Miasta

Ciekawostki o Płocku

Znaleźliśmy 26 ciekawostek na temat Płocka

Historyczna stolica Mazowsza

Płock jest miastem leżącym w centralnej Polsce nad Wisłą. Jego pełna uroczysta nazwa, zgodnie z preambułą Statutu Miasta brzmi: Stołeczne Książęce Miasto Płock. We wczesnych dziejach naszego państwa Płock był stolicą Polski, a Wzgórze Tumskie z płockim zamkiem i katedrą, w której znajdują się groby wielu polskich monarchów, zostało wpisane do rejestru zabytków Polski.
1
Płock leży na Mazowszu, nad Wisłą.
Usytuowany jest na styku dwóch makroregionów: prawobrzeżnego Pojezierza Dobrzyńskiego oraz lewobrzeżnej Kotliny Płockiej. Główna część miasta położona jest na wysokim na 50 metrów prawym brzegu Wisły.
2
Powierzchnia miast wynosi 88,04 km2.
W Płocku mieszka 118 268 osób, a gęstość zaludnienia wynosi tam 1343,3 os/km2.
3
Płock jest jednym z najstarszych polskich miast.

Na podstawie wykopalisk archeologicznych ustalono, że Płock został założony pod koniec X wieku. Najważniejszym miejscem było Wzgórze Tumskie, gdzie powstał pierwszy gród obronny.

Gród został obwarowany wałem drewniano-ziemnym, a od strony Wisły dodatkowo podwójną fosą. Przypuszcza się, że to właśnie od tego obwarowania, "płotu pochodzi nazwa miasta.

4
W okresie pierwszych Piastów, Mazowsze stanowiło jedną z najdawniejszych prowincji Państwa Polskiego.
Najstarszą budowlą murowaną w Płocku był nieistniejący już romański kościół powstały w drugiej połowie XI wieku (za panowania Władysława Hermana). Kościół ten przebudowywany był, prawdopodobnie w XII, a później na początku XIII wieku.
5
W 1075 roku Płock został stolicą biskupstwa mazowieckiego, które utworzono tam za panowania Bolesława Śmiałego.

W okresie panowania Władysława Hermana Płock stał się głównym ośrodkiem władzy w Polsce. W tym czasie wybudowano tam katedrę oraz co najmniej dwa inne murowane budynki. Władysław Herman dbał o to, aby kościół płocki i dwór przeniesiony z Krakowa zasługiwały na miano rezydencji władcy.

W Płocku znajdowała się kancelaria książęca wystawiająca dokumenty państwowe pieczętowane pieczęcią panującego, szkoła kształcąca młodzież feudalną. Tam też mieszkało liczne grono dostojników państwowych piastujących wysokie urzędy, doradców władcy, posłów.

6
W latach 1130-1144 biskup płocki Aleksander z Malonne wybudował na Wzgórzu Zamkowym w Płocku nową katedrę w stylu romańskim.

Ufundował osadzone w niej brązowe drzwi wejściowe (z opisu Joachima Lelewela znane jako drzwi płockie), wykonane na zamówienie w ludwisarni Riquina i Weismutha w Magdeburgu. Obecnie w katedrze znajduje się kopia tych drzwi, gdyż oryginał już w średniowieczu został wywieziony na Litwę (obecnie znajdują się w nowogrodzkim soborze Mądrości Bożej na terenie Rosji).

 

7
Od 1138 roku Płock stała się stolicą książąt mazowieckich.

Około 1180 roku przy kolegiacie św. Michała powstała szkoła, która jako jedyna z polskich szkół powstałych w średniowieczu, przetrwała do czasów współczesnych. Obecnie jest to Liceum Ogólnokształcące im. Marszałka Stanisława Małachowskiego, popularnie zwane Małachowianka.

W czasie potopu szwedzkiego w budynku szkoły nocował król szwedzki Karol X Gustaw. Wraz z opuszczeniem szkoły przez wojska szwedzkie zrabowana została biblioteka szkolna.

Wychowankiem szkoły był Ignacy Mościcki, a w 1946 roku Małachowiankę ukończył Tadeusz Mazowiecki, pierwszy premier III RP, natomiast jego siostra, Krystyna Mazowiecka uczyła w szkole języka francuskiego.

Jednym z nauczycieli w szkole w latach 30. XVII wieku był św. Andrzej Bobola.

8
Płock uzyskała prawa miejskie w 1237 roku.
Była to lokacja na prawie chełmińskim. Akt ten zachował się do czasów współczesnych w dokumencie biskupa płockiego Piotra I.
9
Płock doświadczała wielu napadów i klęsk wojennych.
W XIII wieku dwukrotnie został napadnięty przez Prusów, a w 1262 roku w odwecie za sojusz Mazowsza z Krzyżakami najechał go książę litewski, zdobył go i spalił wraz z zamkiem. Przypuszcza się, że to właśnie wtedy zostały wywiezione z Płocka brązowe drzwi katedry.
10
Król Kazimierz Wielki, który był jednocześnie księciem płockim, powiększył miasto, nadał mu prawo chełmińskie, a także zwolnił je od czynszów i innych obciążeń.
Wybudował też nowy zamek otoczony podwójnym pasem murów obronnych i fosą. Miasto otoczone było nowoczesnymi fortyfikacjami, a wjazdu do miasta strzegły trzy bramy: Dobrzyńska, Bielska i Wyszogrodzka.

Najnowsze tematy

Ciekawostki o palczaku madagaskarskim
Przez wielu uważany za najdziwniejsze i najbrzydsze zwierzę świata. Do 1961 roku uważany za gatunek wymarły. Występuje tylko na Madagaskarze. Tubylc ...
Ciekawostki o Johannie Wolfgangu von Goethe
Johann Wolfgang Goethe żył i tworzył na przełomie XVIII i XIX wieku. Był niemieckim poetą, dramatopisarzem, powieściopisarzem, naukowcem, mężem stanu, ...
Ciekawostki o kasztanach
Kasztan nie jest tym samym drzewem, które powszechne jest w naszych ogrodach i parkach, choć potocznie takim mianem się go określa. Kasztan, w odróżni ...
Ciekawostki o Poczdamie
Poczdam jest stolicą Brandenburgii. Ze względu na swoją historyczną przeszłość jest miastem międzynarodowym, czego odzwierciedleniem jest także różnor ...
Ciekawostki o kuokach
Kuoki słyną ze swojego uśmiechu. Te małe torbacze zamieszkujące Australię stały się swego rodzaju światowym fenomenem. Od 2010 roku rzesze turystów po ...
Ciekawostki o Camilli Parker Bowles
Od 50 lat jej życie toczy się u boku obecnego króla Karola III. Pochodzi z dobrze sytuowanej, szlacheckiej rodziny. Ma za sobą burzliwą historię, nieu ...
Ciekawostki o Zygmuncie I Starym
Zygmunt I Stary był przedostatnim Jagiellonem na polskim tronie. Jako przedostatni z sześciu braci nie był brany pod uwagę, jako następca tronu. Okoli ...
Ciekawostki o zamku Balmoral
Zamek Balmoral jest prywatną rezydencją brytyjskiej rodziny królewskiej. Zakupiony w 1852 roku przez księcia Alberta, męża królowej Wiktorii, stał się ...