Państwa

Ciekawostki o Polsce

Znaleźliśmy 31 ciekawostek na temat Polski

Jak dobrze znasz swój kraj?

Historia Polski ma już przeszło 1000 lat. Wydaje się że wiemy o naszym kraju wystarczająco dużo - są jednak rzeczy, które mogą zaskoczyć. Poniżej przedstawiamy listę mniej lub bardziej znanych faktów na temat naszej ojczyzny.

1
Polska miała na przestrzeni dziejów przynajmniej 5 stolic.

Gniezno funkcjonowało jako stolica do 1038 roku kiedy to zostało prawie doszczętnie zniszczone podczas najazdu czeskiego księcia Brzetysława. Wtedy to stolicę przeniesiono do Krakowa, który pełnił tę funkcję do września 1568. W międzyczasie stolicą był Płock (1079–1138) oraz Poznań (1295-1296). Proces przenoszenia królewskiego dworu do Warszawy trwał do 25 maja 1609 roku i od tego czasu do dziś to właśnie Warszawa pełni tę funkcję.

2
Polska graniczy z 7 państwami.
Są to: Niemcy, Rosja (obwód kalinigradzki), Litwa, Białoruś, Ukraina, Słowacja i Czechy.
3
Najdłuższą granicą jest granica z Czechami (796 km) a najkrótszą z Litwą (104 km).
4
Nazwa kraju wzięła się prawdopodobnie od nazwy plemienia Polan.
Nazwa "Polska" zaczęła być używana w odniesieniu do całego państwa w XI wieku.
5
Symbolicznym początkiem Polski był chrzest księcia Polan - Mieszka I w 966 roku.

Choć Mieszko jest uważany za twórcę państwa polskiego to pierwszym królem Polski został dopiero jego syn - Bolesław Chrobry. Jakie były przyczyny, dla których Mieszko I przyjął chrzest?

6
Pierwszą królewską dynastią rządzącą Polską byli Piastowie.
Pierwszym, choć niekoronowanym władcą tej dynastii był Mieszko I a ostatnim Kazimierz III Wielki, który zmarł 5 listopada 1370 nie pozostawiając po sobie męskiego potomka.
7
Przez krótki czas władzę w Polsce sprawowała dynastia Andegawenów.

W 1370 roku królem Polski został Ludwik Węgierski, którego urząd przerwała śmierć. Po nim w 1374 roku na tronie zasiadła jego córka - Jadwiga Andegaweńska

Jadwiga sprawowała samodzielnie władzę do roku 1386 kiedy to weszła w związek małżeński z Władysławem Jagiełłą. W ten sposób 4 marca 1386 po koronacji Jagiełły panowanie nad Polską przejęła dynastia Jagiellonów.

8
Jagiellonowie rządzili Polską do 1573 roku, kiedy to umarł bezpotomnie Zygmunt II August.

Po śmierci Zygmunta Augusta wprowadzono w Rzeczypospolitej wolną elekcję czyli wybór króla przez szlachtę. Większość władców elekcyjnych nie była zainteresowana rozwojem kraju lub nie była w tej kwestii kompetentna. Na dworze toczyły się również liczne walki o wpływy.

Ostatni wiek okresu wolnej elekcji to sukcesywny upadek znaczenia Rzeczypospolitej na arenie międzynarodowej, ingerencja państw ościennych w sprawy Polski oraz działania szlachty i magnaterii, które blokowały wprowadzanie reform, bardziej dbając o własne interesy niż o dobro kraju. Czynniki te doprowadziły do rozbiorów Polski.

9
Przez 123 lata Polski nie było na mapie.

Suwerenność i ziemie zaczęła tracić już w 1772 roku po I rozbiorze jednak po III rozbiorze Polski w roku 1795 przeprowadzonym przez władców Rosji, Austrii i Prus nasz kraj zniknął z mapy całkowicie. Niepodległość Polska odzyskała w 1918 roku.

10
Zamek w Malborku jest największym zamkiem na świecie.

Choć nie wznosili go Polacy lecz Krzyżacy, w roku 1457 stał się polską własnością.

Kazimierz Jagiellończyk nabył go za 190 tysięcy florenów od Ulryka Czerwonki, który wszedł w posiadanie zamku jako zastaw pod niespłacone długi Zakonu Krzyżackiego. Dzisiejsza wartość sumy za jaką Jagiellończyk kupił zamek to w przybliżeniu 665 kg złota. 

Poznaj historię zamku w Malborku.

11
Polski język jest jednym z najtrudniejszych języków świata.
Gramatyka języka polskiego jest bardzo skomplikowana. Odmiennych cześci mowy jest 5: czasownik, rzeczownik, przymiotnik, liczebnik i zaimek. Do tego dochodzą litery diakrytyczne: ą, ć, ę, ł, ń, ó, ś, ź, ż. To wszystko sprawia, że obcokrajowcom próbującym opanować nasz rodzimy język czasem kręci się w głowie z wrażenia.
12
Patycznki do uszu, lampa naftowa czy kamizelka kuloodporna to wynalazki Polaków.

Możemy się poszczycić wieloma utalentowanymi rodakami. Oto lista niektórych polskich wynalazków:

  • automatyczna sygnalizacja kolejowa, Jan Józef Baranowski w 1857
  • lampa naftowa, Ignacy Łukasiewicz w 1853
  • patyczki do uszu, Leo Gerstenzang w 1923
  • okręt podwodny o napędzie elektrycznym zasilanym akumulatorami, Stefan Drzewiecki w 1888
  • kamizelka kuloodporna, Jan Szczepanik w 1901
13
Konstytucja 3 maja była pierwszą w Europie i drugą na świecie ustawą tego rodzaju.

Została uchwalona 3 maja 1791 roku lecz obowiązywała jedynie 14 miesięcy.

W momencie przystąpienia Stanisława Augusta Poniatowskiego do konfederacji targowickiej 24 lipca 1792 roku straciła znaczenie. Ostatecznie przestała być obowiązującym aktem prawnym 23 listopada 1793 roku podczas obrad sejmu grodzieńskiego.

14
Polska podzielona jest na 16 województw w skłąd których wchodzi 380 powiatów.
Ponadto w Polsce znajdują się 944 miasta i 2477 gmin.
15
Większą część powierzchni kraju zajmują tereny nizinne.
Średnia wysokość terenu w Polsce to 173 m n.p.m.
16
Tatry to najwyższe góry w Polsce.

Polska ma 71 szczytów powyżej 2000 metrów wysokości i wszystkie znajdują się właśnie tam. Najwyższym szczytem polskich TatrRysy (2499 m n.p.m.)

TatryJedynie 22,3% Tatr jest położonych w Polsce. Pozostała część znajduje się na terytorium Słowacji.
17
Polskie lasy zajmują prawie 30% powierzchni kraju.
Według planów do 2050 roku lasy mają stanowić 33% powierzchni Polski.
18
Obecnie w Polsce znajdują się 23 parki narodowe.

Najstarszym jest Białowieski Park Narodowy, został utworzony w 1932 roku. Najmłodszym jest Park Narodowy „Ujście Warty”, który powstał w roku 2001.

Utworzenie pierwszego na ziemiach Polski parku narodowego to proces wieloletni i bardzo żmudny. Poznaj historię powstania Białowieskiego Parku Narodowego.

19
Mamy najwięcej zanieczyszczonych miast.
Według raportu Europejskiej Agencji Ochrony Środowiska 6 na 10 najbardziej zanieczyszczonych europejskich miast znajduje się w Polsce. Wszystkie miasta znajdują się w południowej Polsce.
20
Polski system ochrony przyrody przyczynił się do odbudowania wielu krajowych populacji zwierząt.

Są to między innymi: żubr, bóbr europejski, łabędź niemy, sokół wędrowny i łoś.

21
W 1923 roku dzięki inicjatywie Polaków założono Międzynarodowe Towarzystwo Ochrony Żubra.
Polska stała się wiodącym na świecie centrum hodowli żubra po zakończeniu II wojny światowej.
22
W poznańskiej Katedrze znajduje się grobowiec pierwszych władców Polski.

Miejsce pochówku Mieszka I nie jest znane, nigdy nie odnaleziono jego prochów dlatego wystawiono mu symboliczny grobowiec wewnątrz poznańskiej katedry.

Prochy Bolesława Chrobrego zostały umieszczone w Złotej Kaplicy katedry poznańskiej za czasów Kazimierza Wielkiego, który ufundował swojemu poprzednikowi gotycki sarkofag. W roku 1836 lub 1837 szczątki Bolesława wydobyto ze zniszczonego w skutek zawalenia katedralnej wieży grobowca i umieszczono w nowym.

Grobowiec Mieszka I i Bolesława ChrobregoGrobowiec Mieszka I i Bolesława Chrobrego zawiera najprawdopodobniej wyłącznie szczątki Chrobrego. Zawartość złożona w grobowcu pochodzi ze zniszczonej XIV-wiecznej tumby. Poznaniak / CC BY-SA 2.5
23
W Polsce są dwa Poznanie.
Jeden znajduje się w Wielkopolsce a drugi na Lubelszczyźnie.
24
W 1978 roku Kraków został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
25
Rynek Krakowski jest największym rynkiem w Polsce i Europie. Każdy z jego boków ma długość 200 metrów.
26
Formalnie, Warszawa została uznana za stolicę w 1952 roku.

Choć mówi się, ze Warszawa jest stolicą Polski od 1596 roku, nie do końca jest to prawdą. Wtedy przeniesiono tylko króla wraz z dworem i uczyniono z Warszawy miasto rezydencjonalne Jego Królewskiej Mości. Warszawę ogłoszono stolicą Polski dopiero w 1918 roku, natomiast formalny zapis o jej stołeczności pojawił się dopiero w 1952 r w Konstytucji PRL.

27
Herbem Warszawy jest wizerunek syreny - Warszawska Syrenka
Wzór herbu został przyjęty w 1937 r i zatwierdzony w styczniu 1938.
28
Polska miała 38 królów.
7 z nich było tytularnych, pozostałych 31 koronowanych.
29
8 Polaków otrzymało nagrodę Nobla.

Ostatnią laureatką tej prestiżowej nagrody jest Olga Tokarczuk. Dodatkowo 10 osób związanych z Polską również jest laureatami Nagrody Nobla.

30
Polska jest 9 krajem w Europie pod względem wielkości.

Na świecie zajmujemy 69 miejsce. Powierzchnia Polski wynosi 322 575 km².

31
W okresie PRL obchody Święta Niepodległości były nielegalne.
Obchodziły go nielegalnie środowiska niepodległościowe, w tym piłsudczykowskie, a za udział w nich uczestnicy byli represjonowani.
32 Przygotowaliśmy dla Ciebie quiz o Polsce.
Dzięki quizowi sprawdzisz, jak dobrze pamiętasz o czym pisaliśmy w ciekawostkach :)

Najnowsze tematy

Ciekawostki o Ołomuńcu
Ołomuniec leżący we wschodniej części Republiki Czeskiej jest pięknym, choć mało popularnym miastem. Jako stolica Moraw posiada bogatą historię, które ...
Teatro Amazonas - opera w sercu amazońskiego lasu deszczowego
Teatro Amazonas to jeden z najważniejszych teatrów Brazylii i główną atrakcją miasta Manaus. Zlokalizowany  w Largo de São Sebastião, historycznym cen ...
Ciekawostki o krowach
Kiedyś wypasane były w mniejszych stadach na wiejskich łąkach, dziś najczęściej spotykamy ja w dużych farmach nastawionych na przemysłową produkcję. D ...
Ciekawostki o długoszparze
Długoszpar, zwany także żarłaczem olbrzymim, jest drugą co do wielkości znaną rybą na świecie, po rekinie wielorybim. Długość jego ciała jest imponują ...
Ciekawostki o Niemczech
Nasi zachodni sąsiedzi to kraj o burzliwej historii. Stamtąd pochodzi tradycja i kultura średniowiecznej chrześcijańskiej Europy ale i także jeden z n ...
Ciekawostki o Alfredzie Noblu
Żyjący w XIX wieku Alfred Nobel najbardziej znany jest z tego, że przekazał swoją fortunę na ustanowienie Nagrody Nobla, choć wniósł on także wielki w ...
Ciekawostki o Rzymie
Historia Rzymu trwa nieprzerwanie od 28 wieków, choć wiadomo że obszar ten był zamieszkiwany przez ludzi dużo wcześniej. Rzym jest jednym z najdłużej ...
Ciekawostki o Afryce
To właśnie z Afryki na podbój świata wyruszyli pierwsi przodkowie współczesnego człowieka. Choć w starożytności w Afryce rozwijały się i rozkwitały po ...

Podobne tematy

Ciekawostki o Zamościu
Zamość założył w 1580 roku hetman wielki koronny Jan Zamoyski. Miasto było własnością i rodową siedzibą Zamoyskich. Tak było przez stulecia a w powoje ...
Ciekawostki o Kazimierzu Dolnym
Kazimierz Dolny jest jednym z najbardziej urokliwych miast o charakterze turystyczno-wypoczynkowym w Polsce. Jest znany zarówno w kraju jak i za grani ...
Ciekawostki o Sudetach
Sudety to obszar, na którego bogactwo składają się warunki naturalne - świat przyrody, niezwykłe zjawiska geologiczne i różnorodne krajobrazy, oraz śl ...
Ciekawostki o Sandomierzu
Sandomierz podobnie jak Rzym położony jest na siedmiu wzgórzach. Pod miastem ciągną się podziemne labirynty będące dawnymi piwnicami kupieckimi i lege ...
Ciekawostki o Zakopanem
Swoją popularność i turystyczny charakter zyskało pod koniec XIX wieku. Już kilka dekad później było poważnym ośrodkiem turystycznym i sportowym. W l ...
Ciekawostki o Poznaniu
Stolica Wielkopolski jest niezwykle ciekawym miastem z wieloma atrakcjami, z niektórych, jak koziołki czy pyry znana w całej Polsce. ...
Ciekawostki o Narodowym Święcie Niepodległości
11 listopada to data ważna dla wszystkich Polaków. Tego dnia Polska odzyskała niepodległość po 123 latach zaborów. W tym wolnym od pracy dniu wywiesza ...
Ciekawostki o Zamku w Malborku
Zamek w Malborku jest najpotężniejszą twierdzą średniowiecznej Europy i najznakomitszym przykładem ówczesnej architektury obronno-rezydencyjnej. Był s ...