Ludzie

Ciekawostki o Marii Konopnickiej

Znaleźliśmy 28 ciekawostek na temat Marii Konopnickiej

Kochliwa buntowniczka

Maria Konopnicka była wybitną pisarką okresu realizmu. Pisała wiersze, nowele, poematy, baśnie, które od zawsze stanowiły element kanonu lektur szkolnych. Napisała "Rotę", pieśń hymniczną, patriotyczną, która po odzyskaniu przez Polskę niepodległości konkurowała z Mazurkiem Dąbrowskiego do określenia mianem hymnu narodowego.

Była kobietą silną, wnikliwie obserwującą otaczający ją świat. Była również odważna w wyrażaniu swoich poglądów, za co była krytykowana przez różne środowiska. Ale przede wszystkim była ceniona za swoją twórczość, uznawana za "geniusza komunikatywności" i "wieszcza swojego pokolenia".

1
Maria Stanisława Konopnicka urodziła się w Suwałkach 23 maja 1842 roku.

Przez wiele lat trudno było ustalić datę jej urodzin, gdyż Maria odmładzała się o kilka lat zaniżając swój wiek o cztery do sześciu lat.

    Dowiedz się więcej...
2
Gdy Maria miała siedem lat rodzina przeprowadziła się do Kalisza.

Zamieszkali na Warszawskim Przedmieściu, zajmując mieszkanie na parterze pałacu Puchalskich, naprzeciw fabryki sukna Beniamina Repphana.

3
Ojciec Marii był prawnikiem, obrońcą Prokuratorii Generalnej, patronem Trybunału Cywilnego, znawcą i miłośnikiem literatury.
Wychowywał dzieci samotnie, ponieważ ich matka zmarła w 1854 roku. Została pochowana na Cmentarzu Miejskim w Kaliszu.
4
Dom, w którym wychowywała się Maria był domem smutnym, pełnym rygorów.
Nie przyjmowano w nim gości, nie prowadzono wesołych rozmów, spacery z ojcem kończyły się zawsze na cmentarzu.
5
Ojciec czytał dzieciom "O naśladowaniu Chrystusa" Tomasza a Kempis, ewangelie i przypowieści biblijne, które znały niemalże na pamięć.

Czytał im też Słowackiego, Krasińskiego, Mickiewicza.

Maria wyrastała w atmosferze powagi, surowych nauk moralnych i żarliwego patriotyzmu. To wszystko miało duży wpływ na jej dalsze życie.

6
Maria od wczesnych lat zaznajamiana była z greckimi i łacińskimi autorami - Cyceronem i Salustiuszem.

Jako kilkunastoletnia dziewczynka przeczytała, z własnego wyboru, "Teorię jestestw organicznych" Jędrzeja Śniadeckiego i choć nie wszystko rozumiała, była pod wrażeniem lektury.

7
Wraz z siostrą trafiła na pensję do sióstr sakramentek w Warszawie, gdzie poznała Elizę Pawłowską, późniejszą Orzeszkową.
Dziewczynki miały wspólne zainteresowania literackie i ich przyjaźń przetrwała do końca życia Marii.
8
Jedyny brat Marii, Jan, student politechniki w Liege, w 1863 roku zginął w powstaniu styczniowym w bitwie pod Krzywosądzem.

Była to pierwsza i ostatnia potyczka Jana. Powstańczy oddział do którego należał był w trakcie formowania, gdy uderzyły na niego dwukrotnie większe siły rosyjskie. Pomimo kilkugodzinnego utrzymywania pozycji, powstańcy w końcu ulegli oddziałom przeciwnika wspieranym przez ogień artyleryjski.

Jej młodsza siostra Celina wyszła za mąż za Włodzimierza Świrskiego, oficera armii rosyjskiej, pochodzącego z kniaziowskiej rodziny herbu Lis (ich synem był admirał Jerzy Świrski, dowódca polskiej marynarki wojennej w czasie II wojny światowej).

9
Jako dwudziestolatka, Maria wyszła za mąż za starszego o dwanaście lat, zubożałego ziemianina, Jarosława Konopnickiego herbu Jastrzębiec.

Ślub odbył się kościele św. Mikołaja Biskupa w Kaliszu. Małżonkowie opuścili Kalisz i przeprowadzili się do Bronowa.

    Dowiedz się więcej...
10
W czasie dziesięciu lat małżeństwa Maria urodziła ośmioro dzieci, z których dwoje umarło zaraz po urodzeniu.

W 1863 roku, w obawie przed aresztowaniem Jarosława, Konopniccy udali się z maleńkim pierworodnym synem Tadeuszem na emigrację do Wiednia i Drezna. Po powrocie rozpoczęli życie na wsi, które obfitowało w staropolskie zwyczaje: zjazdy, polowania, biesiady.

    Dowiedz się więcej...
11
Majątek w Bronowie został sprzedany i rodzina przeprowadziła się do Gusina w ówczesnej guberni kaliskiej (dziś województwo łódzkie).

Tam Maria napisała poemat "W górach", który przychylnie zrecenzował Henryk Sienkiewicz. Dało to Marii wiarę w siebie i swój talent literacki, postanowiła opuścić męża i samodzielnie zadbać o siebie i dzieci.

12
Maria podjęła decyzję o pozostawieniu męża i opuszczeniu Gusina w 1876 roku.

Wraz z dziećmi wyjechała do Warszawy. Napisała o tym wiersz "Przed odlotem". Maria nie zerwała kontaktu ze swoim mężem, którego uważała za dobrego człowieka. Konopnicki po rozstaniu popadł w kłopoty finansowe.

    Dowiedz się więcej...
13
W stolicy Konopnicka zatrudniła się jako korepetytorka.
Jednym z jej uczniów był Edward Abramowski - przyszły wybitny psycholog, działacz socjalistyczny, później solidarysta (kierunek społeczno-polityczny II połowy XIX w, głoszący naturalną wspólnotę interesów różnych grup i warstw społecznych w państwie).
14
Konopnicka dobrze znała język niemiecki, francuski i rosyjski.
Szybko opanowała też czeski, angielski i włoski i zajęła się przekładami. Tłumaczyła Heinego, Paula Heyse, Edmonda De Amicisa.
15
Gdy w 1878 roku nagle zmarł jej ojciec, zaczęła uczestniczyć w konspiracyjnych i jawnych akcjach społecznych.
Odbyła podróż do Austrii i Włoch. W Czechach w 1884 roku poznała poetę Jaroslava Vrchlickiego (przełożył on z polskiego na czeski "Dziady" Adama Mickiewicza) i zaprzyjaźniła się z nim.
16
Gdy dzieci podrosły Konopnicka opuściła Warszawę.

Z dziećmi kontaktowała się korespondencyjnie, wspierała je finansowo, odwiedzała, a sama czas spędzała na podróżach do Wenecji, Monachium, Zakopanego czy Krakowa. Postawiła na rozwój osobisty.

17
Konopnicka swoje dzieci dzieliła na te "dobre" i te "złe".

Dokładnie nie wiadomo czym spowodowany był taki podział, wiadomo jednak, że głośna była swego czasu sprawa jej córki Heleny, którą oskarżano o szereg kradzieży, sfingowanie własnego samobójstwa i próbę targnięcia się na życie matki

    Dowiedz się więcej...
18
Konopnicka pisała: "Tylko miłość jest siłą, co złagodzić może ból świata".

Nie była ona kobietą o klasycznej urodzie, ale posiadała wiele atutów (piękne miedzianozłote włosy, subtelne dłonie), którymi zwracała uwagę mężczyzn. Miała opinię kobiety kochliwej

    Dowiedz się więcej...
19
Prawdopodobnie była w związku z kobietą.

Maria Dulębianka była działaczką społeczną, feministką, malarką, pisarką i publicystką. Pod jej wpływem Konopnicka mocno zaangażowała się w działania na rzecz równouprawnienia kobiet. Według części biografów poetki, kobiety przez dwadzieścia lat były partnerkami życiowymi.

    Dowiedz się więcej...
20
W 1903 roku, na 25-lecie pracy pisarskiej Konopnicka otrzymała w darze narodowym dworek w Żarnowcu koło Krosna.

W dworku bywali: Henryk Sienkiewicz, Stanisław Wyspiański, Włodzimierz Tetmajer, Lucjan Rydel.

Poetka mieszkała w dworku z przerwami siedem lat, do 1910 roku, kiedy to nie powróciła ze swojej ostatniej podróży do Lwowa, gdzie zmarła. W 1956 roku dworek przekazano państwu, a od 1960 roku mieści się w nim Muzeum Marii Konopnickiej.

21
Maria Konopnicka używała wielu pseudonimów artystycznych.
Debiutowała pod pseudonimem "Marko", w czasopiśmie "Kaliszanin", wierszem "W zimowy poranek" (Kaliszowi poświęciła trzy utwory). Inne jej pseudonimy to: "Jan Sawa", "Ko-mar", "Jan Waręż", "Humanus", "Ursus", "M. K.", "K", "Mruczysław Pazurek".
22
Twórczość literacka Marii Konopnickiej przepełniona była patriotyzmem i liryzmem stylizowanym na "swojską nutę".
Pierwszy tomik "Poezji" wydała w 1881 roku, a następne w latach 1883-1896. Autorka zdobyła powszechne uznanie swojej poezji.
23
Jej działalność i twórczość wywoływały też oburzenie i sprzeciw zachowawczej opinii.

Kiedy redagowała pismo dla kobiet "Świt", próbowała zradykalizować jego program - niektórym kręgom się to nie spodobało. Choć wierzyła w Boga, na którego się często powoływała, była przeciwniczką instytucji Kościoła katolickiego, nie miała najlepszego zdania o papieżu Leonie XIII.

Drażniła ją religijność na pokaz. Te jej poglądy też były krytykowane przez środowiska katolicko-narodowe.

24
Od początku lat 80. XIX wieku aż do śmierci pisała nowele.
Początkowo inspirowała się Prusem i Orzeszkową, ale z czasem wypracowała własne pomysły. Czerpała je z otaczających ją wydarzeń, zwracała uwagę na istotne problemy, jak problem antysemityzmu ("Mendel Gdański"), biedy, zacofania. Jej utwory zawierają protest przeciwko niesprawiedliwości społecznej oraz ustrojowi niosącemu ucisk i krzywdę.
25
Konopnicka zajmowała się także krytyką literacką, którą uprawiała na łamach "Kłosów", "Świtu", "Gazety Polskiej", "Kuriera Warszawskiego".
Recenzowała, analizowała i polemizowała z tekstami współczesnych autorów polskich i zagranicznych (Prusa, Sienkiewicza, Orzeszkowej, Dygasińskiego).
26
W 1908 roku Konopnicka opublikowała w czasopiśmie Gwiazdka Cieszyńska "Rotę".

Był to wiersz będący kulminacją jej publicystycznej kampanii przeciwko polityce germanizacyjnej w zaborze pruskim. Wiersz składa się z czterech zwrotek, z czego trzy stanowią kanon polskiej pieśni patriotycznej, do której muzykę napisał Feliks Nowowiejski.

Po raz pierwszy pieśń wykonano podczas odsłonięcia pomnika Grunwaldzkiego w Krakowie w 1910 roku.

27
W czasie okupacji hitlerowskiej cała twórczość Marii Konopnickiej trafiła na niemieckie listy proskrypcyjne jako szkodliwa i niepożądana z przeznaczeniem do zniszczenia.
28
Maria Konopnicka zmarła na zapalenie płuc we Lwowie w 1910 roku.

Pochowano ją na cmentarzu Łyczakowskim w Panteonie Wielkich Lwowian. Jej pogrzeb stał się wielką manifestacją patriotyczną, w której udział wzięło prawie 50 tysięcy osób.

Ceremonia odbyła się bez udziału duchowieństwa z powodu zakazu wydanego przez arcybiskupa Józefa Bilczewskiego.

Najnowsze tematy

Ciekawostki o Elbrusie
Elbrus jest starym stratowulkanem o niemal symetrycznej budowie. Uznaje się go za uśpiony, gdyż od około dwóch tysięcy lat nie odnotowano jego erupcji ...
Ciekawostki o Cotopaxi
Cotopaxi to jeden z najwyższych czynnych wulkanów. Jest stratowulkanem o niemalże idealnym stożku, który dla rdzennej andyjskiej ludności był zawsze p ...
Ciekawostki o Atakamie
Pustynia Atakama w Chile jest ogromną przestrzenią o marsjańskim krajobrazie. Jest najbardziej suchą niepolarną pustynią na świecie i drugą pod względ ...
Ciekawostki o Montanie
Mottem tego jednego z największych stanów jest "złoto i srebro", ale w przypadku Montany znaczy to znacznie więcej. Oprócz bogatych złóż  mineralnych, ...
Ciekawostki o Marku Grechucie
Marek Grechuta był jedną z największych indywidualności. Był prawdziwym artystą o wielu talentach: piosenkarza, poety, kompozytora, malarza, architekt ...
Ciekawostki o Saharze
Nazwa pustyni wywodzi się z języka arabskiego, gdzie słowo ṣaḥārā oznacza pustynie (rodzaj żeński w liczbie mnogiej). Przynajmniej przez kilka tysięcy ...
Ciekawostki o grzybach
Grzyby występują na całym świecie i rosną w szerokim zakresie siedlisk. Można je spotkać w ekstremalnych środowiskach, takich jak pustynie lub obszary ...
Ciekawostki o oryksie arabskim
Piękne białe antylopy o szlachetnej głowie i pięknych oczach z długimi lekko zakrzywionymi rogami. Znakomicie przystosowane do życia na pustyni w wyso ...

Podobne tematy

Ciekawostki o Aleksandrze Fredro
Aleksander Fredro uznawany jest za najwybitniejszego komediopisarza w historii literatury polskiej. Pisał komedie obyczajowe, głównie z życia szlacht ...
Ciekawostki o Stefanie Żeromskim
Stefan Żeromski był prozaikiem, publicystą, dramaturgiem, jednym z najwybitniejszych polskich pisarzy w historii. Odegrał znaczącą rolę w życiu litera ...
Ciekawostki o Janie Kochanowskim
Był jednym z najbardziej wybitnych polskich twórców, którego twórczość odcisnęła się w znacznym stopniu na twórczości literatury polskiej. Polszczyzna ...
Ciekawostki o Margaret Atwood
Margaret Atwood jest jedną z najpoczytniejszych pisarek na świecie. Jej twórczość to ambitna, oryginalna literatura o kobietach, wiele z jej utworów m ...
Ciekawostki o Bolesławie Prusie
Był pisarzem okresu pozytywizmu. Bardzo cenionym, uznanym za jednego z najwybitniejszych i najważniejszych pisarzy w historii literatury. Wrażliwy, sk ...
Ciekawostki o Stanisławie Wyspiańskim
Stanisław Wyspiański nazywany czwartym wieszczem polskim był wielkim dramatopisarzem, poetą, świetnym portrecistą, twórcą witraży. Urodził się w Krako ...
Ciekawostki o Tove Jansson
Tove Jansson była fińską pisarką, malarką, ilustratorką i rysowniczką komiksów. Świat poznał ją przede wszystkim jako autorkę książek o Muminkach, cho ...
Ciekawostki o Agacie Christie
Swoje młodzieńcze zainteresowanie matematyką, która była dla niej rozszyfrowywaniem zagadek, zamieniła na pisanie powieści, w których sama te zagadki ...

Powiązane artykuły