Ciekawostki o Stanisławie Auguście Poniatowskim

Stanisław August Poniatowski
Znaleźliśmy 32 ciekawostki na temat Stanisława Augusta Poniatowskiego

Ostatni król Polski

Stanisław August Poniatowski, po ośmiu stuleciach panowania królów na ziemiach polskich, zakończył istnienie monarchii w Rzeczpospolitej.

Okres jego panowania budzi wiele kontrowersji. Z jednej strony docenia się jego działania na rzecz oświecenia kraju w drugiej połowie XVIII wieku, z drugiej obarcza odpowiedzialnością za upadek państwa polskiego.

Z całą pewnością był jednym z najbardziej wykształconych władców epoki, dla którego rozwój kulturalny był niezmiernie istotny, ale nasz kraj wówczas potrzebował zręcznego polityka, którym Stanisław August Poniatowski nigdy nie był.

1
Stanisław August Poniatowski był królem Polski w latach 1764-1795.
Był ostatnim monarchą Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
2
Urodził się 17 stycznia 1732 roku w Wołczynie, wsi w obwodzie brzeskim, w południowo-zachodniej Białorusi (do 1945 roku terytorium Polski).
Był jednym z ośmiorga dzieci i czwartym synem księżnej Konstancji Czartoryskiej i hrabiego Stanisława Poniatowskiego herbu Ciołek, kasztelana krakowskiego.
3
Jego starszymi braćmi byli: Kazimierz - podkomorzy nadworny koronny, Franciszek - kanonik katedry wawelskiej (cierpiał na padaczkę) i Aleksander - oficer, który zginął w Nadrenii-Palatynacie w czasie wojny o sukcesję austriacką.
Jego młodszymi braćmi byli: Andrzej - feldmarszałek austriacki i Michał Jerzy - prymas Polski.
Posiadał też dwie starsze, zamężne siostry: Ludwikę Zamoyską i Izabellę Branicką.
4
Był prawnukiem poety, dworzanina Jana Andrzeja Morsztyna.
Poprzez prababkę Katarzynę Gordon, damę dworu królowej Marii Ludwiki Gonzagi, spokrewniony był z rodem Stuartów i tym samym związany z czołowymi rodami Szkocji, Hiszpanii i Francji.
5
Od 1733 roku przebywał z rodzicami w Gdańsku, skąd został porwany na polecenie wojewody kijowskiego, regimentarza Józefa Potockiego i wywieziony do Kamieńca Podolskiego.
Był to odwet za poparcie przez ojca króla Augusta III. Przez kilka miesięcy przetrzymywany był w Kamieńcu Podolskim pod strażą Wacława Rzewuskiego. Do rodziców odwieziono go prawdopodobnie w 1735 roku i prze cztery następne lata przebywał z nimi w Gdańsku.
6
Początkowo edukacją przyszłego króla zajmowała się matka, później zatrudniono różnych prywatnych nauczycieli.
Uczył go m.in. historyk Gotfryd Lengnich, który był osobistym preceptorem (nauczyciel specjalista pracy dydaktyczno- oświatowej) dzieci z rodziny Poniatowskich. 
Z Gdańska rodzina Poniatowskich przeniosła się do Warszawy i tam Stanisław August kształcił się w kolegium teatynów (Konwikt Teatynów w Warszawie - konwikt - forma internatu - księży teatynów przy ul. Długiej, istniejący do 1939 r.), gdzie uczył go m.in. Antonio Portalupi. W trakcie nauki w tym kolegium Stanisław August dwukrotnie wystąpił jako aktor na szkolnej scenie.
7
W 1744 roku lekcji logiki i matematyki udzielał przyszłemu królowi poseł rosyjski w Rzeczypospolitej - Herman Karl von Keyserling, były profesor Uniwersytetu w Królewcu.
Kontynuował on nauczanie Stanisława Augusta również po ponownym przyjeździe do Warszawy w 1749 roku. Stwierdził też, że uczeń poczynił wielkie postępy w nauce pod kierunkiem innego nauczyciela.
Uczył się też architektury i inżynierii pod kierunkiem austriackiego oficera Jana Łukasza Touxa de Salverte. Posiadał też wybranego przez rodziców spowiednika - misjonarza Piotra Śliwickiego.
8
Stanisław August miał w młodości niewielu przyjaciół, rozwinął wielkie zamiłowanie do książek - trwało ono przez całe życie.
Jako dwunastolatek przeszedł załamanie nerwowe, prawdopodobnie pod wpływem wpajanej mu przez matkę metafizyki. Był dzieckiem melancholijnym, skłonnym do autorefleksji.
Dzięki domowej edukacji Stanisław Antoni (takie drugie imię otrzymał na chrzcie) doskonale posługiwał się językiem polskim, znał też język francuski, posiadał dobrą znajomość łaciny i niemieckiego. Gorzej radził sobie z angielskim i włoskim. Poniatowski miał wysokie poczucie własnej wartości, posiadał też świadomość niebezpieczeństwa zarozumiałości.
9
W swoją pierwszą zagraniczną podróż wyruszył na życzenie ojca w 1748 roku.
Ojciec chciał, aby zdobył doświadczenie wojskowe, dlatego wyruszył  wraz z wojskiem rosyjskim niosącym pomoc wojskom Marii Teresy podczas wojny o sukcesję austriacką nad Ren, zakończoną traktatem w Aix-la-Chapelle w 1748 r. W trakcie podróży przybył do Akwizgranu, gdzie zaopiekował się nim poseł saski J.H. Kauderbach. Poznał tam też wiele wybitnych osób, m.in. Maurycego Saskiego, W. Kaunitza - przyszłego kanclerza. Oglądał obozy wojskowe i twierdze. 
Dalszym etapem podróży były Niderlandy austriackie i Holandia, gdzie zainteresowany był sztuką, w szczególności malarstwem. Do Warszawy powrócił przez Kassel i Drezno.
10
W następnym roku Poniatowski został praktykantem u swojego wuja Michała Fryderyka Czartoryskiego, ówczesnego podkanclerza Litwy.
Praktykował początkowo w Warszawie, później w Wołczynie. Tam zetknął się z mechanizmem polityki familii. W swoich pamiętnikach wspominał ten okres jako jałowy, a nauki wuja za niewiele warte.