Rośliny

Ciekawostki o rzepaku

Znaleźliśmy 25 ciekawostek na temat rzepaku

Odmiana kapusty rzepak

Rzepak - jedna z trzech odmiana kapusty rzepak (Brassica napus) jest prawdopodobnie mieszańcem kapusty warzywnej i kapusty właściwej. Należy do roślin oleistych uprawianych ze względu na wysoką zawartość tłuszczu. Cechą charakterystyczną rzepaku są jego intensywnie żółte, czteropłatkowe kwiaty, dzięki którym pola wyglądają w maju wręcz magicznie.
Rzepak
1
Rzepak jest jedną z najważniejszych roślin uprawnych w Polsce.
2
Pierwsze wzmianki o uprawie rzepaku pochodzą sprzed 6000 lat z Azji.
3
W Europie rzepak zaczęto uprawiać w XIII wieku.
Wtedy olej rzepakowy wykorzystywano jako paliwo do lamp, a później również do produkcji mydła.
4
W Polsce nasiona roślin oleistych znajdowano już w wykopaliskach z X wieku.
W czasach pańszczyźnianych olej rzepakowy wykorzystywany był przez biedotę jako omasta.
5
Rzepak obecnie uprawiany jest w wielu krajach świata, w klimacie umiarkowanym i podzwrotnikowym.
6
Największym w Europie producentem rzepaku jest Francja, a następnie Niemcy.
Na świecie największymi producentami są: Kanada, Chiny i Indie. Polska tym rankingu jest na ósmej pozycji.
7
Rzepak występuje w dwóch formach: jary i ozimy.
Rzepak jary jest rośliną jednoroczną a ozimy, dwuletnią.
8
W Polsce uprawia się głównie rzepak ozimy, jego uprawy zajmują 95% powierzchni upraw wszystkich roślin oleistych.
Nasiona wysiewa się w sierpniu, kiełkują już po tygodniu od wysiania do gruntu. Jeszcze przed zimą rzepak wytwarza krótką łodygę pokrytą kilkoma liśćmi. Pełny rozwój i kwitnienie następuje na wiosnę. Pierwsze kwiaty pojawiają się w maju, choć w cieplejszych rejonach pola mogą zakwitać już w kwietniu.
9
Rzepak kwitnie przez około 45 dni, a kwiaty zapylane są przez pszczoły.
Rzepak jary kwitnie na przełomie czerwca i lipca.
10
Owoc rzepaku to łuszczyna (suchy, pękający owoc), zawierający wiele nasion.
Łuszczyna pęka dość łatwo, dlatego przy zbiorze może dochodzić do istotnych strat.
11
Nasiona rzepaku ozimego zawierają zwykle 45-47% tłuszczu.
Do wyprodukowania litrowej butelki oleju potrzeba około 2,5 -3 kg nasion rzepaku.
12
Tłuszcz z nasion uzyskuje się głównie przez tłoczenie wstępnie zmiażdżonych nasion zimnych lub podgrzanych w prasach ślimakowych lub walcowych lub przez ekstrakcję za pomocą różnych rozpuszczalników.
W przemyśle, w zależności od potrzeb, stosuje się jednokrotne lub dwukrotne tłoczenie.
13
Otrzymany w wyniku tłoczenia olej ma kolor ciemnożółty, po poddaniu go rafinacji zmienia kolor na jasnożółty.
Olej przeznaczony do konsumpcji musi być dezodoryzowany.
14
Uzyskany z nasion olej jadalny przeznaczony jest do produkcji margaryny i innych tłuszczy kuchennych.
15
W przemyśle olej rzepakowy wykorzystuje się do produkcji pokostu.
Wytwarza się z niego również paliwo do napędu silników wysokoprężnych, biodiesel.
16
Po wytłoczeniu oleju z nasion pozostaje tzw. śruta poekstrakcyjna, która jest cenną paszą dla zwierząt, zawierającą dużą ilość białka.
17
Słoma rzepakowa nie nadaje się ani na paszę dla zwierząt ani na ściółkę.
Wykorzystuje się ją jako opał lub do produkcji płyt pilśniowych.
18
Rzepak ma bardzo duże znaczenie w pszczelarstwie.
Jest rośliną miododajną, dzięki dużym połaciom upraw stanowi bogate źródło surowca dla pszczół.
19
Olej rzepakowy nazywany jest "oliwą Północy" i jest podstawowym olejem roślinnym w Polsce a także w wielu europejskich krajach.
W kuchni służy niemalże do wszystkiego: smażenia, duszenia, pieczenia, do sałatek i dressingów.
20
Kiedyś olej rzepakowy nie cieszył się dobrą sławą ze względu na dużą zawartość kwasu erukowego.
Kwas ten wykazuje działanie toksyczne na organizm. Stanowił on nawet 50% kwasów tłuszczowych w tym oleju.
21
Obecnie olej wytłacza się z odmian rzepaku bezerukowych, zwanych także podwójnie ulepszonymi, które zawierają mniej niż 2% tego kwasu tłuszczowego.
22
90% zawartości oleju rzepakowego stanowią nienasycone kwasy tłuszczowe.
W większości są to: kwas oleinowy, linolowy i linolenowy, czyli niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT), odgrywające istotną rolę w wielu procesach metabolicznych.
23
Olej rzepakowy odznacza się optymalnym stosunkiem kwasów omega-6 do omega-3 (2:1).
Jednocześnie zawiera zaledwie 7% kwasów tłuszczowych nasyconych, czyli o połowę mniej niż oliwa z oliwek.
24
Jest cennym źródłem witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, zwłaszcza prowitaminy A, a także witaminy K i E.
Zawiera też sterole roślinne, fitosterole które są jednym z podstawowych budulców ścian komórek roślinnych. Mają zdolność hamowania absorbcji cholesterolu w jelicie cienkim, przyczyniając się jednocześnie do obniżenia poziomu frakcji LDL cholesterolu.
25
Olej rzepakowy ma również zastosowanie w kosmetyce.
Dzięki wysokiej zawartości nienasyconych kwasów tłuszczowych i przeciwutleniaczy można go wykorzystywać do pielęgnacji skóry i włosów, jako składnik domowych maseczek, do demakijażu czy domowego peelingu.
Lubisz ciekawostki?

Podobne tematy

21 ciekawostek o oliwkach
21 ciekawostek o oliwkach
"Gdzie oliwka nie chce rosnąć, tam kończy się świat śródziemnomorski"
Nie wiadomo dokładnie kiedy i gdzie wyrosło pierwsze drzewo oliwne, charakterystyczne dla rejonu śródziemnomorskiego. Paleobotanicy twierdzą, że dziki ...
18 ciekawostek o szparagach
18 ciekawostek o szparagach
Jedno ze zdrowszych i smaczniejszych wiosennych warzyw
Szparagi cenione są od lat, zwłaszcza w kuchni francuskiej, włoskiej, hiszpańskiej, niemieckiej a ostatnio cieszą się coraz większym uznaniem także w ...
18 ciekawostek o pietruszce
18 ciekawostek o pietruszce
Samo zdrowie. Od korzenia aż po liście
Jest to warzywo powszechnie wykorzystywane w kuchni. Oprócz swoich walorów smakowych posiada też wiele składników odżywczych i może pomagać na niektór ...
22 ciekawostki o rzodkiewce
22 ciekawostki o rzodkiewce
Królowa nowalijek
Kojarzy się z początkiem wiosny, bo jako jedna z pierwszych pojawia się na naszych stołach po zimie. Można ją chrupać między posiłkami, można dodawać ...
15 ciekawostek o pomidorach
15 ciekawostek o pomidorach
Rewelacyjne warzywo każdej kuchni
Czerwone, zielone, żółte, pomarańczowe, czarne. Istnieje ponad 10 000 odmian pomidorów, różniących się między sobą kształtem, kolorem i smakiem. Pomid ...
19 ciekawostek o karczochach
19 ciekawostek o karczochach
Oryginalny kwiat wśród warzyw
Karczochy są roślinami uprawianymi od tysięcy lat jako warzywo. Pochodzą z rejonów śródziemnomorskich i północnej Afryki, należą do rodziny astrowatyc ...
21 ciekawostek o czosnku
21 ciekawostek o czosnku
Lider w świecie roślin leczniczych
Dobrze znany wszystkim czosnek jest warzywem, przyprawą i rośliną leczniczą - w tej dziedzinie jest liderem o potwierdzonej badaniami klinicznymi skut ...
20 ciekawostek o dyni
20 ciekawostek o dyni
Królowa jesieni
Dynia to bardzo smaczne, odżywcze warzywo, a jego pomarańczowy kolor wprawia w dobry nastrój. Dynie spotkać można jednak w wielu wariantach kolorystyc ...

Najnowsze tematy

19 ciekawostek o Kirunie
19 ciekawostek o Kirunie
Szwedzkie miasto z lokalną anomalią magnetyczną
Kiruna, miasto zakorzenione w sercu Laponii, stanowi nie tylko ośrodek górniczy, lecz także fascynujące centrum kultury, historii i natury arktycznej. ...
16 ciekawostek o Bali
16 ciekawostek o Bali
Wyjątkowe miejsce na ziemi
Bali to wyspa w archipelagu Indonezji, jedna z najbardziej popularnych wysp w regionie Azji Południowo-Wschodniej. Słynie z bogatej kultury i tradycji ...
9 ciekawostek o żółwiu Jonathanie
9 ciekawostek o żółwiu Jonathanie
Najstarsze znane żyjące zwierzę lądowe
Żółw Jonathan to wyjątkowa postać w krainie zwierzęcych legend. Jego imponujący wiek i niezwykła historia życia uczyniły go jednym z najbardziej znany ...
19 ciekawostek o Aleksandrze Wielkim
19 ciekawostek o Aleksandrze Wielkim
Strategiczny geniusz, którego rządy rozpoczęły epokę hellenistyczną
Aleksander Macedoński, znany także jako Aleksander Wielki, jest jedną z najbardziej fascynujących postaci w historii starożytnej. Uważany za militarne ...
17 ciekawostek o Auguste Rodinie
17 ciekawostek o Auguste Rodinie
Francuski Michał Anioł
Auguste Rodin, jeden z najwybitniejszych rzeźbiarzy XIX wieku, pozostaje jedną z najbardziej wpływowych postaci w historii sztuki. Jego prace, odznacz ...
21 ciekawostek o Hatszepsut
21 ciekawostek o Hatszepsut
„Pierwsza z dostojnych kobiet”
Otrzymała imię Hatszepsut, które znaczyło „Pierwsza z dostojnych kobiet”. Była królową Górnego i Dolnego Egiptu - jedną z czterech kobiet noszących ty ...
15 ciekawostek o Gustavie Klimcie
15 ciekawostek o Gustavie Klimcie
Malarz kobiet
Gustav Klimt był austriackim malarzem symbolizmu i jednym z najbardziej znanych przedstawicieli secesji wiedeńskiej. Jego prace znane są ze swojego ch ...
21 ciekawostek o Kajmanach
21 ciekawostek o Kajmanach
Wyspy o niezwykle liberalnym systemie bankowym
Kajmany to trzy wyspy na Morzu Karaibskim, które stanowią terytorium zamorskie Wielkiej Brytanii. Swoje korzenie maja one w kolonizacji hiszpańskiej i ...

Podobne tematy