Geografia

Ciekawostki o Roztoczańskim Parku Narodowym

Znaleźliśmy 20 ciekawostek na temat Roztoczańskiego Parku Narodowego

Najbardziej zalesiony park narodowy w Polsce

Roztoczański Park Narodowy zlokalizowany na Roztoczu Środkowym często określany jest mianem krainy jodły, buka i tarpana. Jest parkiem, którego gros ekosystemu stanowią lasy - jest najbardziej zalesionym parkiem narodowym w Polsce. Jest domem dla wielu zwierząt, a przede wszystkim dla konika polskiego, który stał się dla parku jego zwierzęciem herbowym.
1
Roztoczański Park Narodowy położony jest w województwie lubelskim, na Roztoczu Środkowym, w dolinie górnego Wieprza.
Obejmuje najcenniejsze przyrodnicze obszary Roztocza - krainy geograficznej łączącej Wyżynę Lubelską z Podolem (kraina historyczna i geograficzna na terytorium Ukrainy i Mołdawii). Jest to wyraźnie wypiętrzony wał wzniesień szerokości 12-32 km i długości około 180 km.

Najwyższe wzniesienie Roztocza osiąga 414 m n.p.m. (poza granicami Polski), w Polsce najwyższe wzniesienia to Długi Goraj (391,5 m n.p.m.) i Wielki Dział (390,4 m n.p.m.).
2
Został utworzony w 1974 roku.
Początkowo w jego skład weszło około 5 tys. ha lasów. Od tego czasu park ewoluował i powiększał swoją powierzchnię. Obecnie zajmuje obszar 8 483 ha, z czego 1029 ha (12,1%) stanowi obszar objęty ochroną ścisłą.

Lasy zajmują 8 102 ha (95,5%), a otulina parku 38 095,87 ha.
3
Historia tego obszaru ściśle związana jest majątkiem rodowym Zamoyskich, który powstał w 1589 roku, a siedzibę swoją miał w Zwierzyńcu.
Początki ochrony przyrody tego regionu również sięgają XVI wieku. Wówczas na obszarze należącym do ordynacji założonej przez kanclerza Jana Zamoyskiego utworzono zwierzyniec - rodzaj ogrodu, teren łowiecki. Teren ten otoczony był parkanem o długości około 30 km.

Obejmował on teren obecnego obszaru ochrony ścisłej Bukowa Góra oraz część obwodu Florianka. W zwierzyńcu tym znajdowały się jelenie, rysie, dziki, wilki, żbiki i tarpany.

Zwierzyniec został zlikwidowany pod koniec XVIII lub na początku XIX wieku. Zwierzęta zostały wypuszczone na wolność albo przekazane okolicznym mieszkańcom.
4
W pierwszej połowie XX wieku walory przyrodnicze tego terenu wywołały zainteresowanie wielu badaczy.
Zaczęto tworzyć tam rezerwaty leśne i florystyczne - w 1936 roku utworzono rezerwat Bukowa Góra, który obecnie jest obszarem ściśle chronionym.

W 1938 roku po raz pierwszy w Polsce wydano ustawę o ochronie ptaków drapieżnych w majątku rodziny Zamoyskich. Z Lasów Państwowych obrębów Kosobudy i Zwierzyniec należących do rodziny Zamoyskich utworzono park.

Park ten oraz przyległe doń tereny były świadkiem licznych bitew podczas powstania styczniowego i obu wojen światowych. Świadectwa tamtych tragicznych wydarzeń znajdują swoje odzwierciedlenie na cmentarzach w Zwierzyńcu i innych miejscowościach regionu.
5
Siedziba Roztoczańskiego Parku Narodowego znajduje się w odrestaurowanym domu dawnego administratora majątku Zamoyskich w Zwierzyńcu - Pałacu Plenipotenta, tzw. Plenipotentówce.
Jest to zabytkowa willa zarządców Ordynacji Zamoyskiej, wybudowana w stylu szwajcarskim w latach 1880-1890 za XIV Ordynata Tomasza Franciszka Zamoyskiego.
6
Symbolem Roztoczańskiego Parku Narodowego, jego zwierzęciem herbowym jest konik polski.

Jego protoplastą był występujący tam niegdyś, obecnie wymarły gatunek - tarpan. Na terenie parku prowadzona jest hodowla zachowawcza tej rasy w systemie rezerwatowym i stajennym.

Więcej informacji o koniku polskim znajdziesz tutaj.

7
Roztoczański Park Narodowy jest najbardziej zalesionym parkiem narodowym w Polsce.
Ekosystemy leśne są dominującym typem ekosystemów Parku. Obejmują najlepiej zachowane na Roztoczu drzewostany bukowe, jodłowe i grądowe. Różnorodność biocenozy zapewniają ekosystemy lądowe (łąki, roślinność kserotermiczna) i ekosystemy wodne, głównie rzeki oraz torfowiska.
8
Świat roślin w Roztoczańskim Parku Narodowym obejmuje ponad 1100 gatunków.
Wśród nich 950 gatunków to rośliny naczyniowe, około 200 mszaki i około 50 glony. Wśród roślin naczyniowych występują typowe gatunki środkowoeuropejskie, jak żywiec cebulkowy, kokorycz pusta, gatunki borealne (mącznica lekarska, pomocnik baldaszkowy, zimoziół północny), w tym także torfowiskowe (turzyca bagienna, przygiełka biała, bagnica torfowa, rosiczki).

Najbardziej charakterystycznymi elementami flory RPN są rośliny górskie: żywiec gruczołowaty, tojad dzióbaty, czosnek niedźwiedzi, podrzeń żebrowiec, paprotnica sudecka, paprotnik Brauna i in. 

Na uwagę zasługują też rośliny stepowe, jak wiśnia karłowata, dzwonek syberyjski, powojnik prosty oraz śródziemnomorskie, jak ożanka właściwa, ośmiał mniejszy.
9
Fauna Roztoczańskiego Parku Narodowego liczy ponad 3630 gatunków.
Wśród nich 3300 to bezkręgowce, a około 340 to kręgowce. Park jest ostoją dla ślimaka - świdrzyka zwodniczego i ślimaka żółtawego, pijawki lekarskiej, wielu chrząszczy, ważek, motyli, a także modliszki zwyczajnej.
10
Wśród ssaków żyjących w parku występują jelenie, sarny, dziki, lisy, wilki i borsuki.
W 1979 roku reintrodukowano bobry europejskie i obecnie w dolinie Wieprza rozwijają się kolonie tego ssaka.

Zarejestrowano tam około 190 gatunków ptaków, w tym orły, bociany i dzięcioły, 130 z nich regularnie na terenie Parku gniazduje (bocian czarny, kobuz, orlik krzykliwy, głuszec, jarząbek i in.).

Gady reprezentowane są przez jaszczurki, żmije pospolite i zaskrońce oraz zagrożonego żółwia błotnego.
11
Roztoczański Park Narodowy może poszczycić się unikalnymi formacjami drzewnymi.
Znajduje się tu ponad 400 wiekowych drzew określanych mianem "pomników przyrody" oraz jedne z największych jodeł w Polsce (do 50 m wysokości).
12
W RPN dominuje turystyka piesza i rowerowa.
Dla turystów udostępniono ponad 64,5 km szlaków pieszych, ścieżek poznawczych, tras rowerowych.
13
Park odwiedza rocznie około 120 tys. osób.
Głównym centrum edukacji i obsługi ruchu turystycznego jest Ośrodek Edukacyjno-Muzealny położony w zabytkowej części Zwierzyńca.
14
Jedną z większych atrakcji Roztoczańskiego Parku Narodowego są Stawy Echo.
Jest kompleks stawów, który powstał w latach 1929-1934, na miejscu mokradeł rzeki Świerszcz. Po uregulowaniu rzeki i wytyczeniu obszaru zalewowego powstały 4 stawy.

Zbiorniki są stosunkowo płytkie. Ich głębokość waha się w granicach 0,5-1,5 m.  Niestety stawy wysychają  - rzeka Świerszcz z roku na rok tłoczy coraz mniej wody, co prowadzi do wysychania stawów.

W rejonie Stawów Echo prowadzona jest czynna ochrona płazów.
15
Na Roztoczu można znaleźć sporo wież widokowych.
Porozrzucane są one po kilku miejscowościach, ale w planach jest utworzenie Szlaku Wież Widokowych po Roztoczu.

Jedna z platform widokowych, z której można podziwiać piękno regionu została wybudowana na Białej Górze, tuż obok Roztoczańskiego Centrum Naukowo Edukacyjnego. 

Z jej szczytu można podziwiać duży obszar RPN, a także hodowlę bydła białogrzbietego, które znalazło tu dla siebie najlepsze miejsce.
16
Na terenie Roztoczańskiego Parku Narodowego nie można zbierać grzybów i jagód.
Wszelkie niszczenie roślin, pozyskiwanie, wykorzystywanie jest surowo wzbronione.

Na terenie parku dopuszczone jest przebywanie psów na uwięzi.
17
Roślinnym symbolem RPN jest obuwik pospolity.
Jest to roślina naczyniowa ujęta w europejskim programie różnorodności Natura 2000.
18
Na terenie parku aktualnie żyje rodzina wilków (5-6 sztuk), oraz 2-3 dorosłe rysie.
Wielką rzadkością w parku jest żółw błotny. Na przestrzeni kilkudziesięciu lat tylko 5 razy zaobserwowano te żółwie na terenie RPN.
19
Wśród wielu rodzajów grzybów występujących w parku, znaleźć można mądziaka malinowego (Mutinus ravenelii) - gatunek grzyba z rodziny sromotnikowatych.
Ten pochodzący z Ameryki Północnej grzyb został odkryty na granicy parku w 2018 roku. Jego charakterystyczną cechą jest zapach przypominający zgniłe mięso.
20
W 1984 roku utworzono Roztoczańską Konną Straż Ochrony Przyrody im. 25. Pułku Ułanów Wielkopolskich.
Jest to stowarzyszenie, którego wolontariusze patrolują Roztoczański Park Narodowy na koniach lub pieszo, dbając o bezpieczeństwo turystów i chroniąc przyrodę.

Najnowsze tematy

Ciekawostki o Ołomuńcu
Ołomuniec leżący we wschodniej części Republiki Czeskiej jest pięknym, choć mało popularnym miastem. Jako stolica Moraw posiada bogatą historię, które ...
Teatro Amazonas - opera w sercu amazońskiego lasu deszczowego
Teatro Amazonas to jeden z najważniejszych teatrów Brazylii i główną atrakcją miasta Manaus. Zlokalizowany  w Largo de São Sebastião, historycznym cen ...
Ciekawostki o krowach
Kiedyś wypasane były w mniejszych stadach na wiejskich łąkach, dziś najczęściej spotykamy ja w dużych farmach nastawionych na przemysłową produkcję. D ...
Ciekawostki o długoszparze
Długoszpar, zwany także żarłaczem olbrzymim, jest drugą co do wielkości znaną rybą na świecie, po rekinie wielorybim. Długość jego ciała jest imponują ...
Ciekawostki o Niemczech
Nasi zachodni sąsiedzi to kraj o burzliwej historii. Stamtąd pochodzi tradycja i kultura średniowiecznej chrześcijańskiej Europy ale i także jeden z n ...
Ciekawostki o Alfredzie Noblu
Żyjący w XIX wieku Alfred Nobel najbardziej znany jest z tego, że przekazał swoją fortunę na ustanowienie Nagrody Nobla, choć wniósł on także wielki w ...
Ciekawostki o Rzymie
Historia Rzymu trwa nieprzerwanie od 28 wieków, choć wiadomo że obszar ten był zamieszkiwany przez ludzi dużo wcześniej. Rzym jest jednym z najdłużej ...
Ciekawostki o Afryce
To właśnie z Afryki na podbój świata wyruszyli pierwsi przodkowie współczesnego człowieka. Choć w starożytności w Afryce rozwijały się i rozkwitały po ...

Podobne tematy

Ciekawostki o Białowieskim Parku Narodowym
Białowieski Park Narodowy zlokalizowany na terenie rozległego lasu będącego Puszczą Białowieską, tworzy oazę dzikiej przyrody niemalże w środku kontyn ...
Ciekawostki o Słowińskim Parku Narodowym
Słowiński Park Narodowy jest jednym z dwudziestu trzech parków narodowych w Polsce i drugim, obok Wolińskiego Parku Narodowego, parkiem nadmorskim w n ...
Ciekawostki o Ojcowskim Parku Narodowym
Ojcowski Park Narodowy powstał jako szósty park narodowy w Polsce w 1956 roku. Od sześćdziesięciu pięciu lat unikatowa przyroda Doliny Prądnika jest ...
Ciekawostki o Świętokrzyskim Parku Narodowym
Świętokrzyski Park Narodowy powstał w 1950 roku, jako trzeci, po Pienińskim i Białowieskim, park narodowy w Polsce. Jest niewielki, zlokalizowany w na ...
Ciekawostki o Biebrzańskim Parku Narodowym
Biebrzański Park Narodowy powstał jako osiemnasty z dwudziestu trzech polskich parków narodowych i obecnie jest największym z nich. Jest też jednym z ...
Ciekawostki o Parku Narodowym "Ujście Warty"
Park Narodowy "Ujście Warty" jest najmłodszym polskim parkiem narodowym, który powstał w 2001 roku. Utworzono go w celu ochrony podmokłych łąk i pastw ...
Ciekawostki o Gorczańskim Parku Narodowym
Gorczyński Park Narodowy jest siedemnastym pod względem powierzchni parkiem narodowym Polski. Utworzony w 1981 roku chroni przyrodę Gorców - puszczę k ...
Ciekawostki o Kampinoskim Parku Narodowym
Kampinoski Park Narodowy znajduje się na północno-wschodnich obrzeżach Warszawy i stanowi ważną bazę rekreacyjno-wypoczynkową dla stolicy. Odwiedzając ...