Ciekawostki o Fryderyku Chopinie

"Szopen Fryderyk - szczególna zdatność, geniusz muzyczny"

Fryderyk Chopin
Fryderyk Chopin, genialny polski kompozytor okresu romantyzmu i jeden z najsławniejszych pianistów swoich czasów. W Paryżu nazywano go Chopinetto, George Sand mówiła o nim Chop, dla Heinego był Rafaelem fortepianu, a Liszt i Berlioz nazywali go geniuszem.
1. Fryderyk przyszedł na świat prawdopodobnie 1 marca 1810 roku w Żelazowej Woli.
Niektóre źródła podają, że urodził się 22 lutego 1810 roku.
2. Urodził się w oficynie dworu należącego do hr. Skarbków, gdzie jego ojciec pełnił funkcję guwernera.
Mikołaj Chopin był spolonizowanym Francuzem. Był nauczycielem języka francuskiego i guwernerem. Pracował m. in. w Czerniewie jako guwerner u rodziny Łączyńskich (jedna z córek, Maria, została później żoną Anastazego Walewskiego, zasłynęła jednak jako kochanka Napoleona Bonaparte). Spędził u nich około sześciu lat, następnych kilka pracował w Żelazowej Woli u rodziny  Skarbków, gdzie opiekował się czwórką ich dzieci. Tam też poznał Teklę Justynę Krzyżanowską, ubogą krewną Skarbków, mieszkającą i prowadzącą u nich dom. Młodych połączyła wspólna pasja - muzyka. Justyna grała na fortepianie i śpiewała, Mikołaj zaś grywał na flecie i skrzypcach. Po roku urodziła im się córka - Ludwika, a w 1810 roku jedyny syn - Fryderyk.
3. Fryderyk Chopin miał trzy siostry: Ludwikę, Izabelę i Emilię, która przedwcześnie zmarła.
4. Jesienią 1810 roku rodzina Chopinów przeniosła się do Warszawy.
Zamieszkali w nieistniejącej dziś kamienicy przy Krakowskim Przedmieściu, a wkrótce przeprowadzili się do służbowego mieszkania w Pałacu Saskim. Tam mieściło się Liceum Warszawskie, w którym Mikołaj Chopin uczył języka francuskiego.
5. Naukę gry na fortepianie Fryderyk rozpoczął dość wcześnie, bo na przełomie czwartego i piatego roku życia.
Lekcje dawała mu matka.
6. Jako sześciolatek zaczął brać lekcje gry na fortepianie u Wojciecha Żywnego, polskiego pianisty czeskiego pochodzenia.
Żywny uczył Chopina przez sześć lat. Zaznajamiał Fryderyka z dziełami muzyki barokowej i klasycznej oraz objaśniał mu budowę utworów fortepianowych Bacha, Haydna, Mozarta i Hummla. Edukacja ta wyrobiła w Chopinie zamiłowanie do dawnych kompozytorów. Jedenastoletni Fryderyk dedykował mu skomponowany w 1821 roku Polonez As-dur.  Wojciech Żywny pochowany jest na Cmentarzu Powązkowskim.
7. Następnym nauczycielem Chopina był Wilhelm Waclaw Wurfel, także pochodzący z Czech.
Fryderyk jako siedmiolatek był już autorem kilku drobnych kompozycji. Były to polonezy, czyli muzyczna forma taneczna oparta na tańcu polonez. W atmosferze tej muzyki młody Chopin dorastał.
8. Już jako dziecko, Fryderyk gościł z licznymi występami w salonach warszawskiej arystokracji.
Dzięki Żywnemu, który spisywał według wskazówek Fryderyka kompozycje wariacji i tańców, pokazywał je w różnych warszawskich domach, Chopin stał się znany w Warszawie. Również hrabia Skarbek stał się jednym z najaktywniejszych protektorów młodego kompozytora.
9. Młody Fryderyk Chopin wystąpił przed księciem Konstantym Romanowem i zaprezentował mu nieznany marsz.
Książę poprosił go o ponowne wykonanie utworu. Marsz wojskowy, który tak spodobał się księciu ukazał się drukiem, jednak bezimiennie. Marsz grywany był w czasie ulubionych przez księcia parad wojskowych przez orkiestry wojskowe.
10. Gdy liceum, w którym pracował ojciec Fryderyka zostało przeniesione z pałacu Saskiego do pałacu Kazimierzowskiego, Chopinowie zamieszkali  w oficynie pałacu, tzw. gmachu porektorskim.
Ich sąsiadami byli wówczas: Juliusz Krzysztof Kolberg z synami, Samuel Bogumił Linde i Kazimierz Brodziński.
11. W 1817 roku ukazał się pierwszy wydany drukiem utwór Fryderyka Chopina. Był to polonez w tonacji g-moll.
Ukazał się on w parafialnym zakładzie typograficznym kościoła Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny na Nowym Mieście w Warszawie.
12. W 1818 roku ukazała się drukiem pierwsza recenzja twórczości Chopina.
13. Pierwszy publiczny koncert Chopina odbył się w pałacu Radziwiłłów (obecny Pałac Prezydencki) w 1818 roku.
Był to koncert charytatywny zorganizowany przez ordynatową Zamoyską.
14. Młody, ośmioletni Chopin grał w Warszawie dla carowej Marii Fiodorownej, której ofiarował dwa swoje tańce polskie.
Młody Chopin grał także dla cara Aleksandra I, który przyjechał do Warszawy na obrady Sejmu. Fryderyk zagrał wtedy na nowo wynalezionym instrumencie - eolomelodikonie. Car był zachwycony, podarował artyście drogi pierścień z brylantem, który później, będąc już w Paryżu, Chopin sprzedał. Dostał też propozycję zostania nadwornym kompozytorem carskim, jednak odmówił.
15. W okresie, gdy Fryderyk uczył się w Liceum Warszawskim, często wyjeżdżał poza Warszawę i zwiedził wówczas znaczną część Polski.
Bywał w Szafarni, skąd wysyłał do rodziców swoje słynne listy, "Kuriery Szafarskie" rozsławiające sielankowe wakacje w majątku Juliusza Dziewanowskiego, a także w Sanniku, Poturzynie, Dusznikach, Toruniu, Gdańsku, Płocku i innych miejscowościach Wielkopolski, Pomorza i Śląska. Poznawał skarby kultury polskiej i muzykę ludową, która była jego jednym z głównych źródeł inspiracji przez całe życie.
16. Chopin, oprócz muzycznego, ujawniał także inne talenty. Wielu biografów twierdzi, że był geniuszem uniwersalnym.
Rysował karykatury swoich nauczycieli, które budziły podziw osób rysowanych. Improwizował również opowieści dla najbliższych, pisał dla zabawy wiersze i komedie, przejawiał także zdolności malarskie i aktorskie. Honore de Balzac powiedział kiedyś, że Chopin miał zastraszająco prawdziwy dar naśladowania każdego, kogo tylko zechciał.
17. Chopin studiował w warszawskiej Szkole Głównej Muzyki, gdzie podjął naukę harmonii i kontrapunktu u Józefa Elsnera.
Józef Elsner był polskim kompozytorem niemieckiego pochodzenia, pedagogiem, działaczem kultury muzycznej, teoretykiem muzyki i nauczycielem. W raporcie po trzecim roku nauki Fryderyka napisał: "Trzecioletni Szopen Fryderyk - szczególna zdatność, geniusz muzyczny".
18. W okresie studiów Chopin zafascynowany był muzyką ludową i to ona charakteryzuje jego twórczość z tamtego okresu.
Powstały w tym czasie pierwsze poważne kompozycje: Sonata c-moll, Fantazja na tematy polskie, a także Wariacje B-dur op. 2 na temat "La ci darem la mano" z opery "Don Giovanni" Mozarta. W szkole Chopin zwolniony był z przedmiotu instrumentu ze względu na jego nieprzeciętny sposób i charakter gry.
19. Pierwszą zagraniczną podróż Chopin odbył w 1826 roku do Berlina.
20. Okres pierwszych sukcesów kompozytorskich zbiegł się z okresem pierwszej miłosnej fascynacji Konstancją Gładkowską, śpiewaczką, którą nazywał ideałem.
21. Po ukończeniu studiów w 1829 roku, Fryderyk wybrał się z przyjaciółmi do Wiednia. Podróż ta okazała się fenomenalnym sukcesem.
Chopin wywołał entuzjazm tamtejszej publiczności, a po publikacji Wariacji op.2 przez wiedeńskiego wydawcę, zyskał entuzjastyczną recenzję Schumanna ze słynnym "czapki z głów Panowie, oto geniusz". Wkrótce też skomponował dwa koncerty fortepianowe zaliczane do arcydzieł gatunku.
22. Po powrocie z Wiednia, Chopin spędził tydzień w Puturzynie u przyjaciela, Tytusa Woyciechowskiego, a później wyjechał do Kalisza, gdzie spędził ostatnie trzy dni w ojczyźnie.
Przed wyjazdem pożegnał się z Konstancją Gładkowską i ofiarował jej pierścien, który przechowywała do końca życia.
23. 5 listopada 1830 roku Chopin na zawsze opuścił Polskę.
Podczas podróży do Paryża, w Stuttgarcie, dowiedział się o upadku powstania listopadowego i przeżył załamanie nerwowe. Prawdopodobnie powstały wtedy pierwsze szkice do Etiudy "Rewolucyjnej".
24. W Paryżu Chopin zaprezentował się w salonach Pleyela, elicie ówczesnego świata muzycznego i odniósł wielki sukces.
Szybko wszedł w  krąg najwybitniejszych artystów epoki. Zaprzyjaźnił się z Lisztem, Berliozem, Hillerem, Heinem, Mickiewiczem, Delacroix i in., nawiązał kontakty z polską Wielką Emigracją, zaprzyjaźnił się z księciem Adamem Czartoryskim i Delfiną Potocką.
25. Był sławny, wiódł życie wirtuoza, który komponował utwory szybko stające się modne na salonach. Szybko przeprowadził się z małego mieszkania przy Boulevard Poissonniere do modnej dzielnicy Paryża, a przyjaciele nazywali jego mieszkanie Olimpem, ze względu na niebiańską muzykę stamtąd dobiegającą.
Udzielał lekcji gry na fortepianie wielu znakomitym osobom: baronowej Rothschild, księżniczce Noailles, Karolinie Hartmann czy Adolfowi Gutmannowi.
26. Od roli wirtuoza wolał komponowanie, któremu poświęcił się w latach 1835-1846.
Utrzymywał też stały kontakt z polskimi intelektualistami (Adamem Mickiewiczem, Julianem Ursynem Niemcewiczem, Cyprianem Kamilem Norwidem, Józefem Bemem), gościł u siebie najbliższego przyjaciela z lat dziecięcych - Jana Matuszyńskiego.
27. W 1836 roku Fryderyk Chopin zaręczył się z Marią Wodzińską, ale do ślubu nigdy nie doszło.
Rodzina Marii nie zgodziła się na ślub, twierdząc, że Fryderyk jest zbyt chorowitym kandydatem na męża i zaręczyny zostały zerwane.
28. W tym czasie Chopin rzeczywiście zaczął poważnie chorować, prawdopodobnie na gruźlicę, choć ostatnio mówi się, że mogła to być mukowiscydoza.
29. Jeszcze w 1836 roku Chopin poznał starszą od siebie o sześć lat Aurorę Dudevant, znaną jako George Sand, francuską pisarkę.
Para istniała jako związek jedynie w plotkach, sama George Sand twierdziła, że była dla Chopina drugą matką, a trwająca z nim dziewięcioletnia przyjaźń była życiem jak w klasztornym celibacie. Krążyły o niej różne plotki, o jej fascynującym życiu, o ilości kochanków, wśród których wymieniany był Balzak, Musset i Merimee. Chodziła w męskim stroju, paliła cygara i klęła jak szewc. Miała dwoje dzieci z baronem Dudevant: córkę Solange (później damę z półświatka), i syna Maurycego, malarza. Uciekając przed zazdrosnym kochankiem, Sand zabrała Chopina i swoje dzieci na Majorkę do Valldemossy, mieszkali tam w byłym klasztorze. Tam też pogorszył się stan jego zdrowia, zaczął pluć krwią.
30. Gdy stan jego zdrowia polepszył się, para wróciła do Francji.
Sześć kolejnych okresów letnich Chopin spędził w letniej posiadłości George Sand w Nohant i były to bez wątpienia jego najszczęśliwsze chwile w życiu po opuszczeniu ojczyzny. Stworzył tam , m.in., Balladę As-dur, Nokturny op.48, Fantazję f-moll, Poloneza As-dur, Scherzo E-dur, Berceuse Des-dur. W Nohant bywali: Balzak, Liszt, śpiewaczka Paulina Viardot i Delacroix.
31. Związek Chopina z George Sand trwał niemal do ostatnich lat życia kompozytora i zakończył się w 1847 roku.
Chopin bardzo przeżył to rozstanie, a po opuszczeniu Nohant nie skomponował już żadnego znaczącego utworu.
32. Po wybuchu rewolucji w Paryżu, Chopin wyjechał do Anglii i Szkocji. Był już w bardzo złym stanie zdrowia, a podróż jeszcze to pogorszyła.
W Londynie, w 1848 roku, odbył się ostatni publiczny koncert Chopina. Koncert zorganizowała jego uczennica, Jane Stirling, Szkotka, która darzyła Chopina miłością, proponowała mu nawet małżeństwo. Fryderyk jednak odmówił, czuł się zbyt chory i nie odwzajemniał uczuć Jane. Jane Stirling nazywana była "wdową po Chopinie".
33. Kompozytor powrócił do Paryża krótko przed wyborem Ludwika Napoleona Bonaparte na prezydenta II Republiki Francuskiej.
Stan zdrowia Chopina był bardzo zły, a jedyny lekarz homeopata, który potrafił pomóc artyście, zmarł.
34. Pracował coraz mniej, ograniczył ilość udzielanych lekcji tylko do uczniów bardziej zaawansowanych.
Jego mieszkanie stało się miejscem wieczornych spotkań przyjaciół. Najchętniej spędzał czas w towarzystwie Eugene Delacroix, który był najbliższym przez wiele lat przyjacielem Chopina i partnerem do intelektualnych dysput.
35. W trosce o zdrowie i życie Chopina, gdyż w Paryżu szerzyła się epidemia cholery, przyjaciele znaleźli dla artysty mieszkanie w Chaillot.
Opiekowała się nim Stirling, jednak denerwowała ona Chopina, rodzina Czartoryskich przysłała muzykowi jedną ze swoich nianiek. Gdy stan zdrowia Fryderyka zaczął się pogarszać, rozpoczęto starania o przyjazd do Paryża jego siostry Ludwiki.
36. Chopin zmarł w nocy 17 października 1849 roku.
W ostatnich chwilach otaczało go kilkoro bliskich mu osób. W akcie zgonu jako przyczynę podano gruźlicę.
37. Chopina pochowano na Cmentarzu Pere-Lachaise przy dźwiękach Requiem Mozarta i Marsza żałobnego jego własnego autorstwa.
Auguste Clesinger wykonał pośmiertny odlew twarzy i dłoni artysty. Zaprojektował także i wykonał nagrobek Chopina.
38. Umierający Chopin prosił, aby po śmierci wyjeto z jego ciała serce i przesłano je do Warszawy.
Serce umieszczone w słoju wypełnionym alkoholem, potajemnie przemyciła do kraju jego siostra Ludwika Jędrzejewiczowa w styczniu 1850 roku. Początkowo przechowywała słój we własnym mieszkaniu, później powierzyła go księżom misjonarzom z kościoła Świętego Krzyża. Serce zostało umieszczone w filarze nawy głównej świątyni. Umieszczono na nim zaprojektowane przez Leonarda Marconiego epitafium w formie tablicy.
39. Od 1927 roku w Warszawie odbywa się Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina.
Jest to najstarszy na świecie monograficzny konkurs muzyczny. Jego twórcą był Jerzy Żurawlew, polski pianista, kompozytor, profesor, a później rektor Konserwatorium Warszawskiego. Konkurs odbywa się co pięć lat.
40. Hadi Karimi, grafik o irańskich korzeniach, wykonał ostatnio bardzo realistyczny portret, najnowszą rekonstrukcję twarzy Fryderyka Chopina.
Zajmujący się tworzeniem modeli 3D różnych sławnych osobistości, stworzył komputerową wersję sylwetki Chopina. Do dyspozycji miał dwa zdjęcia kompozytora, kępę jego włosów z muzeum w Warszawie oraz maskę pośmiertną, wykonaną przez Clesingera.
41. Przygotowaliśmy dla Ciebie quiz o Fryderyku Chopinie.
Dzięki quizowi sprawdzisz, jak dobrze pamiętasz o czym pisaliśmy w ciekawostkach :)

Dowiedz się dziś czegoś nowego!

Wylosuj kolejną ciekawostkę

I to już wszystkie fakty o Fryderyku Chopinie, dziękujemy za lekturę.

Jeśli podobał Ci się ten artykuł, podziel się nim ze znajomymi.