Zwierzęta

Ciekawostki o dzierzbach

Znaleźliśmy 14 ciekawostek na temat dzierzb

Niezwykle brutalne ptaki

Te niewielkie ptaki, wielkością porównywane do wróbla lub kosa, cieszą się niechlubną sławą najbrutalniejszych ptaków na świecie. Mówi się o nich także Hannibal Lecter wśród ptaków. Na miano takie zasłużyły sobie swoimi żywieniowymi obyczajami. Nie dość, że w ich menu znajdują się owady, ssaki, płazy i gady, to nie gardzą również ptakami. Ale upolowanego pokarmu nie zjadają w zaciszu domowym, a nabijają go na ciernie, druty kolczaste, bądź każdy możliwy kolec. Miejsca, w których żerują dzierzby mogą wyglądać makabrycznie dla człowieka, który się na nie natknie, ale w przyrodzie nie jest to dziwne zjawisko.
Dzierzby
1
Dzierzby to ptaki z rzędu wróblowatych (Passeriformes), należące do rodziny Laniidae.
Rodzina ta składa się z 34 gatunków w czterech rodzajach: Lanius, Corvinella, Eurocephalus, Urolestes.
2
Najbardziej licznym rodzajem jest Lanius, a jego nazwa pochodzi od łacińskiego słowa "rzeźnik".
Dzierzby czasami też nazywane są ptakami rzeźniczymi ze względu na ich zwyczaje żywieniowe. Powszechna angielska nazwa dzierzby - shrike, pochodzi od staroangielskiego scrīc i nawiązuje do piskliwego głosu jaki ten ptak wydaje.
3
Dzierzby występują głównie w Eurazji i Afryce.

Jeden gatunek zamieszkuje Nową Gwineę, dwa gatunki spotykane są w Ameryce Północnej (dzierzba karłowata i dzierzba północna). Dzierzby nie występują w Ameryce Południowej i Australii.

W Polsce gniazdują obecnie trzy gatunki dzierzb: gąsiorek, srokosz i czarnoczelna. Do niedawna gniazdowała też dzierzba rudogłowa. Wyjątkowo przylatują: dzierzba pustynna i śródziemnomorska.

4
Dzierzby zamieszkują siedliska otwarte, zwłaszcza stepy i sawanny.

Kilka gatunków zamieszkuje lasy i rzadko spotykane są w siedliskach otwartych. Niektóre gatunki rozmnażają się latem w północnych szerokościach geograficznych, a następnie migrują do cieplejszych siedlisk.

Dowiedz się więcej ...
5
Dzierzby to ptaki średniej wielkości o szarym, brązowym lub czarno-białym upierzeniu, czasami z rdzawymi plamami.

Większość gatunków ma od 16 do 25 cm długości, jedynie rodzaj Corvinella z bardzo wydłużonymi piórami ogonowymi może osiągać do 50 cm długości.

Ich dzioby są mocne, zagięte na końcu haczykowato, jak u ptaków drapieżnych, co odzwierciedla ich naturę mięsożercy. Dziób zakończony jest ostrym wyrostkiem, tzw. "ząbkiem". Mają krótkie, zaokrąglone skrzydła i schodkowany ogon. Głos, który wydają jest przenikliwy.

6
W różnych publikacjach dzierzby często nazywane są Hannibalem Lecterem wśród ptaków lub najbrutalniejszym ptakiem na świecie.

Ptaki te odżywiają się gryzoniami, ptakami, gadami, płazami, a także dużymi owadami. Potrafią upolować na przykład kosa, czy młodego szczura.

Dowiedz się więcej ...
7
Dzierzby zabijają kręgowce chwytając lub przebijając szyję dziobem i gwałtownie potrząsają zdobyczą.
Stosowane przez nie nabijanie zdobyczy na cierń służy też jako adaptacja do jedzenia toksycznych owadów, np. konika polnego Romalea microptera. Ptak czeka 1-2 dni aż toksyny w pasikoniku ulegną degradacji, zanim go zje.
8
W Polsce gniazdują trzy gatunki dzierzb: dzierzba czarnoczelna, dzierzba gąsiorek i dzierzba srokosz.

Dzierzba czarnoczelna (Lanius minor) spotykana jest we wschodniej części kraju, jednak ostatni potwierdzony lęg na terenie Polski miał miejsce w 2010 roku. Dawniej był to ptak dość rozpowszechniony, w XIX wieku zamieszkiwał większość niżowej części ziem polskich, jednak od początku XX wieku nastąpił regres populacji.

Jeszcze w latach 80. XX w. populację szacowano na około 100 par, to w latach 2008-2012 już tylko na zaledwie 1-3 par.

9
Dzierzba czarnoczelna jest ptakiem o wyprostowanej sylwetce i długim ogonie.

Na głowie posiada szeroką czarną maskę, która u dorosłych osobników zajmuje czoło (u dzierzby srokosz występuje tylko czarny pasek oczny z białym obramowaniem od góry, przechodzący na czoło). Ciało i głowa są barwy szaroniebieskiej.

Na skrzydle widoczne jest białe lusterko, a na ogonie białe obszary. Jest mniejsza od srokosza, ale śpiewa głośniej niż on. Ofiary wabi różnymi skrzeczącymi dźwiękami, podobnie jak sroki, wydając je w podrygującym locie oraz zawisając w powietrzu.

10
Dzierzba czarnoczelna wyprowadza jeden lęg w roku, pod koniec maja i w czerwcu.

Gniazdo buduje w koronie wysokiego drzewa (zwykle około 10 m nad ziemią), w rozwidleniu konarów, blisko pnia, często na topolach lub drzewach owocowych.

Charakterystycznymi elementami gniazda tego ptaka, oprócz korzeni, gałązek, grubych źdźbeł trawy, piór, są wplecione w jego środkową część liczne duże, zielone rośliny.

11
W Polsce dzierzba czarnoczelna objęta jest ochroną gatunkową ścisłą.
Na Czerwonej liście ptaków Polski została sklasyfikowana jako gatunek krytycznie zagrożony, prawdopodobnie wymarły.
12
Dzierzba gąsiorek (Lanius collurio) jest najliczniejszym przedstawicielem dzierzb w Polsce.

Jest wielkości wróbla lub kosa, od którego ma smuklejsza sylwetkę. Występuje u niego wyraźny dymorfizm płciowy. Samiec posiada czarną maskę wokół oczu.

Najliczniej występuje na Pomorzu Zachodnim i w Dolinie Dolnej Odry, choć spotkać go można w całym kraju. Jego środowiskiem są nasłonecznione, otwarte, suche tereny z ciernistymi krzewami, a także wrzosowiska, torfowiska oraz wszelkie zarośla.

13
Gąsiorki są ptakami dziennymi.

Zawsze siadają nieruchomo w pozycji wyprostowanej. Są trudne do obserwacji. Często przesiadują na drutach, słupach lub wierzchołkach krzaków, skąd wypatrują zdobyczy. Zdenerwowany ptak kręci i uderza ogonem.

Samiec często naśladuje głosy innych ptaków, często gęsi, skąd wzięła się nazwa gatunkowa tej dzierzby.

W porównaniu do swoich niewielkich rozmiarów, gąsiorki mogą chwytać zaskakująco duże zdobycze - potrafią upolować na przykład żabę.

Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową, a na Czerwonej liście ptaków Polski został sklasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (podobnie jak srokosz).

14
Srokosz jest największym przedstawicielem dzierzb w Polsce.

Srokosze spotykane są na terenie całego kraju. Preferują obszary rolnicze z połaciami rdzennej roślinności. Pod względem upierzenia nie występuje u nich dymorfizm płciowy.  Typowym zawołaniem srokosza jest niski, przeciągły gwizd.

Podstawą diety srokosza są norniki i owady. Gdy w pożywieniu brakuje norników, zastępują je wtedy innymi ssakami lub ptakami (mysikróliki, sikory, świergotki, trznadle, wróble, skowronki i zięby), rzadziej są to ptaki dorównujące masą samemu srokoszowi, jak np. drozdy. W przeciwieństwie do gąsiorków srokosze nie zjadają piskląt.

Lubisz ciekawostki?

Podobne tematy

20 ciekawostek o Kondorze wielkim
20 ciekawostek o Kondorze wielkim
Olbrzymi padlinożerca
Te majestatyczne i ogromne ptaki można zaobserwować, gdy wznoszą się nad rozległym pasmem Andów w poszukiwaniu padliny. Podczas swojego lotu praktyczn ...
15 ciekawostek o bażancie zwyczajnym
15 ciekawostek o bażancie zwyczajnym
Phasianus colchicus
Bażanty to dość popularne w Polsce ptaki łowne. Gatunek ten wykształcił się około 20 milionów lat temu. Początkowo występował na terenie Azji środkowe ...
26 ciekawostek o łabędziach
26 ciekawostek o łabędziach
Symbol piękna, czystości i delikatności
Łabędź niemy to piękny i majestatyczny ptak, którego często możemy spotkać w zbiornikach wodnych, zarówno dzikich jak i tych w miejskich parkach. Są n ...
29 ciekawostek o srokach
29 ciekawostek o srokach
Inteligentne i ciekawskie
Sroki to bardzo inteligentne zwierzęta o ciekawych zwyczajach. Nie są ptakami płochliwymi dlatego od wieków obecne są w ludzkiej kulturze. Niestety w ...
12 ciekawostek o tukanie toko
12 ciekawostek o tukanie toko
Ramphastos toco - ptak z imponującym dziobem
Tukan toko to największy i najbardziej znany gatunek tukana, który zadomowił się w tropikalnych lasach Ameryki Południowej. Jest on jednym z najpopula ...
24 ciekawostki o żurawiach
24 ciekawostki o żurawiach
Piękne ptaki o charakterystycznym krzyku
Te duże ptaki zasiedlają zwykle podmokłe tereny, na których znajdują obfite ilości pokarmu. Odżywiają się głównie roślinami, czasem wchodząc w szkodę ...
20 ciekawostek o Kaczce krzyżówce
20 ciekawostek o Kaczce krzyżówce
Anas platyrhynchos
Krzyżówka pospolita to najpopularniejszy ptak łowny w Polsce. Jest bardzo liczna i z łatwością zasiedla różne środowiska do których doskonale się adap ...
14 ciekawostek o ptaku dodo
14 ciekawostek o ptaku dodo
Wymarły gatunek, który być może powróci
Ptak dodo (Raphus cucullatus) zyskał sławę jako symbol wymarcia i zagłady. Zamieszkiwał odległą wyspę Mauritius na Oceanie Indyjskim, gdzie pozbawiony ...

Najnowsze tematy

19 ciekawostek o K2
19 ciekawostek o K2
To dzika góra, która próbuje Cię zabić
K2 zwany jest także Czogori. Jest drugim co do wysokości szczytem na Ziemi i najwyższym szczytem Karakorum. Podczas próby zdobycia szczytu życie strac ...
30 ciekawostek o pszczołach
30 ciekawostek o pszczołach
Niezwykle cenne owady
Pszczoły zawsze budziły fascynację człowieka z powodu korzyści płynących z ich działalności oraz ze względu na niezwykłą organizację społeczną. Społec ...
15 ciekawostek o Jezioraku
15 ciekawostek o Jezioraku
Najdłuższe naturalne jezioro w Polsce
Jeziorak to najdłuższe naturalne jezioro oraz szóste pod względem powierzchni w Polsce. Położone jest na Pojezierzu Iławskim i stanowi jego perłę przy ...
12 ciekawostek o Samos
12 ciekawostek o Samos
Miejsce narodzin Pitagorasa
Samos, położona na wschodnim krańcu Morza Egejskiego, to malownicza wyspa, bogata w historię, kulturę i przyrodę. Otoczona turkusowymi wodami i zielon ...
20 ciekawostek o Syrakuzach
20 ciekawostek o Syrakuzach
Miasto Archimedesa
Syrakuzy to miasto usytuowane na wschodnim wybrzeżu Sycylii we Włoszech. Jego korzenie sięgają czasów starożytnych, kiedy to było jednym z najważniejs ...
15 ciekawostek o Władzie Palowniku
15 ciekawostek o Władzie Palowniku
Drakula
Wład III Palownik, znany również jako Wład III Drakula, to postać historyczna, która wzbudza kontrowersje i fascynacje zarówno w Rumunii, jak i za gra ...
11 ciekawostek o chlebie
11 ciekawostek o chlebie
Symbol wspólnoty
Chleb - symbol żywności, która od tysięcy lat odgrywa kluczową rolę w życiu człowieka. Od starożytnych cywilizacji po współczesność, chleb był stałym ...
16 ciekawostek o marihuanie
16 ciekawostek o marihuanie
Kontrowersyjna używka
Marihuanę, zwyczajowo nazywaną również konopiami indyjskimi, od dawna otacza aura kontrowersji i fascynacji. Jest to roślina, której historia sięga ty ...

Podobne tematy