Ciekawostki o Bieszczadzkim Parku Narodowym

Bieszczadzki Park Narodowy
Znaleźliśmy 21 ciekawostek na temat Bieszczadzkiego Parku Narodowego

Trzeci co do wielkości park narodowy na terenie Polski

Spośród 23 parków narodowych w Polsce, Bieszczadzki Park Narodowy jest trzecim co do wielkości i największym parkiem narodowym polskich gór. Chroni on unikatową przyrodę Karpat Wschodnich, m.in. połonin, które występują tylko tam i są charakterystycznym elementem tamtego krajobrazu.

1
Bieszczadzki Park Narodowy (BdPN) jest jednym z 23 parków narodowych w Polsce.
Jest trzecim co do wielkości, po Biebrzańskim Parku Narodowym i Kampinoskim Parku Narodowym. Jest też największym parkiem narodowym w polskich górach.
2
Symbolem parku, jego gatunkiem herbowym jest ryś - największy europejski kot.
Ryś jest nie tylko obecny w logo parku, ale jest przede wszystkim prawdziwą wizytówką Bieszczadów. Ten największy europejski kot, trzeci po niedźwiedziu i wilku największy europejski ssak drapieżny, świetnie czuje się w bieszczadzkich ostępach. Ryś przewyższa gabarytami nasze domowe koty, długość jego ciała waha się pomiędzy 90 a 150 cm, natomiast waga oscyluje w granicach 16-35 kg. Charakteryzuje go cętkowana sierść, a także uszy zakończone pędzelkami sztywnych, czarnych włosów oraz stwarzające wrażenie tzw. kryzy i bokobrodów, dłuższe włosy na szyi i spodzie głowy. Największym przysmakiem rysia jest sarna, rzadziej łoś, jeleń czy dzik. Często w jego menu znajdują się ptaki oraz mniejsze ssaki. Rysie są niezwykle zwinne i sprytne, potrafią wspinać się po drzewach. Podobnie jak koty domowe wylizują swoją sierść i mruczą.
3
Bieszczadzki Park Narodowy położony jest w południowo-wschodniej Polsce, w Bieszczadach Zachodnich, będących najbardziej na zachód wysuniętą częścią Karpat Wschodnich.
Jego powierzchnia wynosi aktualnie 29201,06 ha. Ekosystemy leśne zajmują 25019,68 ha, połoniny - 1821,41 ha, pozostałe ekosystemy nieleśne 215,18 ha, grunty pod wodami (rzeki i potoki) -78,01, grunty zabudowane, drogi i inne -166,77 ha. Na obszarze parku leży najbardziej na południe wysunięty punkt Polski - szczyt Opołonek (1028 m n.p.m.), położony przy granicy z Ukrainą.
4
Park utworzono w 1973 roku.
W 1992 roku stał się częścią Międzynarodowego Rezerwatu Biosfery "Karpaty Wschodnie". Rezerwat ten obejmuje swoim zasięgiem trzy parki narodowe: Bieszczadzki Park Narodowy, Park Narodowy Połoniny na Słowacji oraz Użański Park Narodowy na Ukrainie. Przylegają do nich dwa polskie parki krajobrazowe: Doliny Sanu i Ciśniańsko-Wetliński oraz na Ukrainie Nadsański Park Krajobrazowy. W 1998 roku BdPN (jako drugi po Białowieskim Parku Narodowym) otrzymał Dyplom Europejski przyznawany przez Radę Europy w uznaniu za wysiłki włożone w ochronę unikalnych w skali kontynentu wartości przyrodniczych. Bieszczadzki Park Narodowy i większa część Bieszczadów Zachodnich zostały objęte ochroną w ramach europejskiej sieci Natura 2000. Od 2021 roku 11% powierzchni parku jest wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
5
Pierwsze plany utworzenia parku pochodzą z połowy lat 50. XX wieku.
Powstał jednak dopiero w 1973 roku i jego pierwotna powierzchnia wynosiła 5955 ha. Obszar parku był czterokrotnie powiększany w latach 1989, 1991, 1996 i 1999.
6
W latach 50. połoniny bieszczadzkie znajdowały się w zarządzie dyrektora Tatrzańskiego Parku Narodowego.
Związane to było z poszukiwaniem nowych pastwisk dla podhalańskich owiec, które nie mogły być wypasane na tatrzańskich łąkach, nie miały tam wstępu ze względu na ścisłą ochronę TPN.
7
W okresie powojennym (1944-47) z obszarów, które obecnie znajdują się w granicach BdPN wysiedlono ludność ukraińską.
Te opuszczone tereny porosły drzewami i krzewami, zaczęły się tam pojawiać dzikie zwierzęta. Ukształtował się tam krajobraz w połowie naturalny, w połowie spowodowany działalnością ludzi, zwany "krainą dolin". W dolinach tych nadal można odnaleźć ślady dawnego osadnictwa: podmurówki domów, piwnice, zawalone studnie, miedze, terasy pól, przydrożne drzewa czy pozostałości zdziczałych sadów. Na terenach tych prowadzi się regularne koszenie, a od 1993 roku wypasa się tam także konie huculskie, których hodowla znajduje się w Tarnawie Niżnej i Wołosatem.
8
Bieszczadzki Park Narodowy chroni najwyższe partie polskiej części Karpat Wschodnich.
W parku wyróżnia się dwa piętra roślinno-klimatyczne: piętro lasów liściastych i mieszanych występujące powyżej piętra podgórza - regiel dolny i połoniny - piętro wschodniokarpackich hal powyżej górnej granicy lasów (od wysokości 1150-1250 m. n.p.m.), zajmujące powierzchnię około 1800 ha.
9
Około 80% Bieszczadzkiego Parku Narodowego zajmują lasy.
Są to naturalne lasy liściaste i mieszane z bukiem, olszą szarą, jaworem, świerkiem i jodłą - 15% tych lasów uznaje się za drzewostany puszczańskie o charakterze pierwotnym (południowo-zachodnie zbocza Małej i Wielkiej Rawki oraz północne stoki Smereka). Prawie 70% powierzchni tych obszarów objęte jest ochroną ścisłą - jest to najwyższy wskaźnik spośród wszystkich parków narodowych w Polsce.
10
Powyżej górnej granicy lasów, na wysokości od 1150-1250 m n.p.m. rozciągają się połoniny - unikalne i niespotykane w innym rejonie Polski wschodniokarpackie hale.
Prawie 90% tego obszaru podlega ochronie ścisłej. Kiedyś, dawni mieszkańcy tych terenów prowadzili na połoninach intensywny wypas bydła, który zakończył się w latach 40. Rośnie na nich szereg roślin rzadko spotykanych lub w ogóle nie spotykanych w innych polskich górach, takich jak: tojad bukowiński, fiołek dacki, ostrożeń wschodniokarpacki, pszeniec Herbicha. Wczesną wiosną wzdłuż cieków wodnych zakwita tutaj karpacki podgatunek śnieżycy wiosennej, charakteryzujący się często obecnością dwóch kwiatów na jednej łodydze.