej Puszczy Białowieskiej pojawiły się niewielkie, wędrowne, łowieckie plemiona.
Przemieszczały się one głównie w dolinach niedawno powstałych rzek: Narwi i Narewki. Najstarsze ślady obecności człowieka osiadłego, uprawiającego rolę w puszczy i jej okolicach pochodzą sprzed około 4500 lat. Świadczą o tym odnalezione proste narzędzia z krzemienia, resztki naczyń, a także dwie osady pochodzące z neolitu, odkryte w 1923 roku w pobliżu wsi Rudnia i pomiędzy miejscowościami Krynica i Kupicze.
6.Na przełomie starej i nowej ery, na terenie puszczy istniały osady, w których ujawniono wpływy różnych kultur: ceramiki kreskowanej, przeworskiej i wielbarskiej.
Jedna z takich osad pochodząca z przełomu I wieku p.n.e. i I wieku n.e. została znaleziona na polanie łowieckiej "Berezowo" w Nadleśnictwie Białowieża. Odkryto tam też pozostałości dymarek do wytopu żelaza z rudy darniowej zwanej rudawcem ( wytrącenia uwodnionych tlenków żelaza, które wraz z domieszką koloidalnej krzemionki, frakcji ilastej czy fosforanów, spajają okruchy mineralne i szczątki organiczne, tworząc w profilu glebowym różnej wielkości czarnobrunatne bryły lub warstwy). Rudawiec, jako ruda żelaza wykorzystywany był do wytopu tego metalu od czasów prehistorycznych do XX w. (w Polsce do 1964 roku). Złoża rudy darniowej posiadają zdolność odnawiania się w ciągu kilku lat. Inne pozostałości po ówczesnych mieszkańcach to zabytki żelazne i ceramiczne, kości bydła domowego i jeleni. Ludność ta, oprócz łowiectwa i hodowli zajmowała się pozyskiwaniem rudy żelaza i wypalaniem węgla drzewnego służącego im do wytopu żelaza.
7.Po okresie starożytnym nastąpiła przerwa w osadnictwie na terenie puszczy, co pozwoliło na odrodzenie się uszczuplonej przez działalność człowieka powierzchni lasów.
Z tego okresu pochodzą dwa puszczańskie cmentarzyska pozostawione przez przedstawicieli kultury wielbarskiej (kultura epoki żelaza rozwijająca się między I a V w. na terenach obecnej północnej i wschodniej Polski i zachodniej Ukrainy). Pierwszy z nich to grób szkieletowy dziecka znaleziony w żwirowni na uroczysku "Hajduk", drugi zaś, to cmentarzysko ciałopalne z III-V w., znalezione na terenie uroczyska "Wielka Kletna" w Białowieskim Parku Narodowym.
8.O Neurach, plemionach żyjących w dolinach rzek Narwi, Leśnej i Narewki, pisał już historyk i pisarz rzymski Pliniusz Starszy (23-79) oraz historyk rzymski Tacyt (55-120).
Na terenie puszczy znaleziono też grodzisko oraz ślady pól uprawnych, datowane na okres wpływów rzymskich.
9.Do XIII wieku Puszcza Białowieska nie była wyodrębnionym kompleksem leśnym, łączyła się z puszczami okolic Grodna i Polesia.
Docierało tam osadnictwo z Litwy, Mazowsza i prawdopodobnie Jaćwingowie (wymarły w XVI w. lud bałtycki, blisko spokrewniony z Prusami i Litwinami, zamieszkujący Jaćwież), o czym mogą świadczyć zachowane do dziś niektóre bałtyckie nazwy miejscowe.
10.W XV wieku dokonano podziału puszcz, przydzielając je do dworów książęcych.
Obecna Puszcza Białowieska została rozdzielona między dwory w Bielsku, Kamieńcu i Wołkowysku i stąd pojawiły się nazwy: Puszcza Bielska, Kamieniecka i Wołkowyska. Północny fragment Puszczy Kamienieckiej zaczęto nazywać Puszczą Białowieską od nazwy dworu Białowieży.
Puszcza Białowieska
Znaleźliśmy 47 ciekawostek na temat Puszczy Białowieskiej

Przeczytaj również

Ciekawostki o Morzu Martwym Ciekawostki o Florydzie Ciekawostki o Ślęży Ciekawostki o Roraimie Ciekawostki o Mount Everest

Rozerwij się trochę!

Lubisz quizy? My lubimy, dlatego wraz z portalem FunQuiz.pl zapraszamy do łączenia przyjemnego z pożytecznym.

Quizy o geografii Quizy z wiedzy ogólnej