Ludzie

Ciekawostki o Stanisławie Auguście Poniatowskim

Znaleźliśmy 32 ciekawostki na temat Stanisława Augusta Poniatowskiego

Ostatni król Polski

Stanisław August Poniatowski, po ośmiu stuleciach panowania królów na ziemiach polskich, zakończył istnienie monarchii w Rzeczpospolitej.

Okres jego panowania budzi wiele kontrowersji. Z jednej strony docenia się jego działania na rzecz oświecenia kraju w drugiej połowie XVIII wieku, z drugiej obarcza odpowiedzialnością za upadek państwa polskiego.

Z całą pewnością był jednym z najbardziej wykształconych władców epoki, dla którego rozwój kulturalny był niezmiernie istotny, ale nasz kraj wówczas potrzebował zręcznego polityka, którym Stanisław August Poniatowski nigdy nie był.

1
Stanisław August Poniatowski był królem Polski w latach 1764-1795.
Był ostatnim monarchą Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
2
Urodził się 17 stycznia 1732 roku w Wołczynie, wsi w obwodzie brzeskim, w południowo-zachodniej Białorusi (do 1945 roku terytorium Polski).
Był jednym z ośmiorga dzieci i czwartym synem księżnej Konstancji Czartoryskiej i hrabiego Stanisława Poniatowskiego herbu Ciołek, kasztelana krakowskiego.
3
Jego starszymi braćmi byli: Kazimierz - podkomorzy nadworny koronny, Franciszek - kanonik katedry wawelskiej (cierpiał na padaczkę) i Aleksander - oficer, który zginął w Nadrenii-Palatynacie w czasie wojny o sukcesję austriacką.
Jego młodszymi braćmi byli: Andrzej - feldmarszałek austriacki i Michał Jerzy - prymas Polski.
Posiadał też dwie starsze, zamężne siostry: Ludwikę Zamoyską i Izabellę Branicką.
4
Był prawnukiem poety, dworzanina Jana Andrzeja Morsztyna.
Poprzez prababkę Katarzynę Gordon, damę dworu królowej Marii Ludwiki Gonzagi, spokrewniony był z rodem Stuartów i tym samym związany z czołowymi rodami Szkocji, Hiszpanii i Francji.
5
Od 1733 roku przebywał z rodzicami w Gdańsku, skąd został porwany na polecenie wojewody kijowskiego, regimentarza Józefa Potockiego i wywieziony do Kamieńca Podolskiego.
Był to odwet za poparcie przez ojca króla Augusta III. Przez kilka miesięcy przetrzymywany był w Kamieńcu Podolskim pod strażą Wacława Rzewuskiego. Do rodziców odwieziono go prawdopodobnie w 1735 roku i prze cztery następne lata przebywał z nimi w Gdańsku.
6
Początkowo edukacją przyszłego króla zajmowała się matka, później zatrudniono różnych prywatnych nauczycieli.
Uczył go m.in. historyk Gotfryd Lengnich, który był osobistym preceptorem (nauczyciel specjalista pracy dydaktyczno- oświatowej) dzieci z rodziny Poniatowskich. 
Z Gdańska rodzina Poniatowskich przeniosła się do Warszawy i tam Stanisław August kształcił się w kolegium teatynów (Konwikt Teatynów w Warszawie - konwikt - forma internatu - księży teatynów przy ul. Długiej, istniejący do 1939 r.), gdzie uczył go m.in. Antonio Portalupi. W trakcie nauki w tym kolegium Stanisław August dwukrotnie wystąpił jako aktor na szkolnej scenie.
7
W 1744 roku lekcji logiki i matematyki udzielał przyszłemu królowi poseł rosyjski w Rzeczypospolitej - Herman Karl von Keyserling, były profesor Uniwersytetu w Królewcu.
Kontynuował on nauczanie Stanisława Augusta również po ponownym przyjeździe do Warszawy w 1749 roku. Stwierdził też, że uczeń poczynił wielkie postępy w nauce pod kierunkiem innego nauczyciela.
Uczył się też architektury i inżynierii pod kierunkiem austriackiego oficera Jana Łukasza Touxa de Salverte. Posiadał też wybranego przez rodziców spowiednika - misjonarza Piotra Śliwickiego.
8
Stanisław August miał w młodości niewielu przyjaciół, rozwinął wielkie zamiłowanie do książek - trwało ono przez całe życie.
Jako dwunastolatek przeszedł załamanie nerwowe, prawdopodobnie pod wpływem wpajanej mu przez matkę metafizyki. Był dzieckiem melancholijnym, skłonnym do autorefleksji.
Dzięki domowej edukacji Stanisław Antoni (takie drugie imię otrzymał na chrzcie) doskonale posługiwał się językiem polskim, znał też język francuski, posiadał dobrą znajomość łaciny i niemieckiego. Gorzej radził sobie z angielskim i włoskim. Poniatowski miał wysokie poczucie własnej wartości, posiadał też świadomość niebezpieczeństwa zarozumiałości.
9
W swoją pierwszą zagraniczną podróż wyruszył na życzenie ojca w 1748 roku.
Ojciec chciał, aby zdobył doświadczenie wojskowe, dlatego wyruszył  wraz z wojskiem rosyjskim niosącym pomoc wojskom Marii Teresy podczas wojny o sukcesję austriacką nad Ren, zakończoną traktatem w Aix-la-Chapelle w 1748 r. W trakcie podróży przybył do Akwizgranu, gdzie zaopiekował się nim poseł saski J.H. Kauderbach. Poznał tam też wiele wybitnych osób, m.in. Maurycego Saskiego, W. Kaunitza - przyszłego kanclerza. Oglądał obozy wojskowe i twierdze. 
Dalszym etapem podróży były Niderlandy austriackie i Holandia, gdzie zainteresowany był sztuką, w szczególności malarstwem. Do Warszawy powrócił przez Kassel i Drezno.
10
W następnym roku Poniatowski został praktykantem u swojego wuja Michała Fryderyka Czartoryskiego, ówczesnego podkanclerza Litwy.
Praktykował początkowo w Warszawie, później w Wołczynie. Tam zetknął się z mechanizmem polityki familii. W swoich pamiętnikach wspominał ten okres jako jałowy, a nauki wuja za niewiele warte.

Najnowsze tematy

Ciekawostki o Johannie Wolfgangu von Goethe
Johann Wolfgang Goethe żył i tworzył na przełomie XVIII i XIX wieku. Był niemieckim poetą, dramatopisarzem, powieściopisarzem, naukowcem, mężem stanu, ...
Ciekawostki o palczaku madagaskarskim
Przez wielu uważany za najdziwniejsze i najbrzydsze zwierzę świata. Do 1961 roku uważany za gatunek wymarły. Występuje tylko na Madagaskarze. Tubylc ...
Ciekawostki o kasztanach
Kasztan nie jest tym samym drzewem, które powszechne jest w naszych ogrodach i parkach, choć potocznie takim mianem się go określa. Kasztan, w odróżni ...
Ciekawostki o Poczdamie
Poczdam jest stolicą Brandenburgii. Ze względu na swoją historyczną przeszłość jest miastem międzynarodowym, czego odzwierciedleniem jest także różnor ...
Ciekawostki o kuokach
Kuoki słyną ze swojego uśmiechu. Te małe torbacze zamieszkujące Australię stały się swego rodzaju światowym fenomenem. Od 2010 roku rzesze turystów po ...
Ciekawostki o Camilli Parker Bowles
Od 50 lat jej życie toczy się u boku obecnego króla Karola III. Pochodzi z dobrze sytuowanej, szlacheckiej rodziny. Ma za sobą burzliwą historię, nieu ...
Ciekawostki o Zygmuncie I Starym
Zygmunt I Stary był przedostatnim Jagiellonem na polskim tronie. Jako przedostatni z sześciu braci nie był brany pod uwagę, jako następca tronu. Okoli ...
Ciekawostki o zamku Balmoral
Zamek Balmoral jest prywatną rezydencją brytyjskiej rodziny królewskiej. Zakupiony w 1852 roku przez księcia Alberta, męża królowej Wiktorii, stał się ...

Podobne tematy

Ciekawostki o Stefanie Batorym
Książę Siedmiogrodu Stefan Batory, po ucieczce z Rzeczpospolitej Henryka Walezego, stał się niespodziewanie najsilniejszym pretendentem do tronu pols ...
Ciekawostki o Janie III Sobieskim
Jan III Sobieski był królem Polski przez dwadzieścia dwa lata. Był osobą bardzo dobrze wykształconą, posługującą się kilkoma językami obcymi, dla któr ...
Ciekawostki o Kazimierzu III Wielkim
Był jednym z największych polskich królów. Kazimierz Wielki znany był ze swojego zamiłowania do kobiet. Miewał wiele kochanek oraz dwukrotnie wziął bi ...
Ciekawostki o Władysławie II Jagielle
Obejmując w 1377 roku stanowisko wielkiego księcia litewskiego zapewne nie przychodziło Jagielle na myśl, że już niecałą dekadę później zostanie króle ...
Ciekawostki o Bolesławie II Szczodrym
Bolesław II Szczodry znany również jako Śmiały był bardzo utalentowanym władcą o dużych ambicjach. Chętnie brał udział w interwencjach wojskowych i po ...
Ciekawostki o Mieszku I
O Mieszku I wiemy stosunkowo niewiele. Pierwsze lata jego życia są owiane mgłą tajemnicy. Nie ma w tym nic dziwnego, Mieszko wychowywał się w plemienn ...
Ciekawostki o Władysławie III Warneńczyku
Był pierworodnym synem króla Władysława II Jagiełły, który przyszedł na świat na dziesięć lat przed śmiercią swojego ojca. Został królem Polski jako m ...
Ciekawostki o Władysławie I Łokietku
Władysław długo musiał starać się o objęcie władzy nad Polską, co było jego życiowym celem. Z praktycznie każdej strony jego rządom zagrażały wpływy i ...