Ciekawostki o Zamku Królewskim na Wawelu

Zamek Królewski na Wawelu

Historyczna siedziba władców Polski

Zamek Królewski na Wawelu był zawsze najważniejszą siedzibą polskich władców, miejscem prestiżowym o ogromnym znaczeniu dla polskiej tradycji i tożsamości. Już Mieszko I, pierwszy historyczny władca Polski, wybrał Wawel za jedną ze swych siedzib. Za panowania ostatnich Piastów i Jagiellonów zamek przeżywał szczególny rozkwit. Jego świetność i znaczenie przygasły, gdy stolicę przeniesiono do Warszawy, ale nadal był miejscem, w którym odbywały się koronacje i pogrzeby polskich monarchów. W przeszłości i obecnie jest symbolem Krakowa, wznoszącym się na wzgórzu, na lewym brzegu Wisły, w jego historycznej dzielnicy Stare Miasto.
1.Zamek Królewski na Wawelu ulokowany jest na wzgórzu Wawel, na Pomoście Krakowskim, w Dzielnicy I Stare Miasto, na lewym brzegu Wisły.
Pomost Krakowski jest regionem geograficznym w południowej Polsce, we wschodniej części Bramy Krakowskiej. Jest systemem wzgórz zbudowanych z wapieni jurajskich. W poprzek Pomostu Krakowskiego przepływa Wisła. Prawie w całości leży on w granicach Krakowa.
2.Wzgórze Wawel wznosi się na wysokość 228 m n.p.m.
Znajdują się na nim dwie zabytkowe budowle: Zamek Królewski i bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława.
3.Wawel wraz ze Starym Miastem, Kazimierzem i Stradomiem został wpisany w 1978 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
W 1994 roku, razem ze Starym Miastem, Kazimierzem, Podgórzem, Nowym Światem i Piaskiem, został uznany za pomnik historii.
4.Badania archeologiczne dowiodły, że ślady pierwszego osadnictwa na Wawelu datują się na środkowy paleolit - około 100 tys. lat p.n.e.
Wawel był prawdopodobnie jednym z ośrodków władzy plemienia Wiślan, których organizacja państwowa powstała na przełomie VIII i IX wieku. O ich legendarnych władcach, Kraku i Wandzie, wspominał już XIII-wieczny kronikarz, Wincenty Kadłubek.
5.Gdy Bolesław Chrobry w końcu X wieku zdobył gród wawelski i przyłączył Małopolskę do państwa Piastów, w ramach archidiecezji gnieźnieńskiej powstało w 1000 roku biskupstwo w Krakowie i budynek katedry na Wawelu.
W pierwszej połowie XI wieku wzniesiono murowane budowle przedromańskie, związane z rezydencją władcy, sakralne i świeckie. Były to m.in. czteroapsydowa rotunda św. Feliksa i Adaukta, rotunda - baptysterium przy katedrze, "budowla czworokątna".
6.Większy zamek obronny zbudowano na przełomie XI i XII wieku w północno-wschodnim narożniku wzgórza, gdy za panowania Kazimierza Odnowiciela przeniesiono stolicę Polski do Krakowa.
Przebudowano zamek w stylu romańskim. Zamek posiadał czworokątną wieżę obronną przy Kurzej Stopce i budynek mieszkalny. Powstał pałac z aulą na piętrze - tzw. sala o dwudziestu czterech słupach z kaplicą, bazylika pałacowa św. Marii Egipcjanki. Stopniowo dobudowywano nowe obiekty, głównie sakralne.
7.W drugiej połowie XII wieku Wawel, z dziesięcioma budowlami sakralnymi i rozbudowaną rezydencją, stał się grodem o dużej randze.
8.Na przełomie XIII i XIV wieku wzgórze otoczono murem obronnym (zastąpiono nim wcześniej istniejące wały drewniano-ziemne).
Powstał też wyraźny podział na zamek górny, czyli rezydencję królewską (budowaną przez cały XIV wiek) i zamek dolny, który stanowiła osada przygrodowa, będąca zapleczem usługowym i gospodarczym.
9.Z inicjatywy Władysława Łokietka i przy udziale biskupa Nankera powstała gotycka katedra, którą poświęcono w 1364 roku.
Za panowania Władysława Jagiełły przebudowano i rozbudowano fortyfikacje zamku. Wybudowano baszty: Jordanka, Złodziejska, Lubranka, zespół obronny bramy Dolnej. Zbudowano tez wieżę Senatorską i Sandomierską, przedmurze zamku górnego. W takim stanie zamek przetrwał do 1499 roku, kiedy to spłonął w pożarze.
10.Szczególnym okresem w rozwoju architektury i kultury artystycznej Wawelu były czasy panowania Jagiellonów, szczególnie Zygmunta Starego i Zygmunta Augusta.
W latach 1506-1534 przebudowano gotycki pałac na rezydencję renesansową z dziedzińcem arkadowym. Przy katedrze powstała kaplica Zygmuntowska. Po kolejnym pożarze, który wybuchł w 1595 roku, część zamku przebudowano w stylu wczesnego baroku. Pracami kierował królewski architekt Jan Trevano. Wzniesiono wówczas przy północnym skrzydle dwie wieże: Zygmunta III Wazy i Sobieskiego.
Zamek Królewski na Wawelu
Znaleźliśmy 32 ciekawostki na temat Zamku Królewskiego na Wawelu

Przeczytaj również

Ciekawostki o Petrze Ciekawostki o moście Golden Gate Ciekawostki o latarni z Faros Ciekawostki o Tower of London Ciekawostki o Efezie

Rozerwij się trochę!

Lubisz quizy? My lubimy, dlatego wraz z portalem FunQuiz.pl zapraszamy do łączenia przyjemnego z pożytecznym.

Quizy o architekturze i zabytkach Quizy z wiedzy ogólnej