Miasta

Ciekawostki o Wrocławiu

Znaleźliśmy 37 ciekawostek na temat Wrocławia

Stolica Dolnego Śląska

Wrocław to miasto, którego historia sięga ponad tysiąca lat. Niegdyś był największym miastem i stolicą historycznego Śląska, dziś jest stolicą województwa dolnośląskiego. Stanowi ważny ośrodek kulturalny, ekonomiczny, akademicki i turystyczny południowo zachodniej Polski. Jest jednym z najpiękniejszych i najpopularniejszych miast w Polsce, można go znaleźć również na liście najbardziej atrakcyjnych turystycznie miast na świecie.
1
Wrocław to miasto w południowo-zachodniej Polsce.

Leży na Nizinie Śląskiej, nad Odrą i jej czterema dopływami, które zasilają ją w granicach miasta: Bystrzycą, Oławą, Ślęzą i Widawą. Dodatkowo przez teren miasta przepływa rzeka Dobra oraz wiele strug.

2
Wrocław jest historyczną stolicą Śląska i Dolnego Śląska.
Dziś jest stolicą województwa dolnośląskiego. Jest głównym miastem aglomeracji wrocławskiej i największym miastem leżącym na Ziemiach Odzyskanych. Należy do Unii Metropolii Polskich i Eurocities.
    Dowiedz się więcej...
3
Wrocław został sklasyfikowany w IX kategorii (Gamma) miast o znaczeniu globalnym, jako miasto o międzynarodowym zakresie oddziaływania w dziedzinie ekonomicznej, kulturalnej i politycznej.
Jest to drugi najlepszy wynik w Polsce, za Warszawą. Znajduje się także w pierwszej setce miast świata w rankingu "Najlepsze miasto do życia" i najinteligentniejszych miast na świecie (smart city).

W 2021 został sklasyfikowany na pierwszym miejscu raportu fDi Magazine - "Globalne Miasta Przyszłości 2021/2022", w kategorii średnich i małych miast świata.

Od 2019 roku jest Miastem Literatury UNESCO, a w 2016 roku był Europejską Stolicą Kultury.
4
Wrocław to miasto uniwersyteckie, w którym mieszka ponad 130 tysięcy studentów.

Czyni go to prawdopodobnie jednym z najbardziej zorientowanych na młodzież miast w kraju.

Od początku XX wieku Uniwersytet Wrocławski wydał dziewięciu noblistów (m.in. Theodor Mommsen, Paul Ehrlich, Eduard Buchner, Phillip Lenard, Fritz Haber, Max Born, Otto Stern) i słynie z wysokiej jakości kształcenia.

5
Pochodzenie nazwy miasta nie jest do końca znane, istnieje kilka hipotez na ten temat.
Najstarsze zapisy nazwy pochodzą ze średniowiecza, z zapisków Thietmara, biskupa merseburskiego, kronikarza, autora "Kronik" będących ważnym źródłem historii Niemiec i Polski. Określał on Wrocław jako Wrotizlaensem i Wortizlava, a potem jako Vuartizlau. Sugerowało to pochodzenie nazwy miasta od konkretnej osoby nazywającej się Wrocław, Wrocisław czy Warcisław - było to popularne imię wśród polskiego średniowiecznego rycerstwa.
    Dowiedz się więcej...
6
Historia miasta sięga ponad tysiąca lat.
W czasach starożytnych na terenie dzisiejszego Wrocławia lub w jego pobliżu istniało miejsce o nazwie Budorgium, o czym świadczą mapy Klaudiusza Ptolomeusza z lat 142-147.

Wrocław powstał na skrzyżowaniu dwóch szlaków handlowych: Via Regia i Szlaku Bursztynowego, należał do Ligi Hanzeatyckiej. Po raz pierwszy oficjalnie pojawiła się nazwa "Wrocław" w roku 1000 podczas zjazdu gnieźnieńskiego, kiedy to miastu nadano rangę biskupią - Wrocław był jednym z czterech miast o tej randze w ówczesnej Polsce.
7
Od końca X wieku Wrocław znajdował się pod panowaniem Piastów i był jedną z głównych siedzib królestwa (sedes regni principalis).
Obok Krakowa i Sandomierza został zaliczony do jednej z trzech głównych stolic Królestwa Polskiego.
    Dowiedz się więcej...
8
W roku 1270 niedaleko Wrocławia w Księdze henrykowskiej (kronika założenia i uposażenia opactwa cystersów w Henrykowie, spisana po łacinie) zostało zapisane pierwsze w historii zdanie w języku staropolskim.
Było to zdanie: "Day, ut ia pobrusa, a ti poziwai" . Księga henrykowska w 2015 roku została wpisana na listę "Pamięć Świata" UNESCO.
9
W 1335 roku, po 350 latach panowania  we Wrocławiu książąt i królów polskich, miasto przeszło pod panowanie Czech.
Po śmierci Ludwika II Jagiellończyka w 1526 roku Wrocław wraz z Królestwem Czech został włączony do monarchii Habsburgów.

Podczas wojen śląskich w 1741 roku Wrocław wraz z większością Śląska, stał się częścią Prus. Zmieniła się wówczas nazwa miasta, która brzmiała teraz: Królewskie Stołeczne i Rezydencjalne Miasto Wrocław.
10
W 1806 roku miasto zostało zdobyte przez wojska napoleońskie i stało się punktem rekrutacyjnym polskich legionów, których liczbę określa się na 8400 rekrutów.
Pod panowaniem Francuzów miasto pozostawało do 1807 roku, gdy Napoleon podpisał pokój w Tylży, na mocy którego ponownie wróciło pod panowanie Prus.

Francuzi zlikwidowali fortyfikacje okalające miasto, co było pożądane dla Wrocławia, gdyż mógł się on wreszcie rozwijać przestrzennie.
11
W trakcie powstania styczniowego w zaborze rosyjskim, we Wrocławiu mieściła się siedziba polskiego komitetu powstańczego.
Miasto stało się wówczas ważnym ośrodkiem konspiracji polskiej. Przewożono przez niego tajną korespondencję, a także ochotników do walki, przemycano broń.

Miejscowi Polacy obchodzili żałobę narodową po masakrze dokonanej przez żołnierzy rosyjskich w Warszawie w lutym 1861 roku. Wiązało się to z pewnymi represjami ze strony pruskiej policji. Mieszkańcy Wrocławia, nie tylko Polacy, sympatyzowali z powstańcami.
12
W 1475 roku Kasper Elyan wydrukował we Wrocławiu Statuta synodalia episcoporum Wratislaviensium (Statuty synodalne biskupów wrocławskich).
Był to pierwszy druk w języku polskim zawierający trzy katolickie modlitwy. Kasper Elyan był kanonikiem wrocławskiej kapituły katedralnej, pierwszym polskim drukarzem, który 35 lat po wynalezieniu druku przez Jana Gutenberga, jako pierwszy wydrukował tekst w języku polskim.
13
W 1863 roku bracia Karl i Louis Stangen założyli we Wrocławiu biuro podróży "Stangen".
Było to drugie tego rodzaju biuro na świecie.
14
W 1877 roku powstała we Wrocławiu sekcja Deutscher und Oesterreichischer Alpenverein, która w 1882 roku wybudowała schronisko górskie w Alpach.
W 1887 roku powstała sekcja Karpathenverein, która osiem lat później wybudowała schronisko Śląski Dom w Tatrach, u podnóża Gerlachu. We Wrocławiu swoje sekcje miały również Morawsko-Śląskie Sudeckie Towarzystwo Górskie, Śląskie Sudeckie Towarzystwo Górskie, Towarzystwo Karkonoskie i Beskidenverein.

W XIX w. funkcjonowało tam Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół" - pierwsze na Śląsku, założone w 1894 roku, liczące 70 członków.
15
We Wrocławiu urodziła się i spędziła pierwsze dwadzieścia lat życia Edith Stein.

Była filozofem i karmelitanką (imię zakonne Teresa Benedykta od Krzyża). Była Żydówką pochodzącą z zamożnej rodziny. Umarła zagazowana ze swoją siostra Rosą w nazistowskim obozie zagłady Auschwitz- Birkenau. W 1997 roku została ogłoszona świętą Kościoła katolickiego. 

W 1999 roku papież Jan Paweł II ogłosił ją patronką Europy.

16
W latach 1890-1918 wybudowano we Wrocławiu zespół fortyfikacji - Twierdzę Wrocław.

W latach 1904-1905 wybudowano w mieście Gazownię Miejską, która była wykorzystywana do produkcji gazu aż do 1990 roku.

W 1933 roku we Wrocławiu utworzono jeden z pierwszych obozów koncentracyjnych w III Rzeszy - KZ Dürrgoy. W czasie II wojny światowej znajdowała się w mieście filia obozu koncentracyjnego Groß-Rosen.

W 1944 roku miasto zostało ogłoszone twierdzą (Festung Breslau) i otrzymało rozkaz bronienia się do ostatniego żołnierza. Wrocław poddał się dopiero 6 maja, cztery dni po Berlinie. W wyniku walk między Armią Czerwoną i Wehrmachtem uszkodzeniu lub całkowitemu zniszczeniu uległo około 70% zabudowy miasta.

17
Wrocław powrócił do Polski 2 sierpnia 1945 roku.

Decyzja o przekazaniu Polsce Śląska wraz z Wrocławiem zapadła na konferencji w Poczdamie (konferencja szefów trzech rządów: ZSRR, USA i Wielkiej Brytanii, w Poczdamie, w pałacu Cecilienhof, trwająca od 17 lipca do 2 sierpnia 1945 roku).

Ludność niemiecka, która nie opuściła miasta przed oblężeniem Wrocławia , została przesiedlona do radzieckiej strefy okupacyjnej w Niemczech.

18
Do Wrocławia przesiedlono wysiedlonych mieszkańców Kresów Wschodnich, głównie ze Lwowa i okolic Wileńszczyzny.
Napływała tam także ludność z centralnej Polski (Kielecczyzna, Łódzkie) i Wielkopolski.
19
W 1948 roku odbyła się tam wielka Wystawa Ziem Odzyskanych, którą zwiedziło ponad 1,5 mln osób.
Z okazji Wystawy wzniesiono w Parku Szczytnickim Iglicę - stalową konstrukcję mierzącą 90,3 m (pierwotnie mierzyła 106 m) - obecnie stanowi ona jeden z symboli miasta.

Odbył się też Światowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju.
20
W 1966 roku została powołana do życia przez kompozytora i dyrygenta Andrzeja Markowskiego Wratislavia Cantans - festiwal oratoryjno-kantatowy.

Ten międzynarodowy festiwal muzyczny odbywa się co roku we wrześniu we Wrocławiu i na Dolnym Śląsku. Nazwa "Wratislavia Cantans" oznacza po łacinie "Wrocław Śpiewający" i skupia się przede wszystkim na prezentowaniu piękna ludzkiego głosu.

    Dowiedz się więcej...
21
W 1976 roku odbył się we Wrocławiu pierwszy Przegląd Piosenki Aktorskiej.
Organizatorem i producentem był Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu, a pierwsze miejsce w tym konkursie zdobyli: Elżbieta Adamiak, Lech Łotocki, Maria Alaszewicz, Krystyna Krotoska i Mariusz Domaszewicz.
22
W stanie wojennym w 1982 roku we Wrocławiu powstały antykomunistyczne organizacje konspiracyjne: Solidarność Walcząca i Pomarańczowa Alternatywa.
Pomarańczowa Alternatywa to antykomunistyczny ruch happeningowy, od którego swój rodowód wzięły obecne wrocławskie krasnale.

Niewielkie rzeźby krasnali, w liczbie stale rosnącej, są umieszczane we Wrocławiu sukcesywnie od 2005 roku. Wywodzą się od malowanych w latach 80. XX w. graffiti, a następnie happeningów organizowanych przez ruch "Pomarańczowej Alternatywy."
    Dowiedz się więcej...
23
Pierwsza niepaństwowa telewizja w Polsce i jednocześnie w krajach byłego "bloku wschodniego" powstała w lutym 1990 roku we Wrocławiu.
Była to Prywatna Telewizja "Echo" (PTV Echo). Nadawała od 6 lutego 1990 do 8 marca 1995 roku. Początkowo jej antena nadawcza umieszczona była na dachu domu studenckiego "Arka".
24
W czasie powodzi tysiąclecia w 1997 roku znaczna cześć Wrocławia została zalana.

Wody Odry wdarły się do miasta 12 lipca 1997 roku, a ostatecznie ustąpiły 6 sierpnia. Pod wodą znalazło się 40% powierzchni miasta. W wyniku powodzi zostało zalanych i podtopionych 2583 budynków mieszkalnych.

W wyniku akcji ratunkowej uratowano zabytki wrocławskiego Śródmieścia, m.in. cały Ostrów Tumski i Wyspę Piasek, a także rynek, dworzec główny i bibliotekę Ossolineum.

25
We Wrocławiu znajduje się Kilimandżaro, Morskie Oko, a w pobliskim Kamieńcu Wrocławskim - Bajkał.
Kilimandżaro to sztucznie usypane wzniesienie położone na osiedlu Zalesie. Jego wysokość wynosi 134 m n.p.m. Na południe od wzgórza znajdują się tereny kąpieliska "Morskie Oko".

Wrocławski Bajkał natomiast jest niewielkim jeziorem o powierzchni około 60 ha i głębokości do około 3-5 m. Położone jest w gminie Czernica, kilka kilometrów na wschód od granic Wrocławia.
26
Jednym z głównych zabytków architektonicznych Wrocławia jest Stary Ratusz.

Jest to jeden z najlepiej zachowanych historycznych ratuszy w Polsce. Powstał on w kilku etapach budowlanych na przestrzeni około 250 lat (od schyłku XIII w. aż po wiek XVI). Jest jednym z najstarszych ratuszy w Polsce.

Na wysokiej wieży Ratusza znajduje się najstarszy w Polsce dzwon zegarowy i najstarszy, z 1368 roku, zegar wieżowy.

W piwnicach Ratusza znajduje się Piwnica Świdnicka, jeden z najstarszych lokali gastronomicznych w Europie. Jest to najstarsza, średniowieczna piwiarnia wrocławska (działająca w latach 1273-2017). Ma być ponownie otwarta.

27
Wrocław posiada także Nowy Ratusz wzniesiony w latach 1860-1864.
Obecnie stanowi on siedzibę prezydenta i rady miejskiej Wrocławia, a w jego podziemiach mieści się Browar Spiż.
28
Najstarszą zabytkową częścią Wrocławia jest Ostrów Tumski.

Tam powstał, prawdopodobnie w X wieku, gród stanowiący siedzibę pierwszych Piastów.

Na Ostrowie Tumskim czasowo pomieszkiwał Mikołaj Kopernik, który w latach 1503-1538 był scholastykiem wrocławskiego kościoła św. Krzyża.

W 1766 roku Giacomo Casanova podczas wizyty we Wrocławiu mieszkał u księdza Bastianiego na Ostrowie Tumskim.

Na Ostrowie Tumskim latarnie gazowe do dziś zapalane są przez latarnika.

29
Najsłynniejszym dziełem wrocławskiego modernizmu jest Hala Stulecia.
Jest to hala widowiskowo-sportowa, zlokalizowana na Zalesiu, w Parku Szczytnickim, wzniesiona w latach 1911-1913 według projektu Maxa Berga.

Jej powstanie związane było z setną rocznicą wydania we Wrocławiu przez Fryderyka Wilhelma III odezwy "Do mojego ludu" z 17 marca 1813 roku, wzywającej do powszechnego oporu przeciwko Napoleonowi Bonaparte.

Jej rocznicę postanowiono uczcić wielką wystawą prezentująca historię i gospodarczy dorobek Śląska. Na wzór Wystaw Światowych zorganizowano tzw. Wystawę Stulecia.

W 2006 roku hala została uznana za obiekt światowego dziedzictwa UNESCO.
30
Najstarszą działającą placówką handlową we Wrocławiu, czynną od 1904 roku (z niewielkimi przerwami) jest Spółdzielczy Dom Handlowy "Feniks".
W chwili otwarcia był to jeden z największych i najnowocześniejszych obiektów handlowych w Europie.
31
W muzeum sztuki we Wrocławiu, od 1980 roku eksponowany jest cykloramiczny obraz "Bitwa pod Racławicami" namalowany w latach 1893-1894 przez zespół malarzy pod kierunkiem Jana Styki i Wojciecha Kossaka, popularnie zwany Panoramą Racławicką.

Jest to jedna z czterech XIX-wiecznych panoram, namalowanych pod kierownictwem Jana Styki i Wojciecha Kossaka.

Panorama namalowana jest na cylindrycznym płótnie żaglowym, rozpiętym w budynku specjalnie zbudowanej rotundy. Jej wymiary to 114 x 15 metrów. Przedstawia scenę z bitwy pod Racławicami.

32
Co roku na wrocławskim rynku odbywa się festiwal upamiętniający muzykę i sylwetkę gitarzysty Jimiego Hendrixa.
Thanks Jimi Festival jest organizowany od 2003 roku przez Leszka Cichońskiego. Co roku podejmowana jest także próba bicia rekordu Guinnessa we wspólnej grze na gitarach. Uczestnicy grają na żywo utwór "Hey Joe".

Podczas pierwszej edycji konkursu, gdy muzycy grali wspólnie utwór "Hey Joe" zebrało się 588 gitarzystów. W 2022 udało się pobić rekord, utwór został zagrany przez 7676 muzyków.

Ze względu na pandemię COVID-19 impreza nie odbyła się w 2020 i 2021 roku.
33
Wrocław plasuje się na czwartym miejscu w Europie pod względem liczby mostów i kładek.

Więcej przepraw przez wodę mają tylko Wenecja, Amsterdam i Petersburg.

We Wrocławiu działają dwie stocznie rzeczne.

34
Wrocław posiada trzeci po Warszawie i Krakowie, pod względem wielkości dochodów, budżet w Polsce.
Dochody w przeliczeniu na jednego mieszkańca (6025 zł) ustępują jedynie Warszawie. W 2017 roku wartość PKB wytworzonego we Wrocławiu wyniosła 55,5 mld zł, co stanowiło 2,8% PKB Polski.

W 2014 roku w mieście mieszkało 401 milionerów, osób, których roczne dochody przekraczają 1 mln złotych.
35
Wrocław posiada dwa obiekty na liście Pomników Historii, będących pod patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej.

Są nimi: Zespół historycznego centrum i Hala Stulecia.

36
We Wrocławiu znajduje się kilkanaście obiektów muzealnych.

Należy do nich Muzeum Narodowe, w którym zgromadzone są m.in. zbiory przeniesione ze Lwowa i Kijowa. We Wrocławiu znajduje się jedyne w Polsce Muzeum Architektury.

37
We Wrocławiu znajdował się średniowieczny cmentarz żydowski.
Był to najstarszy wrocławski cmentarz żydowski. Został założony pod koniec XII wieku i zajmował powierzchnię pięciu morgów (około 2,8 ha). Został zlikwidowany w 1345 roku, a pochodzące z niego macewy użyto do prac budowlanych na terenie miasta.

Pięć z nich zostało odnalezionych (najstarsza datowana jest na 1274 rok) i znajdują się obecnie w Muzeum Archeologicznym i Starym Cmentarzu Żydowskim przy ulicy Ślężnej.

Najnowsze tematy

Ciekawostki o Ołomuńcu
Ołomuniec leżący we wschodniej części Republiki Czeskiej jest pięknym, choć mało popularnym miastem. Jako stolica Moraw posiada bogatą historię, które ...
Teatro Amazonas - opera w sercu amazońskiego lasu deszczowego
Teatro Amazonas to jeden z najważniejszych teatrów Brazylii i główną atrakcją miasta Manaus. Zlokalizowany  w Largo de São Sebastião, historycznym cen ...
Ciekawostki o krowach
Kiedyś wypasane były w mniejszych stadach na wiejskich łąkach, dziś najczęściej spotykamy ja w dużych farmach nastawionych na przemysłową produkcję. D ...
Ciekawostki o długoszparze
Długoszpar, zwany także żarłaczem olbrzymim, jest drugą co do wielkości znaną rybą na świecie, po rekinie wielorybim. Długość jego ciała jest imponują ...
Ciekawostki o Niemczech
Nasi zachodni sąsiedzi to kraj o burzliwej historii. Stamtąd pochodzi tradycja i kultura średniowiecznej chrześcijańskiej Europy ale i także jeden z n ...
Ciekawostki o Alfredzie Noblu
Żyjący w XIX wieku Alfred Nobel najbardziej znany jest z tego, że przekazał swoją fortunę na ustanowienie Nagrody Nobla, choć wniósł on także wielki w ...
Ciekawostki o Rzymie
Historia Rzymu trwa nieprzerwanie od 28 wieków, choć wiadomo że obszar ten był zamieszkiwany przez ludzi dużo wcześniej. Rzym jest jednym z najdłużej ...
Ciekawostki o Afryce
To właśnie z Afryki na podbój świata wyruszyli pierwsi przodkowie współczesnego człowieka. Choć w starożytności w Afryce rozwijały się i rozkwitały po ...

Podobne tematy

Ciekawostki o Hali Stulecia
Hala Stulecia jest symbolem Wrocławia, perłą wrocławskiego modernizmu. Jej ponadczasowa bryła wraz z otaczającymi ją terenami zielonymi stanowi wyjątk ...
Ciekawostki o Giewoncie
Jest jednym z najbardziej charakterystycznych masywów górskich w Polsce. Rozpościera się nad zakopiańską panoramą, rzucając cień na okoliczne doliny. ...
Ciekawostki o Kołobrzegu
Kołobrzeg był istotnym miejscem na mapie Europy już w średniowieczu. Ze względu na solanki, rozwijała się tu działalność zarówno warzelnicza jak i kup ...
Ciekawostki o Konstytucji 3 maja
Od rana, 3 maja w okolicach Zamku Królewskiego gromadził się tłum mieszczan. Zamek otoczyły też oddziały wojska dowodzone przez Księcia Józefa Poniat ...
Ciekawostki o Sopocie
Sopot jest jednym z najpiękniejszych polskich kurortów nadmorskich. Zawsze przyciągał turystów swoim urokiem. Już w 1823 roku wybudowano tu pierwszy Z ...
Ciekawostki o Białowieskim Parku Narodowym
Białowieski Park Narodowy zlokalizowany na terenie rozległego lasu będącego Puszczą Białowieską, tworzy oazę dzikiej przyrody niemalże w środku kontyn ...
Ciekawostki o śmigusie-dyngusie
Dla jednych jest świetną zabawą i podtrzymaniem tradycji, dla innych bywa pretekstem do niesympatycznych wybryków. Zwyczaj ten ma wielowiekową tradycj ...
Ciekawostki o Zamościu
Zamość założył w 1580 roku hetman wielki koronny Jan Zamoyski. Miasto było własnością i rodową siedzibą Zamoyskich. Tak było przez stulecia a w powoje ...