Geografia

Ciekawostki o jesieni

Znaleźliśmy 15 ciekawostek na temat jesieni

Wielobarwna pora roku

Jesień to pora roku, którą się albo lubi albo nienawidzi. Niektóre jej aspekty urzekają: ciepła słoneczna pogoda, feeria barw na drzewach i krzewach, babie lato. Gorzej, gdy pokazuje swoje smutniejsze oblicze w postaci ulewnych deszczy, silnego październikowego wiatru i chłodu. Poza tym jest to okres przemijania, który wywołuje smutek, nostalgię i napawa depresyjnie. Często wynikiem tych nostalgicznych nastrojów bywa liryczna twórczość poetycka, malarska, muzyczna. Ale przede wszystkim jest to nieunikniona pora roku, dzięki której na wiosnę odrodzi się nowe życie.
Jesień
1
Jesień jest jedną z czterech podstawowych pór roku w przyrodzie strefy klimatu umiarkowanego.
Oznacza przejście od lata do zimy, we wrześniu - na półkuli północnej lub w marcu - na półkuli południowej, kiedy czas światła dziennego staje się zauważalnie krótszy, a temperatura znacząco spada.
2
Rozróżnia się jesień klimatyczną i astronomiczną.

Za jesień klimatyczną przyjmuje się okres w roku następujący po lecie, w którym średnie dobowe temperatury powietrza wahają się pomiędzy 15 a 5 °C.

Jesień astronomiczna rozpoczyna się od równonocy jesiennej, która trwa aż do przesilenia zimowego, co na półkuli północnej oznacza okres pomiędzy 23 września a 22 grudnia.

3
Na półkuli południowej wszystkie te zjawiska i daty przesunięte są o pół roku.
Za miesiące jesienne uznaje się tam marzec, kwiecień i maj.
4
Za miesiące jesienne na półkuli północnej uznaje się wrzesień, październik i listopad.
Podczas jesieni astronomicznej dzień jest krótszy od nocy, a ponad to z każdą kolejną dobą przybywa nocy a ubywa dnia.
5
W Europie Środkowej wyróżnia się jeszcze dwie fenologiczne pory, na które podzielona jest jesień: wczesną jesień (polecie) i jesień.

Fenologia jest nauką, która bada zależność między zmianami czynników klimatycznych, a cyklicznymi zjawiskami w przyrodzie ożywionej, takim jak kiełkowanie, kwitnienie, owocowanie, zrzucanie liści u roślin, zapadanie w sen zimowy, odloty ptaków, wystąpienie dwóch pokoleń u niektórych owadów.

Ze względu na przedmiot badań można wyróżnić fitofenologię, zoofenologie i agrofenologię.

6
Wczesna jesień jest porą, w której dojrzewa wiele owoców.
Za wskaźnikowe uważa się owoce kasztanowca zwyczajnego, derenia świdwy i ligustru pospolitego. Wczesną jesienią także wrzos osiąga pełnię kwitnienia.
7
Jesienią właściwą drzewa zaczynają przechodzić w okres zimowego spoczynku, objawiający się żółknięciem liści.
Wyznacznikiem jest tu kasztanowiec zwyczajny i brzoza brodawkowata. W czasie jesieni liście brzozy brodawkowatej w pełni opadają.
8
Fenologiczna jesień  kończy się, gdy pojawia się mróz.
Etap przejściowy pomiędzy jesienią a zimą nosi nazwę przedzimie.
9
Jesień jest okresem, w którym rośliny wieloletnie gromadzą substancje zapasowe.

Proces ten rozpoczyna się już pod koniec lata, kiedy większość gatunków drzew zmniejsza poziom aktywności, odprowadzając składniki rezerwowe z liści do pnia i korzeni.

Drzewa liściaste zrzucają liście, które i tak zimą nie mogły by prowadzić fotosyntezy. Materiały zapasowe są odprowadzone, ustaje przewodnictwo wodne, w związku z tym liść obumiera i odpada. To przystosowanie drzew wynika również z faktu, że od października wieją silne wiatry, a brak liści zmniejsza opór wiatru.

10
Liście drzew zmieniają jesienią także swą barwę, stając się kolorowe: żółte, pomarańczowe, czerwone.

W okresie jesiennego przygotowania roślin wieloletnich do zimowego spoczynku, zawarty w liściach chlorofil ulega rozkładowi na proste związki, które transportowane są w głąb rośliny i magazynowane w pniu i korzeniach.

Liście pozbawione chlorofilu stają się żółte, pomarańczowe, czerwone, gdyż w wyniku zaniku zielonego barwnika, widoczne staja się inne barwniki: antocyjany, dające barwę czerwoną, karoteny - barwa pomarańczowa i flawonoidy - barwa żółta.

11
Jesień to także okres, kiedy wiele ptaków opuszcza naszą strefę klimatyczną, przenosząc się do ciepłych krajów.
Najbardziej charakterystyczne są odloty bocianów, ale także żurawi i kaczek.
12
Jesień to czas, kiedy również ludzie przygotowują się do zimy poprzez gromadzenie zapasów.

Wszystkie produkty, które urosły i dojrzały latem bywają przetwarzane i przygotowywane do przechowywania. Wykopywane są w końcu września ziemniaki, buraki, marchew, a w lasach zbiera się grzyby, których największa różnorodność występuje jesienią.

W wiejskich społecznościach wykopki są tradycyjnie okazją do świętowania: palenia wieczorem ogniska, śpiewów i pieczenia ziemniaków. Organizowane są imprezy pod hasłem "wykopki" ale też "święto ziemniaka" lub "święto pieczonego ziemniaka".

13
Jesień to pora roku kojarzona ze smutkiem i nostalgią, która zawsze inspirowała artystów: poetów, malarzy, twórców muzyki.
O jesieni pisali m.in. Julian Tuwim, Konstanty Ildefons Gałczyński, Marian Hemar, Juliusz Słowacki. Antonio Vivaldi stworzył cykl concerti grossi "Cztery pory roku", z których trzeci nosi nazwę "Jesień" i przedstawia muzycznie opadanie liści, zawieję i słotę późnojesienną.
14
Z jesienią związane jest też babie lato.
Są to unoszone w powietrzu nici przędne wytwarzane przez młode pająki obu płci, z gatunków o niewielkich rozmiarach, zaliczanych do wielu rodzin. W Europie Środkowej zjawisko to obserwowane jest zwykle w drugiej połowie września. Potocznie okres jego występowania określany jest również jako babie lato.
15
Jesień to także dożynki - Święto Plonów, Wieńce.
Jest to ludowe święto połączone z obrzędami dziękczynnymi za ukończenie żniw i prac polowych.
Lubisz ciekawostki?

Najnowsze tematy

20 ciekawostek o Syrakuzach
20 ciekawostek o Syrakuzach
Miasto Archimedesa
Syrakuzy to miasto usytuowane na wschodnim wybrzeżu Sycylii we Włoszech. Jego korzenie sięgają czasów starożytnych, kiedy to było jednym z najważniejs ...
15 ciekawostek o Władzie Palowniku
15 ciekawostek o Władzie Palowniku
Drakula
Wład III Palownik, znany również jako Wład III Drakula, to postać historyczna, która wzbudza kontrowersje i fascynacje zarówno w Rumunii, jak i za gra ...
11 ciekawostek o chlebie
11 ciekawostek o chlebie
Symbol wspólnoty
Chleb - symbol żywności, która od tysięcy lat odgrywa kluczową rolę w życiu człowieka. Od starożytnych cywilizacji po współczesność, chleb był stałym ...
16 ciekawostek o marihuanie
16 ciekawostek o marihuanie
Kontrowersyjna używka
Marihuanę, zwyczajowo nazywaną również konopiami indyjskimi, od dawna otacza aura kontrowersji i fascynacji. Jest to roślina, której historia sięga ty ...
14 ciekawostek o Salem
14 ciekawostek o Salem
Amerykańska stolica grozy
Salem, nazywane "Miastem Czarownic", budzi skojarzenia z tajemnicą, historią i niezwykłymi wydarzeniami. Położone na wschodnim wybrzeżu, w stanie Mass ...
19 ciekawostek o Kirunie
19 ciekawostek o Kirunie
Szwedzkie miasto z lokalną anomalią magnetyczną
Kiruna, miasto zakorzenione w sercu Laponii, stanowi nie tylko ośrodek górniczy, lecz także fascynujące centrum kultury, historii i natury arktycznej. ...
16 ciekawostek o Bali
16 ciekawostek o Bali
Wyjątkowe miejsce na ziemi
Bali to wyspa w archipelagu Indonezji, jedna z najbardziej popularnych wysp w regionie Azji Południowo-Wschodniej. Słynie z bogatej kultury i tradycji ...
9 ciekawostek o żółwiu Jonathanie
9 ciekawostek o żółwiu Jonathanie
Najstarsze znane żyjące zwierzę lądowe
Żółw Jonathan to wyjątkowa postać w krainie zwierzęcych legend. Jego imponujący wiek i niezwykła historia życia uczyniły go jednym z najbardziej znany ...

Podobne tematy