Rośliny

Ciekawostki o rzepaku

Znaleźliśmy 25 ciekawostek na temat rzepaku

Odmiana kapusty rzepak

Rzepak - jedna z trzech odmiana kapusty rzepak (Brassica napus) jest prawdopodobnie mieszańcem kapusty warzywnej i kapusty właściwej. Należy do roślin oleistych uprawianych ze względu na wysoką zawartość tłuszczu. Cechą charakterystyczną rzepaku są jego intensywnie żółte, czteropłatkowe kwiaty, dzięki którym pola wyglądają w maju wręcz magicznie.
Rzepak
1
Rzepak jest jedną z najważniejszych roślin uprawnych w Polsce.
2
Pierwsze wzmianki o uprawie rzepaku pochodzą sprzed 6000 lat z Azji.
3
W Europie rzepak zaczęto uprawiać w XIII wieku.
Wtedy olej rzepakowy wykorzystywano jako paliwo do lamp, a później również do produkcji mydła.
4
W Polsce nasiona roślin oleistych znajdowano już w wykopaliskach z X wieku.
W czasach pańszczyźnianych olej rzepakowy wykorzystywany był przez biedotę jako omasta.
5
Rzepak obecnie uprawiany jest w wielu krajach świata, w klimacie umiarkowanym i podzwrotnikowym.
6
Największym w Europie producentem rzepaku jest Francja, a następnie Niemcy.
Na świecie największymi producentami są: Kanada, Chiny i Indie. Polska tym rankingu jest na ósmej pozycji.
7
Rzepak występuje w dwóch formach: jary i ozimy.
Rzepak jary jest rośliną jednoroczną a ozimy, dwuletnią.
8
W Polsce uprawia się głównie rzepak ozimy, jego uprawy zajmują 95% powierzchni upraw wszystkich roślin oleistych.
Nasiona wysiewa się w sierpniu, kiełkują już po tygodniu od wysiania do gruntu. Jeszcze przed zimą rzepak wytwarza krótką łodygę pokrytą kilkoma liśćmi. Pełny rozwój i kwitnienie następuje na wiosnę. Pierwsze kwiaty pojawiają się w maju, choć w cieplejszych rejonach pola mogą zakwitać już w kwietniu.
9
Rzepak kwitnie przez około 45 dni, a kwiaty zapylane są przez pszczoły.
Rzepak jary kwitnie na przełomie czerwca i lipca.
10
Owoc rzepaku to łuszczyna (suchy, pękający owoc), zawierający wiele nasion.
Łuszczyna pęka dość łatwo, dlatego przy zbiorze może dochodzić do istotnych strat.
11
Nasiona rzepaku ozimego zawierają zwykle 45-47% tłuszczu.
Do wyprodukowania litrowej butelki oleju potrzeba około 2,5 -3 kg nasion rzepaku.
12
Tłuszcz z nasion uzyskuje się głównie przez tłoczenie wstępnie zmiażdżonych nasion zimnych lub podgrzanych w prasach ślimakowych lub walcowych lub przez ekstrakcję za pomocą różnych rozpuszczalników.
W przemyśle, w zależności od potrzeb, stosuje się jednokrotne lub dwukrotne tłoczenie.
13
Otrzymany w wyniku tłoczenia olej ma kolor ciemnożółty, po poddaniu go rafinacji zmienia kolor na jasnożółty.
Olej przeznaczony do konsumpcji musi być dezodoryzowany.
14
Uzyskany z nasion olej jadalny przeznaczony jest do produkcji margaryny i innych tłuszczy kuchennych.
15
W przemyśle olej rzepakowy wykorzystuje się do produkcji pokostu.
Wytwarza się z niego również paliwo do napędu silników wysokoprężnych, biodiesel.
16
Po wytłoczeniu oleju z nasion pozostaje tzw. śruta poekstrakcyjna, która jest cenną paszą dla zwierząt, zawierającą dużą ilość białka.
17
Słoma rzepakowa nie nadaje się ani na paszę dla zwierząt ani na ściółkę.
Wykorzystuje się ją jako opał lub do produkcji płyt pilśniowych.
18
Rzepak ma bardzo duże znaczenie w pszczelarstwie.
Jest rośliną miododajną, dzięki dużym połaciom upraw stanowi bogate źródło surowca dla pszczół.
19
Olej rzepakowy nazywany jest "oliwą Północy" i jest podstawowym olejem roślinnym w Polsce a także w wielu europejskich krajach.
W kuchni służy niemalże do wszystkiego: smażenia, duszenia, pieczenia, do sałatek i dressingów.
20
Kiedyś olej rzepakowy nie cieszył się dobrą sławą ze względu na dużą zawartość kwasu erukowego.
Kwas ten wykazuje działanie toksyczne na organizm. Stanowił on nawet 50% kwasów tłuszczowych w tym oleju.
21
Obecnie olej wytłacza się z odmian rzepaku bezerukowych, zwanych także podwójnie ulepszonymi, które zawierają mniej niż 2% tego kwasu tłuszczowego.
22
90% zawartości oleju rzepakowego stanowią nienasycone kwasy tłuszczowe.
W większości są to: kwas oleinowy, linolowy i linolenowy, czyli niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT), odgrywające istotną rolę w wielu procesach metabolicznych.
23
Olej rzepakowy odznacza się optymalnym stosunkiem kwasów omega-6 do omega-3 (2:1).
Jednocześnie zawiera zaledwie 7% kwasów tłuszczowych nasyconych, czyli o połowę mniej niż oliwa z oliwek.
24
Jest cennym źródłem witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, zwłaszcza prowitaminy A, a także witaminy K i E.
Zawiera też sterole roślinne, fitosterole które są jednym z podstawowych budulców ścian komórek roślinnych. Mają zdolność hamowania absorbcji cholesterolu w jelicie cienkim, przyczyniając się jednocześnie do obniżenia poziomu frakcji LDL cholesterolu.
25
Olej rzepakowy ma również zastosowanie w kosmetyce.
Dzięki wysokiej zawartości nienasyconych kwasów tłuszczowych i przeciwutleniaczy można go wykorzystywać do pielęgnacji skóry i włosów, jako składnik domowych maseczek, do demakijażu czy domowego peelingu.
Lubisz ciekawostki?

Podobne tematy

19 ciekawostek o kapuście
19 ciekawostek o kapuście
Kapusta warzywna i jej kuzyni
Kapusta głowiasta to popularna roślina należąca do rodziny kapustowatych. Wyróżniamy około 44 gatunków kapusty z czego najpopularniejszą jest kapusta ...
15 ciekawostek o pomidorach
15 ciekawostek o pomidorach
Rewelacyjne warzywo każdej kuchni
Czerwone, zielone, żółte, pomarańczowe, czarne. Istnieje ponad 10 000 odmian pomidorów, różniących się między sobą kształtem, kolorem i smakiem. Pomid ...
23 ciekawostki o brukselce
23 ciekawostki o brukselce
Mała kapustka o niesamowitym smaku
Brukselka jest botaniczną odmianą kapusty warzywnej należącą do rodziny kapustowatych. Prawdopodobnie powstała ze skrzyżowania kapusty głowiastej i ja ...
12 ciekawostek o batatach
12 ciekawostek o batatach
Słodki ziemniak - pnącze z tropików
Bataty, zwane też słodkimi ziemniakami, to jeden z najzdrowszych pokarmów, nawet w kosmosie. Zostały bowiem docenione przez NASA i uznane za superfood ...
20 ciekawostek o dyni
20 ciekawostek o dyni
Królowa jesieni
Dynia to bardzo smaczne, odżywcze warzywo, a jego pomarańczowy kolor wprawia w dobry nastrój. Dynie spotkać można jednak w wielu wariantach kolorystyc ...
19 ciekawostek o karczochach
19 ciekawostek o karczochach
Oryginalny kwiat wśród warzyw
Karczochy są roślinami uprawianymi od tysięcy lat jako warzywo. Pochodzą z rejonów śródziemnomorskich i północnej Afryki, należą do rodziny astrowatyc ...
21 ciekawostek o czosnku
21 ciekawostek o czosnku
Lider w świecie roślin leczniczych
Dobrze znany wszystkim czosnek jest warzywem, przyprawą i rośliną leczniczą - w tej dziedzinie jest liderem o potwierdzonej badaniami klinicznymi skut ...
18 ciekawostek o burakach
18 ciekawostek o burakach
"Raz buraczek nieboraczek zaczerwienił się jak raczek"
To niezbyt doceniane warzywo co raz częściej pojawia się na naszych stołach i powraca do łask. I jest to świetna wiadomość, ponieważ buraki są warzywe ...

Najnowsze tematy

27 ciekawostek o mrówkach
27 ciekawostek o mrówkach
Żyją na świecie od ponad 100 milionów lat i nadal mają się świetnie
Występują w praktycznie każdej szerokości geograficznej. Znane są ze swojej pracowitości i struktury organizacyjnej. Zdolne są do przenoszenia przedmi ...
22 ciekawostki o Okapi
22 ciekawostki o Okapi
Kuzyn żyrafy
Znane było lokalnie już w starożytnym Egipcie, gdzie odnaleziono wyrzeźbiony posąg tego zwierzęcia. Okapi to bardzo ciekawe nietypowe zwierze o ciekaw ...
25 ciekawostek o Paryżu
25 ciekawostek o Paryżu
La Ville Lumière - Miasto Świateł
Paryż to miasto bardzo chętnie odwiedzane przez turystów. Zaskakuje ilością zabytków i bogatą architekturą z różnych okresów historycznych. Na spragni ...
24 ciekawostki o pingwinach
24 ciekawostki o pingwinach
Władcy lodowych krain i morskich głębin
Pingwiny to jedne z najbardziej fascynujących ptaków na świecie. Są gatunkami morskimi zamieszkującymi zimne morza półkuli południowej. Najliczniej wy ...
20 ciekawostek o Wielkim Kanionie Kolorado
20 ciekawostek o Wielkim Kanionie Kolorado
Skarb Arizony
Przełom rzeki Kolorado jest arcydziełem przyrody, przez wielu uważany za ósmy cud świata. Ikonę Stanów Zjednoczonych rocznie odwiedza ponad 5 milionów ...
25 ciekawostek o Tokio
25 ciekawostek o Tokio
Kiedyś siedziba siogunatu, później ośrodek władzy centralnej. Wielokrotnie doświadczone przez katastrofy, dziś Tokio rozkwita
Pierwsze wzmianki o osadzie zlokalizowanej w miejscu obecnego Tokio sięgają XII wieku n.e. Tokio pierwotnie było osadą rybacką o nazwie Hirakawa, Prz ...
17 ciekawostek o zającach
17 ciekawostek o zającach
Zwierzęta pełne gracji i zwinności
Zające od wieków fascynują ludzi swoją szybkością, zwinnością, wyjątkowymi zdolnościami adaptacyjnymi oraz znaczącą rolą w ekosystemach. Niezależnie o ...
15 ciekawostek o Egipcie
15 ciekawostek o Egipcie
Ojczyzna kalendarza, zamka do drzwi, pasty do zębów i make-upu
Od pierwszego zjednoczenia i uformowania większej państwowości minęło już ponad pięć tysięcy lat, jednak Egipt był zamieszkiwany przez różne plemiona ...

Podobne tematy