Ludzie

Ciekawostki o Stanisławie Wyspiańskim

Znaleźliśmy 47 ciekawostek na temat Stanisława Wyspiańskiego

Czwarty wieszcz

Stanisław Wyspiański nazywany czwartym wieszczem polskim był wielkim dramatopisarzem, poetą, świetnym portrecistą, twórcą witraży. Urodził się w Krakowie, mieście magicznym, którego historyczna, tajemnicza atmosfera od dzieciństwa rozbudzała jego wyobraźnię. Tutaj tworzył, tu założył rodzinę, dla której był czułym, opiekuńczym ojcem, bardzo kochającym swoje dzieci.
1
Stanisław Wyspiański był człowiekiem wielu talentów, był malarzem, pisarzem, scenografem, grafikiem, ilustratorem - był artystą wszechstronnym, obdarzonym ogromną wyobraźnią.
Jego twórczość przypadła na okres Młodej Polski. Była to polska odmiana modernizmu w lteraturze, muzyce i sztuce polskiej, przypadająca na lata 1890-1918.
2
Urodził się 15 stycznia 1869 roku w Krakowie - otrzymał imiona Stanisław Mateusz Ignacy.
Był pierworodnym synem rzeźbiarza, Franciszka Michała Wyspiańskiego i Marii z Rogowskich. Matka pochodziła z kupieckiej rodziny, mocno zubożałej po klęsce powstania styczniowego. Miał o dwa lata młodszego brata, Tadeusza.
3
Wczesne dzieciństwo spędził w rodzinnej kamienicy przy ulicy Krupniczej. Później rodzina przeprowadziła się na ulicę Kanoniczą 25, do Domu Długosza (od I połowy XV w. służył jako dom mieszkalny dla kanoników katedralnych, a nazwę zawdzięcza jednemu z nich - Janowi Długoszowi).
Tam ojciec Stanisława miał swoją pracownię. Atmosfera pracowni, w której pełno było rzeźb królów, świętych i innych tajemniczych kamiennych postaci, a także usytuowanie jej u podnóża Wawelu sprawiło, że od najmłodszych lat Wyspiański zafascynowany był tym miejscem - ślady tej fascynacji odbijały się później w całej jego twórczości.
4
Siedmioletni Wyspiański przeżył ogromną rodzinną tragedię, bo najpierw umarł jego młodszy brat Tadeusz, a niedługo później matka.
Ojcu coraz trudniej było utrzymać rodzinę, często zaglądał do kieliszka i zupełnie nie radził sobie z opieką nad małym synem. Zajmowały się nim ciotki, najpierw mieszkająca z nimi siostra ojca, Albina, później siostra matki - Joanna Stankiewiczowa, która zabrała go do swojego domu.
5
Joanna i Kazimierz Stankiewiczowie byli bezdzietnym małżeństwem, otoczyli Stanisława opieką i traktowali go jak własnego syna.
Stankiewiczowie byli ludźmi kulturalnymi. Joanna, nauczycielka domowa języka polskiego i francuskiego i Kazimierz, interesujący się sprawami kultury, oczytany, wywarli znaczny wpływ na dojrzewanie intelektualne wychowanka. W ich salonie bywali Józef Szujski, Władysław Łuszczkiewicz, Karol Estreicher, Jan Matejko.
6
Edukację Wyspiański rozpoczął w Szkole Ćwiczeń mieszczącej się w pałacu Larischa (zabytkowy pałac na rogu ul. Brackiej i placu Wszystkich Świętych).
W szkole tej spotkał Józefa Mehoffera, zwanego przez kolegów "Junkiem", z którym był nierozłączny również w Gimnazjum św. Anny, tzw. Kolegium Nowodworskie.
7
W gimnazjum do Wyspiańskiego i Mehoffera dołączyli jeszcze Lucjan Rydel, Stanisław Estreicher, Henryk Opieński i Jerzy Żuławski.
Chłopcy byli nierozłączni. Chodzili wspólnie po Krakowie, odwiedzali się w domach i jak tylko nadarzyła się okazja, chodzili do Teatru Miejskiego, gdzie najczęściej z braku funduszy, sztuki oglądali na stojąco. Wyspiański często szkicował to co działo się na scenie, wykorzystując jako pulpit plecy Rydla. Sami też udzielali się w szkolnym kółku dramatycznym. Nie brakowało też w zachowaniu młodych ludzi młodzieńczych psot - najbardziej spektakularna było rozbujanie Dzwonu Zygmunt - byli z tego bardzo dumni.
8
Nauka w gimnazjum odbywała się w dwóch językach (Kraków do końca XIX w. należał do Monarchii Austro-Węgierskiej), dzięki temu uczniowie otrzymali również gruntowne wykształcenie z języka, literatury i kultury niemieckiej.
Gimnazjum klasyczne dawało też znakomitą wiedzę o antyku, do którego Wyspiański odwoływał się stale w swojej twórczości.
9
Nie był zbyt pilnym uczniem, dlatego przez dom wujostwa przewinęło sie wielu korepetytrów.
Z przedmiotów szkolnych preferował rysowanie i czytanie książek, do których miłość rozbudził w nim wujek Kazimierz. Wskazywał on Stanisławowi prawdziwe arcydzieła i podpowiadał, co warto czytać
10
Mimo kilku poprawek, udało mu się ukończyć gimnazjum i zdać maturę.
Pomyślny wynik egzaminu dojrzałości świętował z kolegami przemarszem przez Rynek i Planty oraz czterema butelkami cienkiego wina.

Najnowsze tematy

Ciekawostki o padalcu zwyczajnym
Choć padalec przypomina węża w rzeczywistości jest beznogą jaszczurką. W toku ewolucji nastąpił u tych zwierząt zanik kończyn ale w szkielecie nadal w ...
Ciekawostki o Florencji
Florencja jest stolicą Toskanii i jej najbardziej zaludnionym miastem. W okresie średniowiecza była jednym z najbogatszych miast tamtej epoki. Wielu n ...
Ciekawostki o Masadzie
Starożytna twierdza położona nad Morzem Martwym była miejscem krwawych walk pomiędzy żydowskimi powstańcami a Rzymianami. Postawa zelotów podczas obro ...
Ciekawostki o wilkach
Wilki zawsze były obecne w ludzkiej kulturze, najczęściej w negatywnym kontekście a jednocześnie fascynowała ich niezależność, siła i wytrwałość. Daw ...
Ciekawostki o tygrysach
Ten jeden z największych drapieżników lądowych jest zwinnym, dobrze skaczącym i świetnie pływającym, samotnie polującym osobnikiem. Zawsze budził groz ...
Ciekawostki o Kosie zwyczajnym
Jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych przedstawicieli drozdowatych. Według szacunków, globalna populacja tych ptaków może wynosić nawet pół mil ...
Ciekawostki o Meksyku
Meksyk jest krajem o bogatej i burzliwej historii. W epoce prekolumbijskiej istniały tu liczne cywilizacje o bardzo nietypowych cechach i zwyczajach. ...
Ciekawostki o Egipcie
Od pierwszego zjednoczenia i uformowania większej państwowości minęło już ponad pięć tysięcy lat, jednak Egipt był zamieszkiwany przez różne plemiona ...

Podobne tematy

Ciekawostki o Janie Kochanowskim
Był jednym z najbardziej wybitnych polskich twórców, którego twórczość odcisnęła się w znacznym stopniu na twórczości literatury polskiej. Polszczyzna ...
Ciekawostki o Czesławie Miłoszu
Czesław Miłosz był polskim poetą, pisarzem, tłumaczem, dyplomatą. Urodził się w czasie i miejscu zmieniających się granic i nakładających się kultur, ...
Ciekawostki o Agacie Christie
Swoje młodzieńcze zainteresowanie matematyką, która była dla niej rozszyfrowywaniem zagadek, zamieniła na pisanie powieści, w których sama te zagadki ...
Ciekawostki o Margaret Atwood
Margaret Atwood jest jedną z najpoczytniejszych pisarek na świecie. Jej twórczość to ambitna, oryginalna literatura o kobietach, wiele z jej utworów m ...
Ciekawostki o Stefanie Żeromskim
Stefan Żeromski był prozaikiem, publicystą, dramaturgiem, jednym z najwybitniejszych polskich pisarzy w historii. Odegrał znaczącą rolę w życiu litera ...
Ciekawostki o Louise Glück
Louise Glück, amerykańska poetka i eseistka, dotychczas znana w Polsce niewielkiej rzeszy czytelników. W swojej twórczości nawiązuje do wątków osobist ...
Ciekawostki o Aleksandrze Fredro
Aleksander Fredro uznawany jest za najwybitniejszego komediopisarza w historii literatury polskiej. Pisał komedie obyczajowe, głównie z życia szlacht ...
Ciekawostki o Marii Konopnickiej
Maria Konopnicka była wybitną pisarką okresu realizmu. Pisała wiersze, nowele, poematy, baśnie, które od zawsze stanowiły element kanonu lektur szkoln ...